Αεροδιακομιδές ΕΚΑΒ: «Κάθε αποστολή διάσωσης είναι μία δεύτερη ευκαιρία ζωής» – Οι φύλακες άγγελοι πίσω από τις πτήσεις ελπίδας

Ο χαρακτηριστικός ήχος των ελίκων σπάει τη σιωπή σε νησιά ξεχασμένα από τον χάρτη, σε μικρά χωριά και περιοχές χωρίς γιατρό, οι διασώστες, νοσηλευτές και γιατροί του ΕΚΑΒ σηκώνονται στον αέρα για να αποδείξουν πως η πρόσβαση στην περίθαλψη δεν είναι προνόμιο, αλλά δικαίωμα για όλους. Οι ίδιοι, στις αεροδιακομιδές, δεν είναι απλώς ένα πλήρωμα, αλλά ιπτάμενοι γιατροί, που απογειώνονται με μοναδική αποστολή να μην χαθεί ούτε ένας άνθρωπος. Με εχθρούς τον χρόνο και τον καιρό, μέρα-νύχτα, στον αέρα, υπό ακραίες συνθήκες, παλεύουν με νύχια και με δόντια για κάθε επόμενη ανάσα ενός ασθενή. «Σε κάθε αποστολή υπερβαίνουμε εαυτόν και δίνουμε στον καθένα μία ευκαιρία να ζήσει» λέει στο enikos.gr η υπεύθυνη αεροδιακομιδών του ΕΚΑΒ και αναισθησιολόγος, κα Αννέλα Μαριόλα, συμπυκνώνοντας σε λίγες λέξεις την αγωνία, την αυτοθυσία και τον αθέατο ηρωισμό αυτών που σηκώνουν ζωές στους ώμους τους, και πετούν για να τις σώσουν.

Ρεπορτάζ: Κωνσταντίνα Χαϊνά

Η 14η Ιανουαρίου, δεν αποτελεί απλώς μία ημερομηνία, αλλά μία ημέρα μνήμης. Πρόκειται για την ημέρα που τιμάται η μνήμη αυτών που έθεσαν την ανθρώπινη ζωή, πάνω από την δική τους, όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα του ΕΚΑΒ. 365 ημέρες τον χρόνο, 24 ώρες το 24ωρο, με ήλιο και βροχή, απέναντι σε κάθε δευτερόλεπτο που περνά, πολλές φορές υπό ακραίες συνθήκες, πιστοί στο καθήκον τους, οι διασώστες, οι νοσηλευτές και οι γιατροί της υπηρεσίας, με τον καθημερινό τους αγώνα, αναδεικνύουν τη σημασία και τη σπουδαιότητα της παροχής δημόσιας και δωρεάν επείγουσας προνοσοκομειακής φροντίδας και ιατρικής.

«Η τελευταία των Μοϊκανών της γενιάς του 1994», όπως χαρακτήρισε τον εαυτό της, η κα Αννέλα Μαριόλα κατά την διάρκεια της σύντομης ομιλίας της στην εκδήλωση μνήμης για την ημέρα «Θυσίας του Διασώστη» που πραγματοποιήθηκε στην Κεντρική Υπηρεσία του ΕΚΑΒ, ανήκει σε αυτούς που εκείνη την χρονιά είχαν στελεχώσει την πρώτη ιατρική υπηρεσία του ΕΚΑΒ, σχεδόν από το μηδέν. Όπως ανέφερε, οργανώθηκαν όλες οι δραστηριότητες παροχής επείγουσας προνοσοκομειακής φροντίδας και ιατρικής, και οι αεροδιακομιδές. «Οι εργαζόμενοι των αεροδιακομιδών έκαναν τα πάντα» είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «στελέχωναν ανά πάσα στιγμή το ειδικό τμήμα ιατρικής καταστροφών, συμμετείχαν σε αποστολές στο εξωτερικό αλλά και έρευνας και διάσωσης».

