
Η ανεξιχνίαστη δολοφονία Αμερικανού δημοσιογράφου στη Θεσσαλονίκη που έγινε θέμα ζωής για τον Μιχάλη Ιγνατίου
Το πρόσωπό του έχει συνδεθεί όσο κανενός άλλου με το Λευκό Οίκο, το State Department, δυστυχώς και το ΔΝΤ… Τα ρεπορτάζ του τα περιμένουν αγωνιωδώς από κορυφαία κυβερνητικά στελέχη μέχρι τους απλούς πολίτες στις τέσσερις γωνιές της χώρας. Ο Μιχάλης Ιγνατίου δεν θεωρεί επιτυχία ένα αποκλειστικό ρεπορτάζ, δεν πανηγυρίζει για μια έρευνα που ρίχνει φως σε ένα θέμα που βρισκόταν βυθισμένο στο σκοτάδι. Επιτυχίες είναι για τους άλλους, για εκείνον είναι άλλη μια μέρα στο γραφείο.
Πέρα όμως από το κυνήγι της είδησης, ο Μιχάλης Ιγνατίου εδώ και δύο δύο δεκαετίες περίπου είναι συγγραφέας –και συν-συγγραφέας – βιβλίων έρευνας που καταπιάνονται με κομβικής σημασίας γεγονότα που αφορούν τη χώρα. Το τελευταίο του, Οι Έξι Θάνατοι του Τζορτζ Πολκ (Εκδόσεις Πατάκη), ήταν η αφορμή για τη συνέντευξη.

Έχοντας μια τεράστια εμπειρία στην έρευνα και τη συγγραφή βιβλίων, ποιο ήταν το συγκεκριμένο ερέθισμα που σε έκανε να καταπιαστείς με μια δολοφονία-γρίφο;
Μοιράστηκα από 25 ετών το πάθος του Κώστα Παπαϊωάννου για αυτή την υπόθεση. Μου μίλησε για την εκτέλεση του Τζορτζ Πολκ όταν πρωτογνωριστήκαμε. O Kώστας ήταν τότε ιδιοκτήτης της εφημερίδας Το Ποντίκι και όλοι είχαμε απόλυτο σεβασμό διότι ήταν ένας θρύλος της δημοσιογραφίας. Είχαμε μια κουβέντα για τα έγγραφα του Henry Kissinger σε σχέση με την Κύπρο, την Ελλάδα και την Τουρκία. Θυμάμαι που μου είπε ότι «τα έγγραφα για την ανάμειξη του Kissinger στην τουρκική εισβολή μοιραία θα βρεθούν, αλλά αυτά που αφορούν την εκτέλεση του Πολκ θα είναι εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατον». Έτσι, από τότε είχα πάντα στο μυαλό μου την κουβέντα του. Στην πορεία εμείς κερδίσαμε τα έγγραφα για το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και πολλά άλλα: τα έγγραφα για τα Ίμια, για τον Ανδρέα Παπανδρέου και τη CIA, έγγραφα που είχαν σχέση με το φιλοτουρκικό σχέδιο Ανάν, για τον Οτσαλάν. Το σπίτι μου είναι γεμάτο έγγραφα… Όσο προχωρούσε ο καιρός, καταλαβαίναμε ότι υπήρχε προστασία -διότι δεν θέλω να χρησιμοποιήσω μια άλλη λέξη- για τα έγγραφα που αφορούσαν το δημοσιογράφο του CBS. Ο Παπαϊωάννου συνέχισε να μελετά ό,τι υπήρχε για τον Πολκ (ο δημοσιογράφος είχε δολοφονηθεί το 1948 και το πτώμα του βρέθηκε να επιπλέει στο θαλάσσιο χώρο της Θεσσαλονίκης, δεμένο χειροπόδαρα, με μια σφαίρα στο κρανίο) και ταυτόχρονα αναζητούσαμε αρχειακό υλικό. Για να είμαι σωστός δεοντολογικά, το Πανεπιστήμιο George Washington ήταν το πρώτο που βρήκε ντοκουμέντα. Υπάρχει καλό υλικό. Πιστεύω ότι το βιβλίο δίνει απαντήσεις. Πρέπει επίσης να σας πω ότι τιμήσαμε την ερευνητική δουλειά όλων όσοι προηγήθηκαν, οι οποίοι ο καθένας από το δικό του μετερίζι έδωσε τη μάχη για την αποκάλυψη της αλήθειας. Είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε τη δουλειά των συναδέλφων μας.
Ποιο νέο εύρημα που φέρατε στο φως σε εντυπωσίασε – γνωρίζοντας πως με τα χρόνια εμπειρίας σου δύσκολα κάτι μπορεί να σε εκπλήξει;
Ο καθένας καταλήγει στα συμπεράσματά του και είναι σεβαστά. Είναι πολύ σημαντικό στην έρευνα να σέβεσαι και να τιμάς τους συναδέλφους σου που ασχολήθηκαν με το ίδιο θέμα προσφέροντας στην αναζήτηση της αλήθειας. Εγώ έχω καταλήξει στον πολιτικό «χώρο» που σχεδίασε τη δολοφονία του Πολκ. Είναι το δικό μου προσωπικό συμπέρασμα. Δεν είμαι εισαγγελέας, ανακριτής ή δικαστής. Είμαι δημοσιογράφος και ερευνητής και δικαιούμαι γνώμης όπως όλοι. Πιστεύω ότι ο αναγνώστης θα καταλάβει ποιοι σχεδίασαν τη δολοφονία του. Στο σχέδιο ήταν και αυτοί που ξεπέρασαν τους εαυτούς τους για να συγκαλύψουν το έγκλημα και τους δολοφόνους. Αυτό που πονά ειλικρινά είναι αυτή η απαίσια προσπάθεια όλων όσοι αναμείχθηκαν στην υπόθεση για να σώσουν τους πραγματικούς δολοφόνους.
Τι κάνει τη δολοφονία του Πολκ τόσο ιδιαίτερη, έπειτα από επτά δεκαετίες;
Ότι δεν εξιχνιάστηκε ποτέ η δολοφονία του. Ότι η συγκάλυψη του εγκλήματος ένωσε τις κυβερνήσεις τριών χωρών, οι οποίες ξεπέρασαν όλα τα ανεκτά όρια υποκρισίας. Ο τρόπος με τον οποίο συγκάλυψαν τη δολοφονία πρέπει να… διδάσκεται στα πανεπιστήμια! Αλλά είναι ενοχλητικό ότι και οι συνάδελφοί του στην Αμερική «άφησαν» το θέμα να ξεχαστεί. Τον θυμούνται κάθε Απρίλιο, στην τελετή της παράδοσης των Βραβείων Πολκ. Οι Αμερικανοί δημοσιογράφοι μπορούν να κουνούν βουνά στην Αμερική. Θα μπορούσαν να αναγκάσουν την αμερικανική κυβέρνηση, ακόμα και σήμερα, να ανοίξει το φάκελο της δολοφονίας του Πολκ. Δεν το έκαναν τότε, δεν ασχολούνται ούτε τώρα. Υπάρχει κι ένα άλλο θέμα, ότι έχουν ανοίξει οι φάκελοι και πιο δυσάρεστων εγκλημάτων. Γιατί τα περισσότερα έγγραφα για την εκτέλεση του Πολκ είναι και σήμερα απόρρητα; Ο καθένας ξεχωριστά και όλοι μαζί δίνουμε την ίδια απάντηση…
Διαβάστε όλη τη συνέντευξη στο People, που κυκλοφορεί αυτή την Κυριακή, μαζί με το Έθνος.