Από την Έλγκα Νταϊφά,

Κάθε χρόνο γυρίζονται στην Ινδία 1.724 ταινίες και κάποιες από αυτές πλέον έχουν φόντο ελληνικό! Μάλιστα μια από τις πιο δημοφιλείς ηθοποιούς στην Ινδία είναι Ελληνίδα – και τη λένε Έλλη Αβραμίδου.

Το 2008 ήταν μια… Mamma Mia! χρονιά. Το μιούζικαλ με πρωταγωνιστές τη Meryl Streep, τον Pierce Brosnan και τον Colin Firth γέμισε τα ταμία με 607 εκατομμύρια δολάρια, ενώ τα μάτια του πλανήτη χάρηκαν Ελλάδα, καθώς τα γυρίσματα έγιναν ως επί το πλείστον στη Σκιάθο. Το σενάριο ακολουθούσε το τρίπτυχο «λίγο κρασί, λίγο θάλασσα και τ’ αγόρι μου» μεταλλαγμένο στους χολιγουντιανούς όρους «λίγος χορός, λίγο τραγούδι και πολλή χρυσόσκονη».

Ο κερδοφόρος απολογισμός της ταινίας μέτρησε όχι μόνο για τους χολιγουντιανούς παραγωγούς αλλά και για την ελληνική αγορά. Το φιλμ αποτελεί την ακριβότερη ξένη παραγωγή που έχει γυριστεί στη χώρα μας. Μέχρι και σήμερα η Σκιάθος, η Σκόπελος και το Πήλιο εξαργυρώνουν τον απόηχο της ταινίας σε ευρώ.

Εννέα χρόνια μετά το «Mamma Mia! – καλοκαίρι» η Universal ανακοίνωσε το αυτονόητο: την έναρξη των γυρισμάτων για το sequel του χρυσωρυχείου φιλμ με τίτλο Mamma Mia: Here We Go Again! Τα social media πλημμύρισαν με κινηματογραφόφιλους που δηλώνουν πανέτοιμοι να παρακολουθήσουν τη συνέχεια, τι κι αν δεν έχει αποκαλυφθεί ούτε αράδα από την πλοκή;

Κάπου εδώ η χαρά των φαν συναντά τον προβληματισμό: η συνέχεια του Mamma Mia! θα γυριστεί στην Ελλάδα ή οι Αμερικανοί παραγωγοί ψάχνονται για άλλες χώρες; Το καυτό θέμα των φοροελαφρύνσεων, που επίμονα ζητούν οι ξένοι κινηματογραφικοί παραγωγοί, θα μπλοκάρει άλλη μια μεγάλη παραγωγή, όπως συνέβη το 2016 με το Bourne. Ακόμα δεν υπάρχουν απαντήσεις.

H προσέλκυση ξένων κινηματογραφικών παραγωγών είναι ζητούμενο για τη χώρα μας. Το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών σε έκθεσή του (2014) εκτιμά ότι τα γυρίσματα μιας ξένης παραγωγής στην Ελλάδα, κόστους 25 εκατομμυρίων ευρώ, θα αυξήσει το ελληνικό ΑΕΠ 39 εκατομμύρια ευρώ.

Κάθε χρόνο σε ολόκληρο τον κόσμο, όπως αναφέρει η UNESCO, γυρίζονται 7.160 ταινίες και μόλις οι 738 από αυτές είναι «made in Hollywood». Κόντρα στα αναμενόμενα, δεν είναι τα αμερικανικά στούντιο εκείνα που «πρωταγωνιστούν» στην παγκόσμια κινηματογραφική αγορά. Πρώτη στη λίστα είναι η Ινδία. Στο Bollywood γυρίζονται 1.724 ταινίες ετησίως.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινδικού Κέντρου Κινηματογράφου, 14 εκατομμύρια Ινδοί συρρέουν καθημερινά στον κινηματογράφο. Η εξίσωση θέλει τους Ινδούς κινηματογραφόφιλους να μετατρέπονται σε τουρίστες. Η πλειονότητα των Ινδών, όταν ταξιδεύει εκτός Ινδίας, επιλέγει χώρες που «γνώρισε» μέσα από τις ταινίες που έχει παρακολουθήσει. Το δυναμικό ινδικό τουριστικό «κύμα» οδηγεί πολλές χώρες να απευθύνουν… πρόσκληση στους παραγωγούς του Bollywood να γυρίσουν ταινίες στις χώρες τους, με απώτατο σκοπό την τόνωση του τουρισμού.

Την πυξίδα του υπουργείου Τουρισμού επιχειρεί να στρέψει προς την Ινδία μέσω του σινεμά και η υπουργός Έλενα Κουντουρά, η οποία ταξίδεψε στη χώρα. Όπως εξηγεί στο People: «Συναντήθηκα με εκπροσώπους του ινδικού κινηματογράφου και ζητήσαμε τη δυνατότητα υποστήριξης και παροχής διευκολύνσεων για την προσέλκυση παραγωγών μέσα από τις οποίες θα προβληθούν οι ελληνικοί προορισμοί. Συνεργαζόμαστε προς την υλοποίηση ταξιδιών γνωριμίας και εξοικείωσης και τους έχουμε προσκαλέσει, ώστε να γνωρίσουν από κοντά τις ιδανικές τοποθεσίες και τις άπειρες επιλογές και δυνατότητες που προσφέρουμε και μπορούν να καλύψουν τις πιο υψηλές απαιτήσεις για την κινηματογράφηση ταινιών, καθώς και για την προώθηση και προβολή της Ελλάδας στην Ινδία».

