Νίκη Σταύρου: Κουβαλώντας τη βαριά κληρονομιά του Καζαντζάκη
Μερικές φορές είναι σαν να έχεις παιδί. Το αγαπάς με όλο σου το είναι και μιλάς για ό,τι κι αν κάνεις σε πρώτο πληθυντικό. Πολλές φορές, όταν με καλούν κάπου, απαντάω: «θα έρθουμε», εννοώντας οι Εκδόσεις Καζαντζάκη κι εγώ. Γιατί σχεδόν πάντα καταλήγουμε να μιλάμε για ένα καινούριο έργο, για κάποιο βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη, για κάποια στιγμή της ζωής του. Ακόμα και στον καφέ με την καλύτερή μου φίλη. Δεν θυμάμαι να πέρασε μια μέρα της ζωής μου που να μη διαβάσω Καζαντζάκη, να μη μιλήσω για Καζαντζάκη ή να μην πετάξω μια ατάκα, του στιλ «Ο Καζαντζάκης για αυτό λέει…».
Το πνευματικό δικαίωμα από μόνο του είναι μια φοβερή ευθύνη και αν βάλεις και την εκδοτική ευθύνη των έργων του Καζαντζάκη και πάνω σ’ αυτά και τη διεθνή αποστολή που μου άφησε η Ελένη Καζαντζάκη, δηλαδή όσο ζω να διασφαλίσω ότι το έργο του θα φτάσει σε κάθε γωνιά του πλανήτη, ώστε να μπορεί να το διαβάσει όλος ο κόσμος, στη γλώσσα του ή τη διάλεκτό του, η ευθύνη γίνεται κολοσσιαία και η ενασχόληση καθημερινή.
Πιο συγκεκριμένα, στο εκδοτικό κομμάτι των Εκδόσεων Καζαντζάκη, τα βρήκα σχεδόν έτοιμα: ο πατέρας μου, Πάτροκλος Σταύρου, εξέδιδε βιβλία μοντέλα αισθητικής και επιστημονικότητας, με πλούσια επίμετρα και φωτογραφίες. Εγώ τα κυκλοφόρησα πιο αποτελεσματικά, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της εποχής μας, διεύρυνα τις πωλήσεις μας και εκτός Ελλάδας, εισήγαγα το κομμάτι της ψηφιακής μας παρουσίας και ενδυνάμωσα το τμήμα πωλήσεων των Εκδόσεων Καζαντζάκη.
Στο κομμάτι των ξένων εκδόσεων και μεταφράσεων του έργου του, τα πράγματα αποδείχτηκαν ανηφορικά. Πολλοί εκδότες εξέδιδαν βιβλία του Καζαντζάκη, με κακές μεταφράσεις και όχι με σταθερή παρουσία. Έπρεπε, λοιπόν, πρώτα να ψηφιοποιήσουμε χιλιάδες έγγραφα και συμβόλαια και να διερευνήσουμε την τρέχουσα κατάσταση των έργων στο εξωτερικό. Μετά έπρεπε να ταξιδέψουμε στη χώρα εκείνη ή να καθιερώσουμε διόδους επικοινωνίας με τους εκδότες έτσι ώστε να διασφαλίσουμε ότι θα υπάρχει μια καλή μετάφραση σε μια αισθητικά άρτια έκδοση, με ευρεία και ακατάπαυστη διακίνηση. Έτσι, γεννήθηκε το Τμήμα Ξένων Δικαιωμάτων και τα βιβλία που κυκλοφορούν και εκδίδονται, είτε σε ψηφιακή μορφή είτε έντυπη, έχουν συνεχώς ανοδική πορεία. Χρειάζεται σκληρή δουλειά, βέβαια, ενώ πάντα υπάρχει ο φόβος του «έπραξα σωστά;».
Είπες ότι το πνευματικό σου δικαίωμα είναι σαν να έχεις παιδί. Έχουν βρεθεί εκείνοι που δίνουν τις συνήθεις συμβουλές, πώς να κάνεις κάτι καλύτερα με το «παιδί σου»;
Και, βέβαια, πάντα θα εμφανιστεί κάποιος από αυτούς που βλέπουν μια μάνα με το παιδί της και θα σπεύσει να της προτείνει διάφορους τρόπους πώς να κάνει αυτό ή εκείνο «καλύτερα». Η απάντησή μας είναι «Eλάτε να εργαστείτε μαζί μας για ένα μήνα και τότε εκφράστε την άποψή σας. Αλλά ακυρώστε τα όλα και απαρνηθείτε τα εγκόσμια εκείνο το μήνα, γιατί δεν θα έχετε χρόνο για τίποτα άλλο».
