
John Mavroudis: Ο Έλληνας που σχεδίασε το εξώφυλλο της χρονιάς στις ΗΠΑ
Τον περασμένο Οκτώβριο, η καθηγήτρια Ψυχολογίας Dr. Christine Blasey Ford κατέθετε σε επιτροπή της Γερουσίας όσα τραγικά βίωσε ένα βράδυ του 1982, όταν δέχτηκε σεξουαλική επίθεση από τον Brett Kavanaugh, το πρόσωπο που ο Donald Trump προόριζε για το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. Η εικόνα της να ορκίζεται βρέθηκε στο εξώφυλλο του φημισμένου περιοδικού Time της 15ης Οκτωβρίου, με τη μορφή της να σχηματίζεται μέσα από λέξεις. Το συγκεκριμένο εξώφυλλο, με την υπογραφή του John Mavroudis, ψηφίστηκε από την American Society of Magazine Editors/ASME ως Καλύτερο του 2019.
«Αν εξαιρέσεις το γεγονός πως είμαι κρυωμένος, είμαι πολύ καλά» μου λέει ξεκινώντας την κουβέντα μας, την προηγούμενη Δευτέρα. Η φωνή του δύο φορές βραβευμένου με Καλύτερο Εξώφυλλο της Χρονιάς ακούγεται ζωηρή. Τον ρωτάω αν υπάρχει άλλος που να έχει κερδίσει το συγκεκριμένο βραβείο δύο φορές. «Δεν ξέρω. Συνήθως το κερδίζει το δημιουργικό τμήμα ενός περιοδικού. Ωστόσο, δεν είμαι σίγουρος τι συμβαίνει με τους εικονογράφους».
Αν πιστεύετε πως ο John ζούσε με την αγωνία της ψηφοφορίας, εκείνος θα σας διαψεύσει. Έμαθε πως κέρδισε τυχαία. «Είχα ξεχάσει πως η ψηφοφορία ήταν τη συγκεκριμένη ημέρα. Είχα ανοίξει το laptop μου αμέριμνος και είδα να περνάει το εξώφυλλό μου στο timeline του Twitter. Ήταν ανάμεσα στους φιναλίστ. Το επόμενο λεπτό είδα πως κέρδισα! Ήμουν χαρούμενος και συνέχισα να παρακολουθώ τους νικητές των άλλων κατηγοριών. Ήταν το τέλειο ξεκίνημα της ημέρας».

«Τι ήταν εκείνο που σε ενέπνευσε περισσότερο;» τον ρωτάω και αρχίζει τη διήγηση, το history in the making, που λένε στις ΗΠΑ. «Παρακολούθησα τις ακροάσεις της Christine Blasey Ford, όπως οι περισσότεροι Αμερικανοί. Συγκινήθηκα από τα λόγια της. Σκέφτηκα πως μιλούσε εκ μέρους πολλών ανθρώπων εξιστορώντας όσα εκείνη πέρασε. Τη Δευτέρα είχα ένα μήνυμα από τον art director του περιοδικού. Του είχα στείλει δύο μήνες νωρίτερα μερικές ιδέες και εξώφυλλα που είχα κάνει –και αυτό με τη Hillary Clinton, που ήταν “τυπογραφικό”, δηλαδή φτιαγμένο με λέξεις– για να έχει υπόψη του τη δουλειά μου. Έτσι, μετά την ακροαματική διαδικασία έλαβα ένα e-mail που μου έλεγε πως θα ήθελαν να δούμε μαζί το επόμενο εξώφυλλό τους». Για να δημιουργήσει ένα εξώφυλλο με κολάζ λέξεων, ο John χρειάζεται περίπου μία εβδομάδα, όμως αυτή τη φορά το deadline ήταν ασφυκτικό! «Το ήθελαν έτοιμο το πρωί της Τετάρτης, οπότε είχα μόλις μιάμιση ημέρα για να το κάνω. Με ρώτησαν αν προλάβαινα, τους απάντησα “ναι”. Δεν ήμουν σίγουρος, αλλά μιλάμε για το εξώφυλλο του Time. Καταλαβαίνεις…».
Το πρώτο που έκανε ο John ήταν να δει ξανά ολόκληρη την κατάθεση της Christine Blasey Ford. Εκεί εντόπισε τις λέξεις που θεωρούσε ιδανικές για να μπουν στο εξώφυλλο. «Σημείωσα τις λέξεις-κλειδιά και τις εκφράσεις που περιέγραφαν την ιστορία της. Στη συνέχεια μου έστειλαν και από το περιοδικό, αντίστοιχα, τις λέξεις και τις φράσεις που εκείνοι ξεχώρισαν, αλλά κι εκείνες που δεν θα ήθελαν να χρησιμοποιηθούν. Έτσι, άρχισα να συνθέτω» μου περιγράφει τώρα, καθισμένος αναπαυτικά στο living room του διαμερίσματός του στο Σαν Φρανσίσκο.
