Άννα Βίσση – Νίκος Καρβέλας: Από την σχέση-πρότυπο σε μία σκληρή κόντρα – Τι σημαίνει η απόφαση του συνθέτη να διαπραγματεύεται ο ίδιος τα τραγούδια του

Η Άννα Βίσση και ο Νίκος Καρβέλας είχαν δημιουργήσει μία σχέση που μετρούσε πάνω από τέσσερις δεκαετίες και όλα έδειχναν πως παρά τις δυσκολίες που μπορεί να εμφανίστηκαν μέσα στα χρόνια της κοινής τους ζωής, τίποτα δεν μπορούσε να μπει ανάμεσα στους δύο σπουδαίους καλλιτέχνες, που μαζί έχουν γράψει τη δική τους ιστορία στον κόσμο του πενταγράμμου. Μάλιστα, για μεγάλο μέρος του κοινού αποτελούσαν ένα πρότυπο, τους πώς θα έπρεπε να είναι ιδανικά δύο άνθρωποι όταν χωρίζουν ως ζευγάρι, αλλά συνεχίζει να υφίσταται η αγάπη και ο αμοιβαίος σεβασμός.

Η είδηση της κόντρας τους στην αρχή ακούστηκε σαν ένα κακόγουστο αστείο στα αυτιά πολλών, ωστόσο μέσα στις ημέρες που ακολούθησαν, όλοι κατάλαβαν τη σοβαρότητα της κατάστασης, με αποκορύφωμα φυσικά το δελτίο Τύπου που εξέδωσε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου η δικηγόρος του Νίκου Καρβέλα, κα Αρχοντούλα Παπαπαναγιώτου, στην οποία έγινε γνωστό πως ο καταξιωμένος καλλιτέχνης θα διαχειρίζεται πλέον αποκλειστικά τα δικαιώματα δημόσιας εκτέλεσης των μουσικών του έργων, συμπεριλαμβανομένων όσων έχει ερμηνεύσει η Άννα Βίσση.

«Αυτή δεν είναι η Άννα που ήξερα»

Το πρωί της Πέμπτης 9 Οκτωβρίου, στην εκπομπή «Χαμογέλα και Πάλι!» προβλήθηκαν δηλώσεις του Νίκου Καρβέλα. 

Ανάμεσα σε άλλα, ο επιτυχημένος συνθέτης και τραγουδοποιός ανέφερε: «Με την ανακοίνωσή της, η Άννα Βίσση επιβεβαιώνει ξεκάθαρα ότι υπήρχε συμφωνία σε όλες τις συνεργασίες μας για αμοιβή μου πέραν των πνευματικών δικαιωμάτων που εισπράττω μέσω του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης.

Εμμέσως αλλά σαφώς, επιβεβαιώνει, επίσης, ότι η ίδια ήταν απολύτως ενήμερη και ενέκρινε την ντροπιαστική και σκόπιμα προσβλητική και υποτιμητική αλλαγή της θέσης της δικής μου, των οικείων και των προσκεκλημένων μου και την απειλή της απαγόρευσης εισόδου μου στο ΟΑΚΑ, εάν εμφανιζόμουν για να καθίσω στην αρχική μου θέση.

Δεν θα προσθέσω τίποτα περισσότερο από το ότι αυτή δεν είναι η Άννα που εγώ ήξερα, αγάπησα και θαύμασα».

Ακόμα, τόνισε στις δηλώσεις του: «Η Άννα είναι, όπως έχω ξαναπεί, ελεύθερη να επιλέξει τον δρόμο της και εγώ να συνεχίσω να ακολουθώ τον δικό μου. Εγώ ως δημιουργός ακολουθώ τις υποδείξεις του δημιουργικού μου γίγνεσθαι. Ποτέ μου δεν συμβιβάστηκα, ποτέ μου δεν έσκυψα το κεφάλι και ποτέ μου δεν εξαγοράσθηκα.

Προτιμώ λοιπόν την οικονομική μου αυτοκτονία παρά την ηθική μου δολοφονία. Εν τέλει, μία είναι η πικρή αλήθεια: η Άννα, με την συμπεριφορά της και τις επιλογές όψιμων συνεργατών και φίλων, έθεσε συνειδητά (και ίσως προγραμματισμένα) τον εαυτό της εκτός πλαισίου οποιασδήποτε καλλιτεχνικής μας συνεργασίας στο μέλλον».