«Η αίσθηση του καθήκοντος, ξεπερνά το ένστικτο της επιβίωσης»

Το 2000, το υπουργείο Υγείας, διέθετε για αεροδιακομιδές, 5 ολοκαίνουργια ελικόπτερα, υγειονομικά διαμορφωμένα, και ήταν σε διαδικασία παραλαβής δύο αεροπλάνων τύπου Piaggio, η οποία ποτέ δεν ολοκληρώθηκε, σύμφωνα με την κα Μαριόλα, όπως επίσης και ένα ολοκαίνουργιο συγκρότημα στέγασης στην 112 Πτέρυγα Μάχης στην Ελευσίνα. «Τα ελικόπτερα “βαφτίστηκαν” παντός καιρού και νυχτερινών πτήσεων».

Έχουν περάσει 25 χρόνια από την αποφράδα ημέρα που συνετρίβη ελικόπτερο του ΕΚΑΒ κοντά στο Σούνιο, ενώ εκτελούσε διακομιδή ασθενούς από την Πάτμο, την Κυριακή 14 Ιανουαρίου 2001. Το αεροσκάφος SX-XOT είχε ξεκινήσει από το αεροδρόμιο του Ελληνικού, με προορισμό την Πάτμο και βρίσκονταν στο ταξίδι της επιστροφής του από νησί των Δωδεκανήσων προς την Αθήνα. Στη διάρκεια της πτήσης αποφασίστηκε η προσγείωση στη Σύρο, ακολούθως άλλαξε η απόφαση και συνέχισε για Αθήνα, ακολούθησε η εντολή για προσγείωση στην Αίγινα.

Πάνω από 2.700 αεροδιακομιδές το 2025 

Έπειτα από αλλεπάλληλες επικοινωνίες, επτά ναυτικά μίλια νότια του Σουνίου, το ελικόπτερο εξαφανίζεται από τα ραντάρ και η συνέχεια ήταν λόγω της κακοκαιρίας η πρόσκρουσή του στην επιφάνεια της θάλασσας, όπου όλοι οι επιβαίνοντες βρήκαν ακαριαίο θάνατο, ανάμεσά τους και η γιατρός Σοφία Μπεφόν. «Ποτέ δεν θα ξεχάσω τα γέλια μας με την Σοφία εκείνο το μεσημέρι, πριν φύγω για επείγουσα αεροδιακομιδή, αλλά και την αγωνία που ένιωσα όταν γύρισα. Δεν θα ξεχάσω το χάραμα της 17ης Ιουνίου του 2002, όταν εντοπίσαμε, με την ανατολή του ηλίου, τα συντρίμμια του ελικοπτέρου του ΕΚΑΒ στην Ανάφη, και περισυλλέξαμε οι ίδιοι τα πτώματα των δικών μας ανθρώπων. Δεν θα ξεχάσω και την κηδεία του Παλαιστίνιου γιατρού μας, στο τρίτο δυστύχημα» πρόσθεσε η κα Μαριόλα κατά τη διάρκεια της ομιλίας της.

Ο θάνατός τους, όπως είπε, ήταν θυσία, όπως θυσία ήταν και η καθημερινότητα όλων όσοι συνέχισαν να εργάζονται τότε στις αεροδιακομιδές. «Υπάρχουν στιγμές στην ζωή, όπου η επαγγελματική ευσυνειδησία συναντά την αυταπάρνηση και η αίσθηση του καθήκοντος ξεπερνά το ένστικτο της επιβίωσης. Ποτέ δεν σταματήσαμε να υπηρετούμε τον ασθενή που μας είχε ανάγκη. Η απόφαση δεν ήταν από άγνοια κινδύνου, φεύγαμε με αποχαιρετισμούς, αλλά από την βαθιά και ιερή δέσμευση στην ανθρώπινη ζωή και στο δικαίωμα για δεύτερη ευκαιρία στη ζωή. Μετά το τρίτο δυστύχημα η Πολεμική Αεροπορία προσέφερε ασφαλείς προσγειώσεις και τα δικά της πτητικά μέσα, στην υπηρεσία του ιερού σκοπού της διάσωσης των συνανθρώπων μας. Το 2025, πραγματοποιήθηκαν συνολικά 2.780 αεροδιακομιδές οξέως και βαριά πασχόντων ασθενών, με σχεδόν μηδενική θνησιμότητα».

