Αν υπάρχει μία σειρά του Netflix που κανείς δεν πόνταρε σε αυτήν αλλά έχει καταφέρει να τραβήξει όλα τα βλέμματα πάνω της, αυτή δεν είναι άλλη από το Unorthodox. Ή αλλιώς οι περιπέτειες μίας νεαρής κοπέλας που μεγαλώνει στην πολύ αυστηρή και θρησκευτικά φανατισμένη κοινότητα των Χασιδιστών Εβραίων στο προάστιο Γουίλιαμσμπεργκ της Νέας Υόρκης – εκεί όπου τα smartphones και το ίντερνετ δεν έχουν φτάσει ακόμη.  

Το mini series είναι βασισμένο στα απομνημονεύματα της Deborah Feldman με τίτλο Unorthodox: The Scandalous Rejection of My Hasidic Roots (2012) και ακολουθεί τα έργα και τις ημέρες της “Esty” Shaprio (Shira Haas), μίας 19χρονης Εβραιοπούλας που ζει εγκλωβισμένη στο Γουίλιαμσμπεργκ μέσα σε έναν γάμο που καταπιέζει το “είναι” της. Παντρεύτηκε με προξενιό, είδε τον άντρα της μία μόνο φορά πριν την τελετή, και τώρα βιώνει την απόρριψη καθώς δεν μπορεί να πιάσει παιδί. Έχει περάσει ένας ολόκληρος χρόνος και δεν έχει μείνει έγκυος. Όταν ο σύζυγός της θα της ζητήσει διαζύγιο, εκείνη θα το σκάσει. Προορισμός; Το Βερολίνο.

Οι γάμοι γίνονται μέσα από προξενιά ενώ οι γυναίκες οφείλουν να είναι “καρπερές”

Όπως η Esty, έτσι και η Feldman μεγάλωσε μέσα στα στενά όρια της χασιδικής κοινότητας, μίας υποκατηγορίας τόσο φανατικά “ορθόδοξων” Εβραίων που δε θέλουν να αλλάξουν τίποτα απολύτως από τον τρόπο με τον οποίο ζούσαν οι προπάτορές τους, πίσω στον μακρινό 18ο αιώνα και την κοιτίδα τους, την Ευρώπη. Οι Χασιδιστές πιστεύουν σε όλα όσα γράφει η Τορά, ο Νόμος δηλαδή, οι διδασκαλίες που έδωσε ο Μωυσής στους Εβραίους στην Πεντάτευχο (που και αυτή ονομάζεται Τορά). Το κάνουν με απόλυτη προσήλωση, τυφλή υπακοή και φανατική εμμονή.

Σύμφωνα, λοιπόν, με την Τορά, οι ρόλοι των δύο φύλων πρέπει να παραμένουν ξεχωριστοί – ιδιαίτερα όσον αφορά την προσευχή και τη σχολική εκπαίδευση. Τα παιδιά της κοινότητας πηγαίνουν σε ειδικά ιδιωτικά σχολεία (αρρένων και θηλέων προφανώς) όπου μελετούν κατά κύριο λόγο τη θρησκεία τους και πολύ λίγο καταπιάνονται με τα υπόλοιπα μαθήματα, όπως αναφέρει σε ρεπορτάζ του το Forward. Συνεπές αποτέλεσμα; Να έχουν ελλειπή εκπαίδευση και να δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στις σύγχρονες απαιτήσεις έξω από την κοινότητά τους.

Η αληθινή ιστορία πίσω από το Unorthodox

Οι γάμοι γίνονται σχεδόν αποκλειστικά μέσα από προξενιά ενώ οι γυναίκες οφείλουν να είναι “καρπερές”, όπως δηλαδή ορίζει και η Πεντάτευχος. Το να μην μπορεί κάποιος να κάνει παιδί, όπως η Esty, είναι μία “κατάρα” σταλμένη από τον Θεό. Μάλιστα, η κοινότητα των Χασιδιστών εκτός από οπισθοδρομική είναι και τρομερά σφιχτοδεμένη. Σχεδόν ποτέ κανείς δεν φεύγει από αυτή – οι άνθρωποί της μένουν αιώνια μαντρωμένοι σε αυτήν, όπως ακριβώς τα πρόβατα περιορίζονται στη στάνη.