«Θα ασκεί τα απόλυτα δικαιώματά του επί των συνόλου των τραγουδιών του»

Λίγες μόνο ώρες μετά την προβολή των δηλώσεών του, η δικηγορική εταιρεία που τον εκπροσωπεί εξέδωσε ένα δελτίο Τύπου, στο οποίο αναφέρεται ότι: «Εφεξής ο κ. Νίκος Καρβέλας θα διαχειρίζεται και θα ασκεί τα απόλυτα δικαιώματά του επί των συνόλου των τραγουδιών του (συμπεριλαμβανομένων των τραγουδιών που έχει ερμηνεύσει η κα Άννα Βίσση) σε σχέση με την δημόσια εκτέλεσή τους με ζωντανή ερμηνεία (συναυλία, εμφανίσεις οιουδήποτε είδους και μορφής), αποκλειστικά ο ίδιος, σε ατομική βάση».

Αναλυτικά το δελτίο Τύπου:

«Η παρούσα ενημέρωση παρέχεται από την πληρεξούσια δικηγόρο του κ. Νίκου Καρβέλα προς το σκοπό της διευκρίνισης ζητημάτων που αφορούν τις νομικές θέσεις του. Κρίνεται εισαγωγικά απαραίτητη η διασάφηση ορισμένων βασικών εννοιών του δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας, προκειμένου να επεξηγηθεί η διαμορφωθείσα νομική και πραγματική κατάσταση που αφορά στην εν λόγω υπόθεση.

1. Ο κ. Νίκος Καρβέλας, ως δημιουργός των μουσικών έργων (συνθέσεων και στίχων), είναι ο δικαιούχος του συνόλου των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί των έργων αυτών. Η πλειονότητα των τραγουδιών του κ. Νίκου Καρβέλα έχει ερμηνευτεί από την κα Άννα Βίσση.

2. Τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (περιουσιακά και ηθικά), είναι απόλυτα. Αυτό σημαίνει ότι ο δημιουργός έχει δικαίωμα να επιτρέπει ή να απαγορεύει την εκμετάλλευση των έργων του σε οποιοδήποτε τρίτο.

3. Η ζωντανή ερμηνεία και εκτέλεση μουσικών έργων ενώπιον κοινού (π.χ. με συναυλίες, ζωντανές εμφανίσεις κ.λπ.) συγκαταλέγεται στα δικαιώματα δημόσιας εκτέλεσης (εκτελεστικά δικαιώματα). Αποτελεί κοινή πρακτική διεθνώς, και εδώ και σχεδόν 100 χρόνια στην Ελλάδα, το σύνολο σχεδόν των συνθετών και στιχουργών να αναθέτουν, για καθαρά πρακτικούς λόγους είσπραξης, την διαχείριση αυτή σε Οργανισμούς Συλλογικής Διαχείρισης (ΟΣΔ). Η είσπραξη των δικαιωμάτων γίνεται βάσει αμοιβολογίου που είναι κοινό για όλους τους δημιουργούς- μέλη του ΟΣΔ.

4. Εν προκειμένω, ο κ. Νίκος Καρβέλας υπήρξε μέλος του ΟΣΔ Αυτοδιαχείριση (δυνάμει σχετικής Σύμβασης Ανάθεσης) όσον αφορά τη συγκεκριμένη περιουσιακή εξουσία των ζωντανών δημόσιων ερμηνειών/εκτελέσεων. Ο ΟΣΔ Αυτοδιαχείριση χορήγησε άδεια στην εταιρία παραγωγής D&A LIVE CONCERTS για την διεξαγωγή της συναυλίας στο ΟΑΚΑ -όπως ήταν υποχρεωμένος από το ισχύον νομικό πλαίσιο-, μίας συναυλίας όπου το σύνολο σχεδόν των ερμηνευθέντων και εκτελεσθέντων τραγουδιών, αποτελούσαν έργα δημιουργίας του κ. Νίκου Καρβέλα.

5. Είναι πασίγνωστο στη συγκεκριμένη αγορά και διεθνώς καθιερωμένο, ότι η τυπική άδεια που χορηγείται από τον αρμόδιο ΟΣΔ, δεν υποκαθιστά, αλλά λειτουργεί παράλληλα με την ατομική συμφωνία που ο δημιουργός δύναται να διατηρεί με τον εκάστοτε χρήστη των έργων του (εταιρεία παραγωγής κλπ). Η συγκεκριμένη πρακτική είναι εξαιρετικά συνήθης, ειδικά σε περιπτώσεις που μία συναυλία αφορά αποκλειστικά ή σχεδόν αποκλειστικά μουσικά έργα του ίδιου δημιουργού. Όπως αναφέρει ο κ. Νίκος Καρβέλας στις ανακοινώσεις του, αυτή είναι η συμφωνία που ίσχυε όλα τα έτη συνεργασίας του με την κα Άννα Βίσση, συμπεριλαμβανομένης και της επίμαχης συναυλίας.