Το Bollywood έχει ισχυρό star system με υψηλές αμοιβές. Ένας πρωταγωνιστής πρώτης γραμμής πληρώνεται για κάθε ταινία με 40 εκατομμύρια δολάρια, αμοιβή καλύτερη ενός χολιγουντιανού mega star. Δημοφιλέστερος ηθοποιός είναι ο Shah Rukh Khan, η περιουσία του οποίου ξεπερνάει τα 600.000.000 δολάρια.

Αυτό που πολλοί δεν γνωρίζουν είναι πως από το 2000 έως σήμερα έχουν γυριστεί στη χώρα μας, σχεδόν αθόρυβα, 12 ταινίες του Bollywood. Γυρίσματα έχουν πραγματοποιηθεί από το κέντρο της Αθήνας (Μοναστηράκι, Καλλιμάρμαρο, τα σκαλοπάτια του κτηρίου της Ακαδημίας) έως τη Λίμνη της Βουλιαγμένης, το Σούνιο, τη Ρόδο και τη Μήλο. Ο location-line manager Νικόλας Σφακιανάκης, με τη διεθνή εμπειρία του σε ινδικές και όχι μόνο παραγωγές, τονίζει: «Οι Ινδοί ζητάνε “τα άσπρα σπίτια”, εννοώντας την αρχιτεκτονική των Κυκλάδων και ειδικότερα τη Μύκονο και τη Σαντορίνη. Στις ταινίες τους χρησιμοποιούν τις τοποθεσίες σαν καρτ ποστάλ. Δεν τους ενδιαφέρει να εμπλέκεται η δράση με το τοπίο που υπάρχει. Η πλοκή μπορεί να εξελίσσεται σε οποιοδήποτε φόντο». Η μη σύνδεση του φόντου με την πλοκή διευκολύνει τη χώρα μας, αφού δεν απαιτεί το σενάριο να είναι σε «αρμονία» με τον τόπο, στοιχείο που διαφοροποιεί τη φιλοσοφία του Hollywood από το Bollywood.

Ο έμπειρος κινηματογραφικός και θεατρικός παραγωγός Γιώργος Λυκιαρδόπουλος προσθέτει δύο ακόμα κριτήρια των στελεχών του Bollywood: «Αναζητούν για τις ταινίες τους είτε όμορφα τοπία (δεν τους νοιάζει αν θα είναι βουνό ή θάλασσα) είτε κτίρια ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής. Ο βασικός λόγος που επιλέγουν συχνά την Ελβετία είναι η έκταση και η ομορφιά των ορεινών τοπίων της, ενώ όταν ψάχνουν πιο εξωτικό περιβάλλον, διαλέγουν τις Μαλδίβες. Δεν ξέρουν ότι η Ελλάδα έχει και πράσινο και πολλές φορές σε κοντινή απόσταση από το θαλασσινό μπλε, όπως είναι π.χ. το Πήλιο. Όσο για τα εντυπωσιακά κτίρια, δεν αποτελούν το δυνατό μας σημείο και δυστυχώς δεν μπορούμε να τους ικανοποιήσουμε στο μέγιστο».

Στον αντίποδα, η υπουργός Τουρισμού αναφέρει στο People τα πλεονεκτήματα της Ελλάδας σε σχέση με τις άλλες χώρες που αποζητούν κι εκείνες τις ρουπίες (νόμισμα Ινδίας). «Η χώρα μας διαθέτει πλούσια ιστορία και πολιτιστική κληρονομιά, έχει πολυνησιακό χαρακτήρα και ποικιλομορφία φυσικού περιβάλλοντος. Κάθε τόπος της πατρίδας μας έχει δική του ομορφιά και αυθεντική τουριστική ταυτότητα. Λίγοι, διεθνώς, προορισμοί συγκεντρώνουν τόσες επιλογές σε τόσο μικρή απόσταση και με πολλαπλές εναλλαγές ορεινών και παραθαλάσσιων τοπίων. Φυσικά, η Ελλάδα έχει μοναδικό φως, που αποτυπώνεται στο φακό, ιδανικό για κινηματογράφηση όλο το χρόνο».