Ποια θεωρείς μεγαλύτερή σου επαγγελματική επιτυχία;
Πρώτα απ’ όλα θα ήθελα να μιλήσω για όλη την ομάδα που εργάζεται σκληρά στις Εκδόσεις Καζαντζάκη. Με την αφοσίωση και την πραγματική τους αγάπη για αυτό που κάνουν, ας πω ότι κατάφερα να πετύχω ένα ποσοστό από τους επαγγελματικούς μου στόχους για το έργο του Καζαντζάκη. Ο κεντρικός πάντα στόχος για τα έργα στα ελληνικά, «η ιερή αποστολή», όπως θα έλεγε ο πατέρας μου, είναι να φτάσει το έργο του με τον εμψυχωτικό λόγο του από το βορειότερο έως το νοτιότερο σύνορο της Ελλάδα. Αυτό το καταφέραμε με την προσφορά στο Έθνος το 2013, όπου περισσότερα από 2 εκατομύρια βιβλία διανεμήθηκαν στο κυριακάτικο τεύχος από τα περίπτερα, όπου ουρές ανθρώπων στέκονταν για να πάρουν το βιβλίο της εβδομάδας. Με τα αντίτυπα που μας χάρισε η εφημερίδα δώσαμε 3.410 βιβλία Καζαντζάκη στις φυλακές της Ελλάδας, σε συνεργασία με το υπουργείο Δικαιοσύνης. Τώρα επαναλάβαμε την προσφορά με το Πρώτο Θέμα. Επίσης, από το 2011 έως και σήμερα έχουμε συνάψει πάνω από 190 καινούριες συμφωνίες για ξένες μεταφράσεις έργων του Καζαντζάκη, θεατρικές διασκευές, κινηματογραφικές ταινίες κ.λπ.
Ποια ιστορία που φανερώνει την αγάπη που εισπράττεις στο εξωτερικό για τον Νίκο Καζαντζάκη διηγείσαι πιο συχνά;
Οι συνεργάτες μου συχνά αστειεύονται πως αν μου δείξει κάποιος μια χώρα στο χάρτη της υφηλίου, θα έχω και μια ιστορία να πω. Ενδεικτικά, ας πω για τη Λετονία, όπου το πρώτο νεοελληνικό βιβλίο που κυκλοφόρησε ήταν το 2016 Ο Τελευταίος Πειρασμός και που πριν από κάποιους μήνες μού έγραψε περιχαρής ο μεταφραστής του Πήτερ Μπολσαΐτης, πως πήρε το «Χρυσό Μήλο», το βραβείο της ομορφότερης έκδοσης στη Ρίγα. Ή για την επιστολή που έλαβα σε άπταιστα ελληνικά από ένα δάσκαλο λυκείου από το Μπουένος Άιρες, ο οποίος έμαθε τη γλώσσα μας από τη μεγάλη του αγάπη για το έργο του Καζαντζάκη και με καλούσε εκεί να κάνω ένα σεμινάριο για τον Καζαντζάκη στην τάξη του. Ή ότι στην Μπράιλα της Ρουμανίας ένα δημοτικό σχολείο θα γιορτάσει το Δεκέμβριο την 7η επέτειο της μετονομασίας του από Σχολείο Νο. 5 σε Σχολείο «Νίκος Καζαντζάκης».
Η ιδέα για τους Αδερφοφάδες πώς προέκυψε;
Πριν από δύο χρόνια περίπου είχα την τύχη να έχω δασκάλα φωνητικής μια από τις μεγαλύτερες Ελληνίδες καλλιτέχνιδες που έχω γνωρίσει, με παραδεισένια φωνή, τη Λίλιαν Τσατσαρώνη. Μιλώντας για την αγάπη μας για την απαγγελία και τη μουσική, αποφασίσαμε να ενώσουμε τα δύο σε μια μουσικο-λογοτεχνική παρουσίαση στο χώρο τέχνης Ιδιόμελον. Ήταν Μεγάλη Τετάρτη και το κείμενο που χρησιμοποιήσαμε ήταν Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται μαζί με κλασικό τραγούδι. Το αποτέλεσμα ήταν μαγικό και ο κόσμος το λάτρεψε. Αυτή τη φορά θα παρουσιάσουμε τους Αδερφοφάδες και τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι και ένα του Γιώργου Καγιαλίκου, σε μια εκδήλωση μνήμης και τιμής, ενόψει της επετείου του θανάτου του στις 26 Οκτωβρίου. Οι Αδερφοφάδες είναι ένα βιβλίο τραγικό, σκοτεινό, που δεισδύει βαθιά σε ό,τι πονάει την Ελλάδα του σήμερα και που εξηγεί πολλά για τα ψυχικά τραύματα που κουβαλούν οι προηγούμενες γενιές των γονιών και των παππούδων μας. Αυτό το βιβλίο είναι από αυτά που σε στοιχειώνουν.
Όλα τα νέα, πλούσιο ρεπορτάζ, καθημερινές στιγμές διασήμων και ξεχωριστές στιγμές καθημερινών ανθρώπων στο People, που κυκλοφορεί μαζί με το Έθνος της Κυριακής.
