Από τον Γιώργο Πράτανο

Στον ομφαλό του κόσμου του μπάσκετ, το Naismith Memorial Basketball Hall of Fame στο Σπρίνγκφιλντ της Μασαχουσέτης, βρέθηκε ένας Έλληνας για να τιμηθεί για την προσφορά του στο άθλημα. Ο Νίκος Γκάλης, παρότι έχει αποσυρθεί εδώ και 22 χρόνια, κατάφερε για άλλη μια φορά να προσφέρει στιγμές συγκίνησης και υπερηφάνειας για τους συμπατριώτες του. Γι’ αυτό δεν έχει γεννηθεί, άλλωστε;

«Τον έχουν αποκαλέσει “θεό”. Για όλους εκείνους τότε ο Νίκος Γκάλης ήταν ο Έλληνας θεός του μπάσκετ» λέει ο Toni Kukoc, τρεις φορές πρωταθλητής ΝΒΑ, δύο φορές πρωταθλητής Ευρώπης, ένας εκ των κορυφαίων Ευρωπαίων καλαθοσφαιριστών. «Ήταν ασταμάτητος» υπογραμμίζει ο Vlade Divac «ένας από τους καλύτερους Ευρωπαίους που έχω αντιμετωπίσει ποτέ» συμπληρώνει o ηγέτης των Σέρβων, που τους οδήγησε σε χρυσό στο Ευρωπαϊκό και Παγκόσμιο Πρωτάθλημα αντίστοιχα. «Πήγε το ελληνικό μπάσκετ στο κορυφαίο ευρωπαϊκό επίπεδο» δήλωσε στην κάμερα ο Detlef Schrempf, ο πρώτος σημαντικός Ευρωπαίος μπασκετμπολίστας του NBA. «Είναι ο Νο 1 αθλητής όλων των εποχών στη χώρα του. Ο Michael Jordan ή ο Larry Bird της Ελλάδας» είπε ο πρώτος προπονητής του Γκάλη στο κολέγιο του Seton Hall, Bill Raftery. Όλοι αυτοί οι γίγαντες του παγκόσμιου μπάσκετ κατέθεσαν το θαυμασμό τους για τον αθλητή που έμελλε να αλλάξει την ιστορία του ευρωπαϊκού μπάσκετ και τη μοίρα χιλιάδων Ελλήνων.

Κουβαλώντας στους ώμους του μια σειρά τίτλων και επιτευγμάτων (8 Πρωταθλήματα, 7 Κύπελλα, Πρωταθλητής Ευρώπης και 25.995 πόντους στην καριέρα του), φορώντας λευκό tuxedo σακάκι, λευκό πουκάμισο, μαύρο παπιγιόν και ασπρόμαυρο ποσέτ, και μαύρο παντελόνι, ο Νίκος Γκάλης καταχειροκροτείται πριν καν ανέβει στη σκηνή. Συνοδεύεται από τον Bob McAdoo ‒με τον οποίο οι μονομαχίες του στα παιχνίδια με την Τρέισερ Μιλάνου έχουν χαρακτηριστεί επικές‒, που θα τον προλογίσει.

Ο λόγος που εκφώνησε ο γιος των μεταναστών από τη Ρόδο, ο Νίκος Γεωργαλής, όπως είναι το επώνυμό του πριν την αμερικανική συντόμευση, άγγιξε το κοινό όσο κανενός άλλου. Ο ίδιος δεν μπορεί να κρύψει τη συγκίνησή του, όπως τότε που παρέμενε ανέκφραστος στα μεγάλα του καλάθια και στους θριάμβους στα μπασκετικά παρκέ. «Από μικρός έχω μάθει να ελέγχω τα συναισθήματά μου και να μη φτάνω ποτέ στα άκρα, ούτε από χαρά ούτε από λύπη» έλεγε για το χαρακτηριστικό αυτό στο People και τον Βασίλη Σκουντή τον Ιούλιο του 2014. Συγκινημένες είναι και οι δύο γυναίκες που τον συνοδεύουν, η σύζυγός του Έλενα Παναγιώτου και η 10χρονη κόρη τους, Στέλλα. Εκείνη που του έχει κάνει την πιο περίεργη ερώτηση, σύμφωνα με όσα έχει εκμυστηρευτεί στο People: «“Μπαμπά, τι δουλειά κάνεις;” κι εγώ προσπαθώ να της εξηγήσω τι ακριβώς σημαίνει συνταξιούχος» έλεγε στην ίδια συνέντευξη.