Ένα απρόσμενο πρόβλημα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι ελληνικοί προορισμοί που έχουν φιλοξενήσει ή φιλοδοξούν να φιλοξενήσουν γυρίσματα ινδικών ταινιών περνάει μέσα από την κουζίνα. Οι Ινδοί δεν χορεύουν, δεν τραγουδούν, δεν παίζουν και δεν γυρίζουν ταινίες αν δεν φάνε ινδικές σπεσιαλιτέ. «Ήταν χειμώνας, κάναμε γυρίσματα στη Σαντορίνη και δεν υπήρχε ανοιχτό κάποιο ινδικό εστιατόριο. Αναγκαστήκαμε να φέρνουμε κάθε πρωί με το πλοίο της γραμμής 80 μερίδες ινδικού φαγητού. Σε άλλη περίπτωση προσλάβαμε Ινδό σεφ γιατί το catering, αν και ινδικό, δεν τους ικανοποιούσε. Το μυστικό κρύβεται στα μπαχαρικά» διηγείται ο line-location producer Νικόλας Σφακιανάκης.

Όσοι έχουν συνεργαστεί με εκπρόσωπους της ινδικής βιομηχανίας του θεάματος κάνουν λόγο για παθιασμένους επαγγελματίες, που δεν είναι εύκολοι στη διαπραγμάτευση. Ο Γιώργος Λυκιαρδόπουλος μας σκιαγραφεί το προφίλ των Ινδών δημιουργών: «Είναι πολύ μεθοδικοί, παθιασμένοι και απαιτητικοί με τη δουλειά τους. Ζητάνε πολλά».

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Νικόλας Σφακιανάκης: «Τα γυρίσματα με τους Ινδούς είναι ιδιαίτερα κουραστικά, αλλά όλοι λειτουργούν ομαδικά, οργανωμένα, συντονισμένα. Είναι φανερή η μεγαλύτερη καλλιτεχνική τους πείρα σε σχέση με τους Έλληνες. Σε κάποιο γύρισμα ζητούσαν να ανεβάσουμε μια κάμερα σε ένα δύσβατο και στενό σημείο. Όλοι οι Έλληνες της παραγωγής λέγαμε πως ήταν αδύνατον. Τελικά ήταν δυνατόν».

Κλειστές πόρτες, αργοκίνητα ή ακίνητα γρανάζια στέλνουν τους Ινδούς μακριά από την Ελλάδα και τους ωθούν να προτιμήσουν τη Μάλτα, την Αυστρία, την Ελβετία, ακόμα και την παγωμένη Ισλανδία. Τα βέλη του ρίχνει ο Σφακιανάκης στο γραφείο εξυπηρέτησης των διεθνών οπτικοακουστικών παραγωγών στην Ελλάδα (Film Center): «Την ώρα που οι κινηματογραφικοί μας ανταγωνιστές “χτίζουν” και αποδεικνύονται φορολογικά φιλόξενοι στις ξένες παραγωγές, το ελληνικό Film Center αδρανεί. Ακόμα και τα Σκόπια έχουν οργανωμένο Film Center». Ο Λυκιαρδόπουλος θυμάται τη στιγμή που ένα γύρισμα παρολίγο να τιναχτεί στον αέρα: «Οι Ινδοί θεωρούν τους αρχαιολογικούς χώρους ιδανική επιλογή. Σε αυτές τις περιπτώσεις το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η έκδοση άδειας από τις αρμόδιες αρχαιολογικές υπηρεσίες. Όταν θέλαμε να πάμε σε αρχαιολογικό χώρο της Ρόδου, τους ζητήθηκε ένα ποσό που οι Ινδοί έκριναν ως υψηλό και θέλησαν να ματαιώσουν το γύρισμα. Ευτυχώς βρήκαμε εναλλακτική».

 

Η υπουργός Τουρισμού, Έλενα Κουντουρά, μας δίνει μια πρώτη γεύση της επόμενης μέρας: «Η Ελλάδα δεν είχε νομοθετικό πλαίσιο. Οι όποιες κινήσεις είχαν γίνει μέχρι σήμερα ήταν αποσπασματικές και οι διεθνείς εταιρείες, που αντιμετώπισαν τεράστια προβλήματα λόγω αυτής της έλλειψης, έστρεψαν το ενδιαφέρον τους σε προορισμούς της Μεσογείου και της Ευρώπης που είχαν δημιουργήσει προϋποθέσεις και κίνητρα. Αυτή την περίοδο προετοιμάζεται από τα συναρμόδια υπουργεία νομοθετικό πλαίσιο για την προσέλκυση ξένων παραγωγών και τη συστηματική προώθηση και προβολή τους. Επιδιώκουμε να μπούμε στον παγκόσμιο κινηματογραφικό χάρτη και να αποτελέσουμε ανταγωνιστική επιλογή των διεθνών εταιρειών».

Η διέξοδος για το ισχνό ελληνικό κρατικό πορτοφόλι ίσως περνάει μέσα από τη δεύτερη μεγαλύτερη χώρα παγκοσμίως σε πληθυσμό και τους 1.300.193.422 κατοίκους τους. Ίσως κάνει την εμφάνισή της στο θολό σκηνικό η Λάκσμι, η Ινδή θεά της αφθονίας.

Διαβάστε τη συνέντευξη της Έλλης Αβραμίδου στο People, που κυκλοφορεί αυτή την Κυριακή, μαζί με το Πρώτο Θέμα.