Ο αθλητής που γονάτισε στην ανάκρουση του εθνικού ύμνου των ΗΠΑ και εξόργισε τον Trump και τους ιδιοκτήτες των ομάδων του αμερικανικού φούτμπολ κατάφερε να επιστρέψει εντυπωσιακά με την καμπάνια του Just Do It.

«Believe in something, even if it means sacrificing everything» (μτφρ. «Πίστευε σε κάτι, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει πως μπορεί να θυσιάσεις τα πάντα»). Όταν το Σαββατοκύριακο ο Colin Kaepernick τουίταρε την ασπρόμαυρη close up φωτογραφία του με την παραπάνω ατάκα στο λογαριασμό του στο Twitter, βάζοντας χάσταγκ #Justdoit –το επιτυχημένο moto της αθλητικής εταιρείας ενδυμάτων Nike–, πολλοί φανατικοί του αθλητισμού σάστισαν. Γνώριζαν πως ένας νέος κυκεώνας αντιθέσεων έρχεται. Σε λίγες ώρες αυτές οι απορίες απαντήθηκαν. Να πώς είχαν τα πράγματα…

Ο Colin Kaepernick ήταν ο πρώην κουόρτερ μπακ της ομάδας Σαν Φρανσίσκο 49ερς. Λέμε «πρώην» γιατί ο 30χρονος αθλητής δεν έχει ομάδα από τη σεζόν 2016, όταν και επέλεξε να διαμαρτυρηθεί με έναν ασυνήθιστο τρόπο στην έκρηξη βίας των αστυνομικών εναντίων των μαύρων: την ώρα της ανάκρουσης του εθνικού ύμνου των ΗΠΑ ο Kaepernick, αντί να είναι όρθιος, προτίμησε να γονατίσει και να υψώσει τη γροθιά του. Ο συμβολισμός της κίνησής του δεν άρεσε σε πολλούς που τύχαινε να είναι ισχυροί: τους ιδιοκτήτες όλων των ομάδων του NFL, τους συντηρητικούς Αμερικανούς της ενδοχώρας και, κυρίως, τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump. «Δεν πρόκειται να σταθώ όρθιος και να δείξω υπερηφάνεια στη σημαία μιας χώρας που καταπιέζει τους μαύρους και τους ανθρώπους κάθε χρώματος. Για εμένα, αυτό είναι μεγαλύτερο από το ποδόσφαιρο και θα ήταν εγωιστικό από την πλευρά μου να κοιτάζω προς την αντίθετη κατεύθυνση. Υπάρχουν πτώματα στους δρόμους και κόσμος που παίρνει άδεια μετ’ αποδοχών και διαφεύγει των κατηγοριών της δολοφονίας» δήλωνε σε συνέντευξη, ενώ αργότερα ξεκαθάρισε πως δεν είναι αντι-μιλιταριστής, αντι-Αμερικανός ή ότι δεν σέβεται τα αμερικανικά στρατεύματα.

Σύντομα ο Kaepernick έμεινε χωρίς ομάδα, παρόλο που υπό κανονικές συνθήκες θα ήταν πολλές οι ομάδες που θα πάλευαν για να αποσπάσουν την υπογραφή του. «Κανείς δεν θα ήθελε να μπλέξει με αυτά» δήλωνε ιδιοκτήτης ομάδας που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του. Και πώς θα μπορούσε να κάνει διαφορετικά όταν ο Πρόεδρος Trump δήλωνε σε ομιλία του: «Δεν θα απολαμβάνατε να δείτε τους ιδιοκτήτες των ομάδων, όταν κάποιος δείχνει ασέβεια προς τη σημαία των ΗΠΑ, να λένε “πάρτε αυτό το καθίκι έξω από το γήπεδο αμέσως! Έξω! Απολύεται! Απολύεται!”… Ξέρετε, πολλοί ιδιοκτήτες θα το κάνουν. Θα πουν “αυτός ο τύπος δεν σέβεται τη σημαία μας, απολύεται”. Και αυτός ο ιδιοκτήτης δεν το ξέρουν ακόμη αλλά θα είναι το πιο δημοφιλές άτομο της χώρας». Μάλιστα, ο Trump ζήτησε από το φιλάθλους που πηγαίνουν στο γήπεδο να αποχωρούν όταν ένας παίκτης γονατίζει στον εθνικό ύμνο. Δεν το είπε τυχαία, αφού το παράδειγμα του Kaepernick ακολούθησαν πολλοί συναθλητές του, όχι μόνο στο αμερικανικό φούτμπολ αλλά και στο κορυφαίο πρωτάθλημα του κόσμου, το NBA – χωρίς εκείνοι να γονατίζουν.