Όσοι φεύγουν αντιμετωπίζονται ως απολωλότα πρόβατα, ως προδότες, ως ντροπή των οικογενειών τους και, τελικά, εξοστρακίζονται μία για πάντα από την κοινότητα.

“Χρειάζονται πραγματικά κότσια και αληθινό θάρρος” αναφέρει η Lynn Davidman, πρώην μέλος της χασιδικής κοινότητας, στο Cut, σχετικά με όσους έκαναν το μεγάλο βήμα να αποχωρίσουν. “Μαθαίνουν από παιδιά ότι ο έξω κόσμος είναι επικίνδυνος, ότι πρέπει να μείνουν σφιχτά δεμένοι μεταξύ τους, μιας και ο Θεός τους επέλεξε για αυτό, και αν δεν το κάνουν θα υποστούν τρομερές συνέπειες. Μεγαλώνουν μέσα σε συνθήκες ιερού τρόμου”. Όσοι φεύγουν αντιμετωπίζονται ως απολωλότα πρόβατα, ως προδότες, ως ντροπή των οικογενειών τους και, τελικά, εξοστρακίζονται μία για πάντα από την κοινότητα. Αποτελούν μίασμα.

Οι γυναίκες που δεν μπορούν να κάνουν παιδιά υποβιβάζονται στο χαμηλότερο επίπεδο της κοινότητας

Όπως η Esty, έτσι και η συγγραφέας Deborah Feldman, μεγάλωσε στην κοινότητα του Γουίλιαμσμπεργκ. Αντίστοιχα, οι παππούδες της ήταν επιζήσαντες του Ολοκαυτώματος, ο πατέρας της ήταν ψυχικά άρρωστος ενώ η μητέρα της παράτησε την οικογένειά τους ενώ, αργότερα, αποδέχθηκε την αληθινή σεξουαλική της ταυτότητα ως gay γυναίκα. Η Feldman παντρεύτηκε στα 17 της, έζησε ένα δυστυχισμένο γάμο, έπασχε από μία κατάσταση που ονομάζεται “κολεοσπασμός” που έκανε τόσο τη συνεύρεση με τον άντρα της όσο και την προσπάθεια να αποκτήσει παιδί πάρα πολύ δύσκολη, με αποτέλεσμα να έχει τρομερές τριβές με εκείνον και την οικογένειά του.

“Δεν υπάρχει μεγαλύτερη κοινωνική δυστυχία στην κοινότητα από τη στειρότητα” αναφέρει η συγγραφέας στο Electric Literature. “Σε κάνει υποψήφια για διαζύγιο. Οι γυναίκες που δεν μπορούν να κάνουν παιδιά υποβιβάζονται στο χαμηλότερο επίπεδο της κοινότητας, αντιμετωπίζονται σαν εντελώς άχρηστα, χωρίς σκοπό πλάσματα”.

Unorthodox 4Όπως η Esty, έτσι και η Feldman στο τέλος έμεινε έγκυος το 2006. Λίγο αργότερα μετακόμισε στο Γιόνκερς της Νέας Υόρκης με τον άντρα και το παιδί της και σπούδασε λογοτεχνία στο Sarah Lawrence College. Εκεί, με τη βοήθεια του κολεγίου και των φίλων της βρήκε το κουράγιο να αφήσει τον σύζυγό της αλλά και την καταπιεστική χασιδική κοινότητα και το 2009 να μετακομίσει στο Μανχάταν με τον τρίχρονο γιο της. Αργότερα, το 2014, θα περνούσε στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και το Βερολίνο.