Έπειτα από κάποιες ώρες πειραματισμού, έστειλε το προσχέδιο. «Το ενέκριναν, οπότε θα είχα μπροστά μου ένα ολόκληρο βράδυ για να ασχοληθώ με τις λεπτομέρειες και να τους στείλω το εξώφυλλο ολοκληρωμένο». Το πρώτο ολοκληρωμένο εξώφυλλο το έστειλε μεσάνυχτα. Εξαιτίας της διαφοράς ώρας ανάμεσα σε Σαν Φρανσίσκο και Νέα Υόρκη (το Σαν Φρανσίσκο είναι τρεις ώρες πίσω), έπρεπε να κοιμηθεί μόλις τρεις ώρες, για να τσεκάρει τις παρατηρήσεις του art director.

Ο John χρησιμοποίησε τη φωτογραφία της Christine Blasey Ford να ορκίζεται με το δεξί της χέρι υψωμένο και με τα μάτια κλειστά. Επέλεξε τη συγκεκριμένη μέσα από μια πλειάδα άλλων. «Όταν είδα αυτή τη φωτογραφία, έκανα πίσω το κεφάλι για λίγο και καθώς την κοιτούσα έμοιαζε σαν να προσεύχεται. Θεώρησα πως αυτή ήταν η πιο δυνατή στιγμή». Ξεκινώντας το σκιτσάρισμα έβαλε το χέρι της πιο κοντά στον κορμό της, για να χωράει στο εξώφυλλο. Στο πρώτο draft που έστειλε η παλάμη της ήταν κατά το ήμισυ μέσα. «Ήθελα να δίνω την αίσθηση πως η Ford φεύγει, αλλά το περιοδικό αποφάσισε πως θέλει όλη την παλάμη μέσα». Είναι μια δυνατή φωτογραφία, παρόλο που εκείνη δείχνει εύθραυστη τη συγκεκριμένη στιγμή, μια και πρόκειται να επαναφέρει στη μνήμη της και να δημοσιοποιήσει κάποιες πολύ δυσάρεστες αναμνήσεις. «Υπήρχαν κάποιες πολύ σκληρές λέξεις στην κατάθεσή της για το πώς ο Brett Kavanaugh έβαλε το χέρι του στο στόμα της και εκείνη τη στιγμή η ίδια ένιωθε πως πεθαίνει. Στην αρχή έγραψα τις λέξεις που χρησιμοποίησε στην παλάμη της, αλλά στη συνέχεια θεωρήσαμε πως δεν θα έπρεπε να τις επαναφέρουμε και να ανοίξουμε παλιές πληγές. Θέλαμε απλώς να συλλάβουμε τη στιγμή» μου εξηγεί.
Ο John σχεδίασε το εξώφυλλο με το χέρι, με τη βοήθεια της τεχνολογίας. «Υπάρχει ένα πρόγραμμα και σχεδιάζω με Apple Pencil. Όλα γίνονται αρχικά με το χέρι και στη συνέχεια προσθέτω αναλόγως τον όγκο και προσπαθώ να τον μορφοποιήσω. Οπότε, ναι, κάθε γράμμα είναι φτιαγμένο στο χέρι».

Αυτή είναι η δεύτερη φορά που κερδίζει το συγκεκριμένο βραβείο. Η πρώτη ήταν το 2006, όταν η ιδέα του γίνεται το διπλό εξώφυλλο του New Yorker (το τεύχος του Σεπτεμβρίου αφορά πάντα την επέτειο της επίθεσης της 11ης Σεπτεμβρίου). Στο σκίτσο ήταν ο Philippe Petit, ο διάσημος σχοινοβάτης που το 1974 διέσχισε την απόσταση που χώριζε τους Δίδυμους Πύργους, σε ύψος 417 μέτρων. Μάλιστα, η συγκεκριμένη απόπειρα έγινε ταινία (Βόλτα στο Κενό, 2015). Μόνο που στο διπλό εξώφυλλο ο Philippe Petit περπατά στο κενό, χωρίς να υπάρχει σύρμα, χωρίς να υπάρχουν οι Δίδυμοι Πύργοι. Το συγκεκριμένο ψηφίζεται ως Εξώφυλλο της Χρονιάς από την Αμερικανική Κοινότητα Εκδοτών Περιοδικών.