Οι εθνικιστές φρόντισαν να τον «σταυρώνουν» σε κάθε ευκαιρία, οι προοδευτικοί εγκωμίαζαν τη στάση του. Εκείνος επέλεξε τη σιωπή.

Η κόκκινη φανέλα με το Νο 7 στην πλάτη έγινε ανάρπαστη: Κι ενώ πολλοί την αγόραζαν για να τη φοράνε με καμάρι, υπήρχαν κάτοχοί της που πόσταραν στο YouTube βιντεάκια που την καίνε χρησιμοποιώντας αισχρές εκφράσεις εναντίον του.

O Kaepernick δεν βρήκε ποτέ ομάδα από τις αρχές του 2017. Το NFL και ο ακτιβιστής βρίσκονται στα δικαστήρια, με τον οργανισμό να τον κατηγορεί για την ακτιβιστική του στάση, διατηρώντας το εμπάργκο εναντίον του, ενώ η πλευρά του αθλητή κατηγορεί τις ομάδες επειδή τον απέκλεισαν λόγω των πεποιθήσεών του. Τελικά, ο διαμεσολαβητής που είχε οριστεί αποφάνθηκε υπέρ του Kaepernick στα τέλη του περασμένου Αυγούστου.

Just Do It

 

Η συμπλήρωση των 30 χρόνων από το λανσάρισμα του διάσημου μότο της αμερικανικής εταιρείας, Just Do It, έγινε η αφορμή για να αναζωπυρωθεί η κόντρα πλέον σε πολλά επίπεδα. Ο Kaepernick είναι από τα κεντρικά πρόσωπα του εορτασμού, με τον executive της Nike, Gino Fisanotti, να εξηγεί στο ESPN: «Πιστεύουμε πως ο Colin είναι ένας από τους πιο επιδραστικούς αθλητές που εμπνέουν αυτή τη γενιά, που αξιοποίησαν τη δύναμη του αθλητισμού για να βοηθήσουν τον κόσμο να κινηθεί προς τα εμπρός. Θέλαμε να ενεργοποιήσουμε το νόημα και να παρουσιάσουμε το Just Do It σε μια νέα γενιά αθλητών».

Κατά τη διάρκεια των πρώτων ωρών μετά τη δημοσιοποίηση της είδησης, η μετοχή της Nike είχε απώλειες της τάξης του 3%. Για όσους θεωρούν μικρό το ποσοστό, αξίζει να τονιστεί πως αυτό το 3% μεταφράζεται σε 4 δισ. δολάρια. Στο YouTube εμφανίστηκαν νέα βίντεο στα οποία εξαγριωμένοι (τι άλλο;) καταναλωτές κόβουν με ψαλίδι τις κάλτσες τους ή βάζουν φωτιά στα Nike-Just-Do-It παπούτσιά τους. Ο Trump δεν χάνει ευκαιρία να μιλήσει και πάλι αφοριστικά, ακραίες φωνές ζητούν το μποϊκοτάζ στα προϊόντα της εταιρείας, ενώ τα ρεπορτάζ των οικονομικών news media μιλούν για αυτοκτονία της Nike. Σύμφωνα με τα όσα μεταδίδονται, το τμήμα marketing της Nike ήταν προετοιμασμένο για κάτι τέτοιο. Λίγοι όμως είχαν λάβει υπόψη τη δύναμη των social media, όπου η φωτογραφία του γίνεται viral.

Στις 19 Σεπτεμβρίου τα μεγάλα news outlets κάνουν πρώτο θέμα τις online πωλήσεις της εταιρείας, που παρουσιάζουν αύξηση 61% μετά τη διαφήμιση με τον Kaepernick. Παράλληλα, η μετοχή της Nike βρέθηκε σε ιστορικό υψηλό, με αύξηση 7% έπειτα από την αρχική πτώση των τριών ποσοστιαίων μονάδων. «Η νέα καμπάνια Just Do It με τον Colin Kaepernick ήταν ιδιοφυής» δήλωσε ο αναλυτής της Canaccord Genuity, Camilo Lyon.

