Από την Ντέπη Κουρέλλου

Στις 29 Οκτωβρίου 1959, ο Cohen βρίσκεται στο Λονδίνο. Μένει σε μια σοφίτα και η σπιτονοικοκυρά του του έχει θέσει δύο όρους: να διατηρεί το μέρος καθαρό και να γράφει τρεις σελίδες την ημέρα. Ο Cohen τους τηρεί. Εκεί γνωρίζει τον Jacob Rothschild, μετέπειτα λόρδο Rothschild, ο οποίος του συστήνει να πάει στην Ύδρα, όπου διέμενε η μητέρα του, η οποία ήταν τότε παντρεμένη με το μεγάλο Έλληνα ζωγράφο Νίκο Χατζηκυριάκο-Γκίκα. Ο Cohen ακολουθεί τη συμβουλή του και το 1960 με ατμόπλοιο από τον Πειραιά φτάνει στην Ύδρα. Θα γράψει αργότερα στα Ημερολόγιά του: «Ορκίζομαι ότι εδώ μπορώ να γευτώ τα μόρια που χορεύουν στα βουνά. Τούτο το φως έχει κάτι έντιμο και φιλοσοφικό. Δεν σ’ αφήνει να προδώσεις τη διάνοιά σου, ενώ συνάμα καλεί την ψυχή σου σε γλεντοκόπι».

Η Ύδρα, τότε, δεν ήταν ακόμη το Κάπρι της Ελλάδας, αλλά ετοιμαζόταν να γίνει. Η Sophia Loren είχε φροντίσει για αυτό όταν το 1957 τραγουδούσε «Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη;», στην ταινία Το Παιδί και το Δελφίνι που γυρίστηκε εκεί. Κατόπιν η Brigitte Bardot «απάτησε» για λίγο το Σεν Τροπέ με την Ύδρα. Η Jackie Kennedy ακολούθησε. Όταν έφτασαν στο νησί η Μελίνα Μερκούρη με τον Anthony Perkins και τον Jules Dassin, για τα γυρίσματα της Φαίδρας, το 1962, η Ύδρα ήταν πλέον ένας κοσμοπολίτικος προορισμός. Κι ο Leonard Cohen μόνιμος κάτοικός του.

Εκτός από τους jet setters, η Ύδρα του ’60 ήταν στέκι πολλών ξένων διανοούμενων. Κύριες φυσιογνωμίες ήταν οι συγγραφείς Charmian Clift και Charles W.Heckstall, ο Άγγλος ζωγράφος Anthony Kingsmill και ο Νορβηγός συγγραφέας Axel Jensen. Ο σπουδαίος Aμερικανός ποιητής Allen Ginsberg φιλοξενήθηκε πολλά βράδια στο σπίτι του Cohen. Στέκι όλων τους ήταν το αυτοσχέδιο μπαρ «του Κάτσικα», ένα μπακάλικο στο λιμάνι όπου «ανάμεσα σε σακιά με αλεύρι, δοχεία με ελιές και κρεμμύδια σε πλεξούδες ανθούσε κάτι που έμοιαζε με καλλιτεχνική λέσχη». Εκεί ο Cohen και η παρέα του συναντιούνταν για να απαγγείλουν ποίηση ο ένας στον άλλο. Είναι όμορφοι, νέοι και ανήσυχοι, υπέρμαχοι μιας ζωής αντισυμβατικής, αφιερωμένης στην τέχνη και την αναζήτηση της εσωτερικής ελευθερίας.

Στο παραδοσιακό σπίτι που αγόρασε εκεί, έζησε επτά χρόνια με τη σύντροφό του, Μarianne Ihlen, και έγραψε μερικά από τα σημαντικότερα έργα του.