6. Λαμβανομένων υπόψιν των πρόσφατων γεγονότων και συμπεριφορών που περιγράφονται αναλυτικά στα ήδη εκδοθέντα Δελτία Τύπου του ίδιου του κ. Νίκου Καρβέλα, ενημερώνουμε με το παρόν ότι ο κ. Νίκος Καρβέλας, όπως έχει δικαίωμα, έχει ανακαλέσει από τον ΟΣΔ Αυτοδιαχείριση, κατ’εφαρμογήν της διάταξης του άρθρου 12 παρ.2 του Ν. 4481/2017, την εξουσία -μεταξύ άλλων- δημόσιας εκτέλεσης του συνόλου των μουσικών του έργων δια ζωντανών ερμηνειών/εκτελέσεων (π.χ. συναυλία, ζωντανές εμφανίσεις σε κέντρα διασκέδασης κλπ), ήδη από την 30 η -9-2026. Συνακόλουθα, τα ως άνω ανακληθέντα δικαιώματα, εφεξής, δεν νομιμοποιείται ο ΟΣΔ Αυτοδιαχείριση να τα αδειοδοτεί σε τρίτους χρήστες, αλλά πλέον διατηρούνται και ασκούνται αποκλειστικά από τον ίδιο τον δημιουργό/δικαιούχο ατομικά. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο κ. Νίκος Καρβέλας παραμένει μέλος του ΟΣΔ για τη διαχείριση από τον τελευταίο άλλων περιουσιακών εξουσιών του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί των τραγουδιών του, όπως είναι η ραδιοφωνική, τηλεοπτική μετάδοση, δημόσια εκτέλεση μηχανικά αναπαραχθέντων έργων (δημόσια εκτέλεση χωρίς ζωντανή ερμηνεία σε καταστήματα υγειονομικού ή μη ενδιαφέροντος).

7. Συνακόλουθα, εφεξής ο κ. Νίκος Καρβέλας θα διαχειρίζεται και θα ασκεί τα απόλυτα δικαιώματά του επί των συνόλου των τραγουδιών του (συμπεριλαμβανομένων των τραγουδιών που έχει ερμηνεύσει η κα Άννα Βίσση) σε σχέση με την δημόσια εκτέλεσή τους με ζωντανή ερμηνεία (συναυλία, εμφανίσεις οιουδήποτε είδους και μορφής), αποκλειστικά ο ίδιος, σε ατομική βάση. Το εάν, πότε, υπό ποιες προϋποθέσεις και σε ποιόν θα χορηγεί τέτοιες άδειες, και, κυρίως, υπό ποιες συνθήκες θα παρουσιάζονται τα έργα του, θα αποφασίζεται αποκλειστικά από τον ίδιο.

8. Συναφώς, επισημαίνεται ότι ο κ. Νίκος Καρβέλας προτίθεται να υπαναχωρήσει από, άλλως και σε κάθε περίπτωση να καταγγείλει, οποιαδήποτε σύμβασή του με τρίτους μουσικούς εκδότες κ.λπ., και συνακόλουθα ο άνω δημιουργός θα διαχειρίζεται ατομικά και τα «μηχανικά» δικαιώματα αναπαραγωγής σε υλικούς ή/και άυλους φορείς ήχου ή ήχου και εικόνας, καθώς και τα on demand δικαιώματα. Απαγορεύεται, δε, οποιαδήποτε παραγωγή ή κυκλοφορία οποιουδήποτε μουσικού του έργου σε υλικό ή/και άυλο φορέα ήχου ή/και σε υλικό ή/και άυλο φορέα ήχου και εικόνας (π.χ. βιντεοκλίπ), χωρίς προηγούμενη έγγραφη άδειά του, συμπεριλαμβανομένων οιωνδήποτε μουσικών έργων έχουν τυχόν ήδη ηχογραφηθεί.

9. Τέλος, ο κ. Νίκος Καρβέλας δεν έχει προβεί σε κατάθεση αίτησης ασφαλιστικών μέτρων, όπως εσφαλμένως γράφτηκε σε μέσα μαζικής ενημέρωσης. Ο κ. Νίκος Καρβέλας, ωστόσο, επιφυλάσσεται να ασκήσει κάθε ένδικο μέσο, με σκοπό την διεκδίκηση των οφειλομένων σε αυτόν».