Σήμερα, η Feldman είναι 33 χρονών και ζει στη γερμανική πρωτεύουσα με το παιδί της. Πρόσφατα, κυκλοφόρησε το δεύτερό της βιβλίο με τίτλο Exodus όπου περιγράφει τις περιπέτειές της μετά την αποχώρησή της από τη χασισδική κοινότητα. Πώς ακριβώς, όμως, αντιμετωπίζει η ίδια το παρελθόν; Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε στο NPR: “Θα αφήσω το παρελθόν στην άκρη για να μπορέσω να έχω ζωή. Οι παππούδες μου επέζησαν από το Ολοκαύτωμα για κάποιον λόγο – και όχι για να υποφέρω εγώ”.

Από: Esquire

Μια Χασιδική Εβραία από το Μπρούκλιν πηγαίνει στο Βερολίνο, για να ξεφύγει από έναν γάμο από προξενιό, και μπαίνει σε μια παρέα μουσικών, ώσπου το παρελθόν ξαναχτυπά

Βασισμένη στο αυτοβιογραφικό μπεστ σέλερ της Deborah Feldman, η νέα σειρά του Netflix, Unorthodox, μιλά για το δικαίωμα στην έκφραση και την ατομική ελευθερία. Μεγαλωμένη σε μια κοινότητα χασιδιστών στη Νέα Υόρκη, η Esty δυσκολεύεται μετά από έναν χρόνο γάμου. Έτσι, φεύγει για το Βερολίνο, όπου ανακαλύπτει την ελευθερία.

Όταν η Deborah Feldman δημοσίευσε το βιβλίο της με τίτλο Unorthodox, το 2012, σημείωσε ρεκόρ πωλήσεων στις ΗΠΑ. Τα απομνημονεύματά της, μια αυθεντική ιστορία αυτο-απελευθέρωσης, έδωσαν πρόσβαση σε έναν άγνωστο κόσμο, την καθημερινή ζωή των Χασιδικών Εβραίων της υπερ-ορθόδοξης θρησκευτικής κοινότητας Satmar, οι οποίοι ακολουθούν αυστηρές τελετουργίες και νόμους που δεν πρέπει να αμφισβητηθούν.

“Οι Εβραίοι του Satmar είναι μια χασιδική κοινότητα που έχει τις ρίζες της στην ουγγρική πόλη Satmar. Αποτελείται κυρίως από απόγονους των επιζώντων του Ολοκαυτώματος και ιδρύθηκε από αυτούς στη Νέα Υόρκη μετά τον πόλεμο” εξηγεί η συγγραφέας. Όπως απεικονίζεται στο Unorthodox, θέλουν να ενισχύσουν την τάξη τους και να αντικαταστήσουν όλους εκείνους που πέθαναν στο Ολοκαύτωμα γεννώντας όσο το δυνατόν περισσότερα παιδιά.

Η Feldman περιγράφει τον κόσμο στον οποίο μεγάλωσε με διακριτικό τρόπο. Ωστόσο, δεν κρατάει μυστικό πόσο υπέφερε σύμφωνα με τους αυστηρούς κανόνες της πίστης της οικογένειάς της. Δεν της επιτρεπόταν να είναι ο εαυτός της, να εξερευνήσει την ταυτότητά της και ως γυναίκα, στερήθηκε πολλά δικαιώματα.

Τα μαλλιά της ξυρίστηκαν, φορούσε περούκα σαν όλες τις παντρεμένες γυναίκες και γέννησε σε νεαρή ηλικία το πρώτο της παιδί. Άρχισε όμως να μελετάει και να γράφει κρυφά. Στο τέλος, δεν μπορούσε να προσποιηθεί άλλο. Η νεαρή γυναίκα εγκατέλειψε τον σύζυγό της, την οικογένεια και τη θρησκευτική κοινότητα και μετακόμισε στο Βερολίνο. Η συγγραφέας βρήκε την ελευθερία και την αυτοδιάθεση που λαχταρούσε, χάρη εν μέρει στην παγκόσμια επιτυχία του Unorthodox.