Σύγχρονος Ali

Η σιωπηρή τιμωρία που του επιβλήθηκε από τους ιδιοκτήτες των ομάδων και η επίθεση στο πρόσωπό του από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ επανέφερε στο προσκήνιο την εικόνα ενός άλλου αθλητή, του τεράστιου Muhammad Ali. Ο Ali είχε αρνηθεί να στρατευτεί και να πάει στο Βιετνάμ (οι Αρχές είχαν κάνει μία μοναδική εξαίρεση για να καλέσουν μόνο εκείνον από την κλάση του και να τον φέρουν σε αδιέξοδο) και του είχε επιβληθεί η ενασχόληση με την επαγγελματική πυγμαχία.

Φυσικά και ο Kaepernick δεν διαθέτει το αδιαμφισβήτητο ταλέντο του Ali. Φαίνεται όμως πως η νεολαία των ΗΠΑ έχει βρει ένα νέο ήρωα, ένα νέο πρόσωπο για να τυπώνει στα Τ-shirt.

Who Is Who

Ο Colin Kaepernick δεν και η πιο τυπική περίπτωση Αμερικανού. Διαφυλετικός (από Αφροαμερικανό πατέρα και έφηβη μητέρα που αποφάσισε να τον δώσει στους Kaepernick όταν τους γνώρισε πριν ακόμη τον φέρει στον κόσμο), μεγαλωμένος από θετούς λευκούς γονείς που είχαν ήδη δύο βιολογικά παιδιά και είχαν χάσει άλλα δύο λόγω καρδιακών επιπλοκών, προνομιούχος σε σχέση με τους Αφροαμερικανούς και τους Λατίνους, προτίμησε να πολεμήσει για κοινωνική δικαιοσύνη από το να σιωπήσει και να εισπράξει τα 126 εκατ. δολάρια που προβλέπονταν από το τριετές συμβόλαιό του.

Οι γονείς του του είπαν εξαρχής την αλήθεια: «Ναι, είσαι υιοθετημένος». Μεγάλωσε σε ένα προάστιο του Μοντέστο, όπου μόλις το 1,45% των 56.000 κατοίκων ήταν μαύροι. Από μικρός είχε ταλέντο σε παραπάνω από ένα αθλήματα και δεν μπορούσε να ακολουθήσει τη συμβουλή των καθηγητών του, να ασχοληθεί αποκλειστικά με ένα. Ασχολιόταν με τρία!

Ταλαντούχος, φιλικός με όλους, δημοφιλής, ένας εκκολαπτόμενος σταρ που του φαινόταν φυσιολογικό να πηγαίνει και να τρώει δίπλα σε ένα μοναχικό μαθητή στην καντίνα του σχολείου.

Την πρώτη φορά που βρέθηκε στα αποδυτήρια της κολεγιακής ομάδας αντιλήφθηκε τη γεωγραφία της χώρας: αθλητές κάθε φυλής με το ίδιο χρώμα στη φανέλα. Ο Kaepernick έψαχνε να βρει τον εαυτό του, πού ανήκει. Μεγαλωμένος ως λευκός, μιλούσε την αστική διάλεκτο, μιγάς στην πραγματικότητα. Δεν ήταν λίγοι οι Αφροαμερικανοί που δεν τον θεωρούσαν δικό τους και το ανακάλυψε γρήγορα.

Όλοι όσοι τον έχουν γνωρίσει έχουν να διηγηθούν ιστορίες για τη βοήθεια που πρόσφερε σε υποβαθμισμένα σχολεία. Είχε στείλει, για παράδειγμα, ένα φορτηγό γεμάτο προϊόντα της Nike ζητώντας ως προϋπόθεση μόνο να μη γίνει γνωστό. Παρόλο που έγινε σταρ από μικρή ηλικία, δεν ακολουθούσε την πεπατημένη: Δεν τον συγκινούσαν τα υπερπολυτελή αυτοκίνητα, εξωφυλλικές γυναίκες και ξέφρενα πάρτι. Προτιμούσε να διαβάζει, κυρίως ιστορικά βιβλία για τον αποικιακό κόσμο και την καταπίεση των γυναικών.

Ενώνοντας τα κομμάτια της ζωής του, αβίαστα καταλήγουμε στην ασπρόμαυρη, close up φωτογραφία με το πρόσωπο του Colin και από κάτω γραμμένο «Πίστευε σε κάτι. Ακόμη κι αν αυτό σημαίνει πως μπορεί να θυσιάσεις τα πάντα».

Όλα τα νέα, πλούσιο ρεπορτάζ, καθημερινές στιγμές διασήμων και ξεχωριστές στιγμές καθημερινών ανθρώπων στο People, που κυκλοφορεί μαζί με το Έθνος της Κυριακής.