«Πρέπει να δώσουμε δεύτερη ευκαιρία ζωής»

Ο λόγος που έγινε γιατρός η κα Μαργιόλα, όπως λέει στο enikos.gr ήταν για να καταφέρει να πάει στα παιδιά της Αφρικής, και όταν η ίδια δήλωσε σχολή προτίμησης για τις πανελλήνιες εξετάσεις, ενώ όλοι περίμεναν ότι θα δηλώσει σχολές του Πολυτεχνείου, εκείνη επέλεξε την ιατρική. «Ανήκω στην γενιά που οργανώσαμε την πρώτη ιατρική υπηρεσία δρόμου, τον Απρίλιο του 1994, και από τον Αύγουστο του ίδιου έτους, τις πρώτες αεροδιακομιδές παρουσία γιατρού του ΕΚΑΒ, που αργότερα προστέθηκε και η παρουσία διασώστη».

Πλέον, με 32 χρόνια στην πλάτη της, έχει συμμετάσχει σε αμέτρητες αεροδιακομιδές, κουβαλώντας χιλιάδες ιστορίες ανθρώπων, στην πιο κρίσιμη στιγμή της ζωής τους. «Ο κάθε ασθενής έχει την δυσκολία του και πρέπει να δοθεί η δέουσα προσοχή, και ιδιαίτερα στα νεογνά. Μου έχει τύχει περιστατικό από την Κω με μωρό 24 εβδομάδων, ζύγιζε 450 γραμμάρια. Καταφέραμε να το σώσουμε. Για να ανταποκριθούμε στην συγκεκριμένη περίπτωση, απαιτήσαμε από τους εαυτούς μας να περάσουν από πολύ μεγάλη εκπαίδευση, και με ψυχραιμία υπερβαίνουμε αυτόν, για να αναλάβουμε αυτή την ευθύνη. Πρόκειται για παιδιά που μόλις έχουν γεννηθεί, και έχουν όλη την ζωή μπροστά τους. Εμείς πρέπει να δώσουμε την ευκαιρία, για αυτό και ξεπερνάμε τον εαυτό μας, ώστε να κάνουμε το καλύτερο δυνατό, με τον σωστότερο τρόπο και στον καλύτερο χρόνο, που είναι και ο μεγαλύτερος εχθρός μας».

Κατά την διάρκεια μίας αεροδιακομιδής, υποστηρίζουν τον ασθενή ανάλογα με την κλινική του κατάσταση. «Κάνουμε τα πάντα» τονίζει η κα Μαριόλα, ενώ προσθέτει πως έχει τύχει να αντιμετωπίζουν πολλά περιστατικά, ταυτόχρονα. «Εξαντλούμε κάθε ενδεχόμενο γιατί έχουμε την αποκλειστική ευθύνη του κάθε ανθρώπου εκείνη την στιγμή. Όλοι δικαιούνται περίθαλψη. Κάθε αποστολή διάσωσης είναι μία ευκαιρία ζωής. Τους υποστηρίζουμε ψυχολογικά, γιατί εκείνη την στιγμή πέρα από γιατροί, είμαστε και τα “αυτιά” του κάθε ασθενή, που το μόνο που θέλει, είναι να έχει κάποιον δίπλα του, να τον ακούσει».

Έπειτα από τόσα χρόνια στην υπηρεσία της, τα αεροσκάφη για εκείνη αποτελούν έναν χώρο δουλειάς, με την ίδια να επισημαίνει πως αισθάνεται ευγνωμοσύνη για όσα έχει ζήσει. «Πολλές φορές μου στέλνουν φωτογραφίες οι γονείς των νεογνών που καταφέραμε να σώσουμε, φωτογραφίες ή μου στέλνουν ευχές. Αυτή είναι η μεγαλύτερη ανταμοιβή στο επάγγελμά μας».