“Το Unorthodox δεν αφορά στη θρησκεία και την πίστη αλλά στο δικαίωμα της προσωπικής έκφρασης και ελευθερίας” σχολιάζει η πρωταγωνίστρια της σειράς Σίρα Χάας, που υποδύεται την Esty.  Η σειρά εκτυλίσσεται μεταφέροντας τον θεατή από τη Νέα Υόρκη στο Βερολίνο μέσα από αναδρομές στη ζωή της Esty. “Νιώθω ότι χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο είναι η Νέα Υόρκη και το δεύτερο το Βερολίνο. Επίσης, γίνεται και η μετάβαση από τα Γίντις στα Αγγλικά” εξηγεί η Χάας στο backstage video της σειράς.

Η ιστορία της Esty πηγαίνει μπρος πίσω από την πρώην ζωής της στο Wiiliamsburg και του ταξιδιού της αυτο-ανακάλυψης στο Βερολίνο, υπογραμμίζοντας τις αντιθέσεις μεταξύ δύο εξαιρετικά διαφορετικών κόσμων: μιας αυστηρά θρησκευτικής, πατριαρχικής χασιδικής κοινότητα, όπου οι άνθρωποι μιλούν κυρίως Γίντις, και ενός πολυπολιτισμικού και δημιουργικού Βερολίνου.

Η αποτύπωση της παραδοσιακής ζωής των υπερ-ορθόδοξων Εβραίων του Williamsburg αλλά και η σωστή ομιλία της γλώσσας τους είναι αποτέλεσμα εκτεταμένης έρευνας, δύο ταξιδιών στη Νέα Υόρκη και καθοδήγησης από ανθρώπους που γνωρίζουν καλά την κοινότητα. Η πρωταγωνίστρια μοιάζει σαν ένας ταξιδιώτης μέσα στον χρόνο – δεν γνωρίζει ότι το σεξ αποτελεί απόλαυση και όχι καταναγκαστική πράξη αποκλειστικά για τεκνοποίηση, δεν έχει χρησιμοποιήσει ποτέ μηχανή αναζήτησης και δεν έχει βγει έξω από την κοινότητά της παρά μόνο για να κάνει μαθήματα πιάνου καθώς λατρεύει τη μουσική – που θα της δώσει και το εισιτήριο για μια νέα ζωή.

Οι εθιμοτυπικές σκηνές της θρησκευτικής κοινότητας είναι συγκλονιστικές και οι εναλλαγές μέσω των flashbacks εντείνουν τις διαφορές μεταξύ μιας δυστοπικής κοινωνίας και του κόσμου που απλώνεται πέρα από αυτή. Την ίδια στιγμή, ακόμα και ο άντρας της Esty, ο Yanky, μοιάζει να είναι τραγική φιγούρα παρά το προνόμιο του φύλου του, καθώς πορεύεται με τη μοναδική αλήθεια που γνωρίζει. Και όταν βλέπει τον κόσμο του να καταρρέει είναι πιο χαμένος από την Esty.

Την ίδια στιγμή, ο δισταγμός της πρωταγωνίστριας και η αθωότητα με την οποία αντιμετωπίζει τον σύγχρονο κόσμο φέρνουν στην επιφάνεια αλήθειες που δύσκολα λέγονται, όπως πώς μπορεί να ζει ένας Εβραίος στη Γερμανία. Καθώς εξελίσσεται η ιστορία μέσα από τα τέσσερα επεισόδια της σειράς, εναλλάσσονται και τα συναισθήματα του θεατή: από το αίσθημα της δυσφορίας περνά στην ελπίδα της ελευθερίας. Το ύψιστο αγαθό που πρέπει να προασπίσουμε.

madamefigaro.gr