Από παιδί φτωχών μεταναστών στο Hall of Fame

Ήταν κοινό μυστικό πως κάποια στιγμή ο Γκάλης θα βρισκόταν εκεί όπου ανήκε, δίπλα στους κορυφαίους του αθλήματος. Γεννήθηκε και πάλεψε σε όλη του τη ζωή για να είναι εκεί. Το φτωχό παιδί που αγαπούσε την πυγμαχία και στράφηκε στο μπάσκετ, αφού του πέρασε από το μυαλό να γίνει μέχρι και αστροναύτης, έδειχνε από τα παιδικά του χρόνια πως γεννήθηκε για να είναι πρωταγωνιστής. «Όταν ήμουν πιτσιρικάς και μου τελείωνε το χαρτζιλίκι, ζητούσα πού και πού δανεικά και βολευόμουν με διάφορους τρόπους. Με τα πρώτα χρήματα που απέκτησα από το μπάσκετ αγόρασα καινούρια έπιπλα για το σπίτι των γονιών μου στο Νιου Τζέρσι» διηγείται στο People. Στο κολέγιο ξεχωρίζει. «Είχε το βλέμμα του ήσυχου παιδιού. Αλλά όταν το παιχνίδι ξεκινούσε, έβγαινε αυτή η “δολοφονική” νοοτροπία» λέει ο Bill Raftery. Οι Μπόστον Σέλτικς τον θέλουν, αλλά τελικά μπαίνει στο αεροπλάνο για να προσγειωθεί στη Θεσσαλονίκη. Αυτή του η απόφαση αλλάζει για πάντα τους συσχετισμούς στο ευρωπαϊκό μπάσκετ. «Όταν στα 22 χρόνια μου έμπαινα στο αεροπλάνο για την Ελλάδα, αυτό που είχα στο μυαλό μου ήταν να δείξω ποιος είμαι και να κατακτήσω το αντικείμενό μου» έχει πει στο People. Και το έκανε με το παραπάνω. Ίσως η καλύτερη απάντηση στην ερώτηση της κόρης του για το τι επαγγέλλεται να είναι «παραγωγός συγκινητικών στιγμών και υπερηφάνειας». Αλλά είναι πολύ ταπεινός και μετριόφρων για να το πει αυτό. Οπότε το λέμε εμείς για εκείνον.

«Θα ήθελα να πω ότι αποτελεί μεγάλη μου τιμή να γίνομαι μέλος του Hall of Fame. Ένα όνειρο έγινε πραγματικότητα κι εδώ δίπλα μου είναι ο Bob McAdoo, ένας από τους μεγαλύτερους παίκτες που έχω αντιμετωπίσει στην καριέρα μου. Μας συνδέουν σπουδαίες μονομαχίες με τον Bob. Ευχαριστώ τους φίλους μου που με ακολούθησαν εδώ, είναι σαν αδέλφια για μένα. Ευχαριστώ τους παλιούς συμπαίκτες μου στο Σίτον Χολ ‒ τότε δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα έφτανα εδώ.

Το όνειρό μου ήταν να παίξω στο ΝΒΑ, επιλέχθηκα από τους Σέλτικς μαζί με τον τρομερό Larry Bird. Είχα προτάσεις από αρκετές ομάδες από την Ελλάδα. Μέχρι τότε δεν ήξερα ότι υπήρχε μπάσκετ στην Ελλάδα. Ο Red Auerbach (θρυλικός προπονητής των Μπόστον Σέλτικς) ήθελε να μείνω, αλλά πήρα μια απόφαση για την οποία δεν θα μετανιώσω ποτέ στη ζωή μου. Πήγα στην Ελλάδα και το 1987 η Ελλάδα κατέκτησε το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα. Όλο το έθνος βγήκε στους δρόμους, το μπάσκετ έγινε εθνικό άθλημα και η Ελλάδα είναι από τις κορυφαίες ομάδες στο ευρωπαϊκό μπάσκετ. Τότε σε κάθε αυλή σπιτιού, σε κάθε αυλή σχολείου τοποθετήθηκε μια μπασκέτα.

Είμαι ευγνώμων για αυτό που ζω σήμερα. Το θέμα δεν είναι μόνο η κατάκτηση τίτλων, αλλά και άλλο, πιο σημαντικό, που θα σας αποκαλύψω σήμερα. Μια μέρα περπατούσα στη γειτονιά μου στη Θεσσαλονίκη και με σταμάτησε ένας κύριος. Νόμιζα ότι ήθελε μια αναμνηστική φωτογραφία ή ένα αυτόγραφο. Με φώναξε “Νίκο, Νίκο”, έτσι με φωνάζουν. Μου είπε “θέλω να σ’ ευχαριστήσω μέσα από την καρδιά μου γιατί έσωσες το γιο μου, του έκανες το μεγαλύτερο δώρο”. Μετά μου εξήγησε ότι ο γιος του ήταν εθισμένος στα ναρκωτικά αλλά το ξεπέρασε, βρήκε το νόημα της ζωής κι έγινε αθλητής μπάσκετ.

Θέλω να ευχαριστήσω τους προπονητές μου και τους συμπαίκτες μου στο Σίτον Χολ, το σύλλογό μου, τον Άρη Θεσσαλονίκης που έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην καριέρα μου, τη γυναίκα μου και την κόρη μου, Στέλλα».

 Περισσότερα νέα και πλούσιο ρεπορτάζ στο People που κυκλοφορεί αυτή την Κυριακή μαζί με το Πρώτο Θέμα.