Τι σημαίνει η απόφαση του Καρβέλα να διαπραγματεύεται ο ίδιος την άδεια και την αμοιβή για τα τραγούδια του

Φυσικά, η απόφαση αυτή του Νίκου Καρβέλα αλλάζει τα δεδομένα. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του ANT1, ο Νίκος Καρβέλας είχε παραχωρήσει τη διαχείριση των δικαιωμάτων των τραγουδιών του σε συγκεκριμένη εταιρεία, η οποία ουσιαστικά είναι ο μεσολαβητής ανάμεσα στους δημιουργούς και τους καλλιτέχνες που θέλουν να ερμηνεύσουν ζωντανά τραγούδια. Χορηγεί δηλαδή τις σχετικές άδειες, εισπράττει αμοιβές και αποδίδει τα χρήματα στους δημιουργούς.

Αυτό λοιπόν αλλάζει για τον Νίκο Καρβέλα. Από τις 30 Σεπτεμβρίου συγκεκριμένα, ο μουσικοσυνθέτης έχει ανακαλέσει τη συγκεκριμένη εξουσία από την εταιρεία και την ασκεί πλέον αποκλειστικά ο ίδιος.

Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι εάν ένας τραγουδιστής, είτε είναι η Άννα Βίσση είτε οποιασδήποτε άλλος, θέλει να ερμηνεύσει ζωντανά τραγούδια του Νίκου Καρβέλα, θα πρέπει να έρθει σε απευθείας συνεννόηση μαζί του.

Ο Νίκος Καρβέλας θα αποφασίζει εάν θα δώσει την άδεια, σε ποιον θα τη δώσει, με ποιους όρους και έναντι ποιας αμοιβής. Άρα, για την Άννα Βίσση αυτό σημαίνει ότι για να εξασφαλίσει άδεια για να ερμηνεύσει ζωντανά τα τραγούδια του, πρέπει να έρθει σε απευθείας συμφωνία με τον ίδιο.

«Υπάρχουν και τα δικαιώματα των τραγουδιστών»

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο δικηγόρος Μιχάλης Δημητρακόπουλος, σε παρέμβασή του στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΑΝΤ1 με τον Νίκο Χατζηνικολάου, την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου, είχε αναφερθεί στον Νόμο 2121/1993 και στα δικαιώματα των δημιουργών, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι ερμηνευτές διαθέτουν συγγενικά δικαιώματα.

Ο δικηγόρος είχε εξηγήσει πως: «Πράγματι, ο στιχουργός και ο συνθέτης έχουν την πνευματική ιδιοκτησία, τα πνευματικά δικαιώματα και τα ηθικά και τα οικονομικά δικαιώματα πάνω στα τραγούδια. Να το λέμε απλά. Από εκεί και πέρα, όμως, υπάρχουν και τα δικαιώματα των τραγουδιστών, που είναι τα συγγενικά δικαιώματα.

Έχει τη δυνατότητα ο Νίκος Καρβέλας, όπως και οποιοσδήποτε συνθέτης, να απαγορεύσει τραγούδια σε ερμηνευτές; Το προβλέπει αυτό και η νομολογία των δικαστηρίων. Υπό μία προϋπόθεση, όμως: να μην ασκείται καταχρηστικά αυτό το δικαίωμα».

«Η Άννα Βίσση, επειδή υπάρχουν δεσμοί και αναγνωρίζει αναμφισβήτητα ότι τα τραγούδια αυτά είναι κατά 97% δημιουργία του Νίκου Καρβέλα, είχε κάνει στο παρελθόν μία προφορική συμφωνία: όταν συμμετέχει σε συναυλίες και υπάρχουν κέρδη, όπως έγινε στο Καλλιμάρμαρο, όπως έγινε στο Ηρώδειο, τότε, βάσει συμφωνίας του παρελθόντος, να μοιράζονται τα κέρδη», είχε συνεχίσει.

Για τη συναυλία στο ΟΑΚΑ, είχε αναφέρει:  «Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν υπήρχε συμφωνία ότι θα έπαιρνε κέρδη από μία εκδήλωση που έχει ζημιά πάνω από 4 εκατομμύρια ευρώ, την οποία θα καλύψει ο κύριος Γιάννης Κούστας. Άρα, κέρδη επί ζημίας δεν υπάρχουν. Ούτε συμφωνία. Το μόνο που υπάρχει είναι τα πνευματικά δικαιώματα του κυρίου Καρβέλα».