Πόσο άλλαξε ο ίδιος από τότε, από το πρώτο βραβείο; «Νομίζω πως γέμισα με αυτοπεποίθηση. Την πρώτη φορά ήταν η ιδέα μου την οποία επεξεργάστηκαν οι άνθρωποι του New Yorker. Τώρα, το εξώφυλλο ήταν 100% δικό μου. Πλέον, το τηλέφωνό μου δεν σταματάει να χτυπάει με προτάσεις για δουλειά. Μερικές ημέρες πριν έλαβα τη χρηματοδότηση για την εκτύπωση ενός πόστερ με τη μορφή του Harvey Milk (σ.σ. εμβληματική φιγούρα των ΗΠΑ, πολιτικός ακτιβιστής και ο πρώτος ανοιχτά γκέι πολιτικός και δημοτικός σύμβουλος του Σαν Φρανσίσκο, ο οποίος δολοφονήθηκε από αντίπαλο δημοτικό σύμβουλο). Τα προηγούμενα χρόνια δεν θα είχα τολμήσει να κάνω κάτι τέτοιο» μου αναφέρει. «Επίσης, μου τηλεφώνησαν από το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για να τους σχεδιάσω την αφίσα. Ελπίζω να τα καταφέρω» μου λέει και τα γέλια του φτάνουν από το Σαν Φράνσισκο στο Μαρούσι.
Την προηγούμενη φορά που είχαμε μιλήσει, είχε γίνει με αφορμή μια γελοιογραφία του με τον Trump που είχε γίνει viral. Τότε μου εξιστορούσε γελώντας πως κάποιοι συγγενείς του φοβούνταν την απέλαση από τη χώρα. Τώρα δεν συνέβη το ίδιο. «Είναι πολύ χαρούμενοι και υπερήφανοι» προσθέτει.

Ο John ζωγράφιζε από μικρή ηλικία. Στο γυμνάσιο και στο κολέγιο άρχισε να συγκεκριμενοποιεί την τέχνη του στην πολιτική γελοιογραφία, που δημοσιευόταν αρχικά στις εφημερίδες του σχολείου και του Northridge University, όπου σπούδασε Τέχνες και Δημοσιογραφία. Η πολιτική τον γοήτευε από την εποχή που άκουγε να μιλούν ο θείος και η θεία του, «που είχαν εμπλακεί πολύ στα 70s, τότε που ήταν πρόεδρος ο Nixon. Στα 12 μου ενδιαφερόμουν για την πολιτική περισσότερο από κάθε άλλο παιδί που γνώριζα. Έτσι, στο γυμνάσιο έγινα εθελοντής μιας προεκλογικής καμπάνιας, για πρώτη φορά στη ζωή μου» .
Ο πατέρας του ήταν Αιγυπτιώτης, από την Αλεξάνδρεια, την οποία και άφησε για να μεταναστεύσει στο Σαν Φρανσίσκο στις αρχές της δεκαετίας του ’50. Εκεί βοήθησε στην ίδρυση της ποδοσφαιρικής ομάδας San Jose Earthquakes, ασχολούμενος με τα οικονομικά. Όταν ο John έγινε 12, η οικογένεια μετακόμισε στο Λος Άντζελες, όπου ο πατέρας του ξεκίνησε μια επιχείρηση πώλησης αθλητικών προϊόντων με δύο καταστήματα.
«Ο πατέρας μου πέθανε τον προηγούμενο Νοέμβριο. Αλλά είμαι χαρούμενος γιατί πρόλαβε να δει το εξώφυλλό μου στο Time. Τον περιμέναμε… Σήμαινε πολλά για εμένα και την οικογένειά μου. Αισθάνομαι πως τον κουβαλάω μέσα μου, οπότε έχω συμβιβαστεί με την ιδέα. Είμαι πολύ ευγνώμων» μου λέει συγκινημένος. Οι γιατροί πίστευαν πως θα είχε πεθάνει πολύ καιρό πριν, αλλά εκείνος πάλευε επί δεκαπέντε χρόνια. «Αισθάνομαι τυχερός για τα επιπλέον χρόνια που του έδωσε ο Θεός. Θυμάμαι πόσο υπερήφανος ήταν για τη δουλειά μου, με πόση αγάπη μάζευε οτιδήποτε δικό μου δημοσιευόταν. Ήταν ένας θαυμάσιος πατέρας και ήμουν χαρούμενος κάθε φορά που τον έκανα υπερήφανο». Ο πατέρας του ήταν εκείνος που του μιλούσε για την ελληνική του καταγωγή και του πέρασε την αγάπη για την πατρίδα. Οπότε «Αυτό το βραβείο είναι αφιερωμένο σε εκείνον» του λέω. «Ένα δώρο σε εκείνον» μου απαντάει ο John. «Είναι αστείο όταν μιλάω για συγκεκριμένα θέματα και ξαφνικά θυμάμαι κάτι που μου έχει πει και χαμογελάω μόνος μου».
Όλα τα νέα, πλούσιο ρεπορτάζ, καθημερινές στιγμές διασήμων και ξεχωριστές στιγμές καθημερινών ανθρώπων στο People, που κυκλοφορεί μαζί με το Έθνος της Κυριακής.