Το ξακουστό σπίτι του στην Ύδρα το πλήρωσε μόλις 1.500 δολάρια, χρησιμοποιώντας κάποια χρήματα που του είχε αφήσει στην κληρονομιά της η γιαγιά του. Όπως αργότερα θα δηλώσει, αυτή ήταν η πιο έξυπνη απόφαση που πήρε ποτέ στη ζωή του. Η κορμοστασιά του δέντρου στην αυλή ενός σχεδόν αρχαίου ασβεστωμένου σπιτιού, τα πέντε δωμάτιά του σε ισάριθμα διαφορετικά επίπεδα και η αύρα του Αιγαίου ήταν αυτά που τον έκαναν να το αγοράσει αμέσως, χωρίς να σκεφτεί τα βασικά προβλήματα που είχε το οικοδόμημα, που ήταν η έλλειψη ηλεκτρισμού, υδραυλικού συστήματος και τρεχούμενου νερού. Ή μάλλον τα παρασκέφτηκε και έγραψε ένα από τα κλασικότερα τραγούδια, τo «Βird on the wire». «Το τραγούδι το ξεκίνησα στην Ελλάδα» έλεγε. «Εκείνη την εποχή στην Ύδρα δεν υπήρχαν καλώδια τηλεφώνου, ούτε ηλεκτρισμός. Τώρα πια δεν θα το προσέχαμε καν, αλλά όταν βάλανε τους πρώτους στύλους της ΔΕΗ στην Ύδρα, το μόνο που έκανα ήταν να κοιτάζω τα καλώδια έξω από το παράθυρό μου και να σκέφτομαι πως ο πολιτισμός με είχε προφτάσει και δεν θα του ξέφευγα όπως είχα πιστέψει. Δεν θα ζούσα αυτή τη ζωή του 11ου αιώνα, που νόμιζα ότι είχα βρει για τον εαυτό μου. Αυτή ήταν η αρχή του τραγουδιού. Στη συνέχεια, φυσικά παρατήρησα ότι τα πουλιά έκατσαν στα καλώδια και κάπως έτσι ξεκίνησα να γράφω». Σε ένα γράμμα που έστειλε στη μητέρα του, η περιγραφή που της κάνει του σπιτιού «ζωγραφίζει» με μοναδικό τρόπο τη μεγάλη αγάπη που νιώθει ο καλλιτέχνης για αυτό το ιδιαίτερο νησί.

«Το σπίτι έχει μια τεράστια βεράντα που κοιτάζει ένα δραματικό βουνό και πολλά λευκά σπίτια να λάμπουν πάνω του. Τα δωμάτια είναι μεγάλα και δροσερά με βαθιά παράθυρα σε χοντρούς τοίχους. Υποθέτω ότι πρέπει να είναι πολύ παλιό, πάνω από 200 ετών, και συχνά σκέφτομαι πόσες γενιές ναυτικών έχουν ζήσει εδώ. Χρειάζεται αρκετή δουλειά, αλλά αν ξεκινήσω από τώρα, σε μερικά χρόνια θα είναι ένα μέγαρο. Ζω σε ένα λόφο και σκέφτομαι πως η ζωή παραμένει η ίδια εδώ και εκατοντάδες χρόνια. Όλη τη μέρα ακούω τις φωνές των μικροπωλητών που περνούν από κάτω και οι φωνές τους είναι τόσο μουσικές. Σηκώνομαι κάθε μέρα στις επτά και εργάζομαι μέχρι το μεσημέρι. Νωρίς το πρωί είναι πιο δροσερά και άρα καλύτερα, αλλά εξάλλου αγαπάω τη ζέστη, ειδικά όταν σκέφτομαι ότι η θάλασσα του Αιγαίου είναι μόλις δέκα λεπτά από την πόρτα μου» γράφει.

Σήμερα το σπίτι ανήκει στον επίσης μουσικό γιό του Άνταμ, που επίσης λατρεύει το νησί και το επισκέπτεται κάθε καλοκαίρι.

Όλα τα νέα, πλούσιο ρεπορτάζ, καθημερινές στιγμές διασήμων και ξεχωριστές στιγμές καθημερινών ανθρώπων στο People, που κυκλοφορεί μαζί με το Έθνος της Κυριακής.