Μερικές φορές είναι σαν να έχεις παιδί. Το αγαπάς με όλο σου το είναι και μιλάς για ό,τι κι αν κάνεις σε πρώτο πληθυντικό. Πολλές φορές, όταν με καλούν κάπου, απαντάω: «θα έρθουμε», εννοώντας οι Εκδόσεις Καζαντζάκη κι εγώ. Γιατί σχεδόν πάντα καταλήγουμε να μιλάμε για ένα καινούριο έργο, για κάποιο βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη, για κάποια στιγμή της ζωής του. Ακόμα και στον καφέ με την καλύτερή μου φίλη. Δεν θυμάμαι να πέρασε μια μέρα της ζωής μου που να μη διαβάσω Καζαντζάκη, να μη μιλήσω για Καζαντζάκη ή να μην πετάξω μια ατάκα, του στιλ «Ο Καζαντζάκης για αυτό λέει…».
Το πνευματικό δικαίωμα από μόνο του είναι μια φοβερή ευθύνη και αν βάλεις και την εκδοτική ευθύνη των έργων του Καζαντζάκη και πάνω σ’ αυτά και τη διεθνή αποστολή που μου άφησε η Ελένη Καζαντζάκη, δηλαδή όσο ζω να διασφαλίσω ότι το έργο του θα φτάσει σε κάθε γωνιά του πλανήτη, ώστε να μπορεί να το διαβάσει όλος ο κόσμος, στη γλώσσα του ή τη διάλεκτό του, η ευθύνη γίνεται κολοσσιαία και η ενασχόληση καθημερινή.
Πιο συγκεκριμένα, στο εκδοτικό κομμάτι των Εκδόσεων Καζαντζάκη, τα βρήκα σχεδόν έτοιμα: ο πατέρας μου, Πάτροκλος Σταύρου, εξέδιδε βιβλία μοντέλα αισθητικής και επιστημονικότητας, με πλούσια επίμετρα και φωτογραφίες. Εγώ τα κυκλοφόρησα πιο αποτελεσματικά, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της εποχής μας, διεύρυνα τις πωλήσεις μας και εκτός Ελλάδας, εισήγαγα το κομμάτι της ψηφιακής μας παρουσίας και ενδυνάμωσα το τμήμα πωλήσεων των Εκδόσεων Καζαντζάκη.
Στο κομμάτι των ξένων εκδόσεων και μεταφράσεων του έργου του, τα πράγματα αποδείχτηκαν ανηφορικά. Πολλοί εκδότες εξέδιδαν βιβλία του Καζαντζάκη, με κακές μεταφράσεις και όχι με σταθερή παρουσία. Έπρεπε, λοιπόν, πρώτα να ψηφιοποιήσουμε χιλιάδες έγγραφα και συμβόλαια και να διερευνήσουμε την τρέχουσα κατάσταση των έργων στο εξωτερικό. Μετά έπρεπε να ταξιδέψουμε στη χώρα εκείνη ή να καθιερώσουμε διόδους επικοινωνίας με τους εκδότες έτσι ώστε να διασφαλίσουμε ότι θα υπάρχει μια καλή μετάφραση σε μια αισθητικά άρτια έκδοση, με ευρεία και ακατάπαυστη διακίνηση. Έτσι, γεννήθηκε το Τμήμα Ξένων Δικαιωμάτων και τα βιβλία που κυκλοφορούν και εκδίδονται, είτε σε ψηφιακή μορφή είτε έντυπη, έχουν συνεχώς ανοδική πορεία. Χρειάζεται σκληρή δουλειά, βέβαια, ενώ πάντα υπάρχει ο φόβος του «έπραξα σωστά;».
Είπες ότι το πνευματικό σου δικαίωμα είναι σαν να έχεις παιδί. Έχουν βρεθεί εκείνοι που δίνουν τις συνήθεις συμβουλές, πώς να κάνεις κάτι καλύτερα με το «παιδί σου»;
Και, βέβαια, πάντα θα εμφανιστεί κάποιος από αυτούς που βλέπουν μια μάνα με το παιδί της και θα σπεύσει να της προτείνει διάφορους τρόπους πώς να κάνει αυτό ή εκείνο «καλύτερα». Η απάντησή μας είναι «Eλάτε να εργαστείτε μαζί μας για ένα μήνα και τότε εκφράστε την άποψή σας. Αλλά ακυρώστε τα όλα και απαρνηθείτε τα εγκόσμια εκείνο το μήνα, γιατί δεν θα έχετε χρόνο για τίποτα άλλο».
Ποια θεωρείς μεγαλύτερή σου επαγγελματική επιτυχία;
Πρώτα απ’ όλα θα ήθελα να μιλήσω για όλη την ομάδα που εργάζεται σκληρά στις Εκδόσεις Καζαντζάκη. Με την αφοσίωση και την πραγματική τους αγάπη για αυτό που κάνουν, ας πω ότι κατάφερα να πετύχω ένα ποσοστό από τους επαγγελματικούς μου στόχους για το έργο του Καζαντζάκη. Ο κεντρικός πάντα στόχος για τα έργα στα ελληνικά, «η ιερή αποστολή», όπως θα έλεγε ο πατέρας μου, είναι να φτάσει το έργο του με τον εμψυχωτικό λόγο του από το βορειότερο έως το νοτιότερο σύνορο της Ελλάδα. Αυτό το καταφέραμε με την προσφορά στο Έθνος το 2013, όπου περισσότερα από 2 εκατομύρια βιβλία διανεμήθηκαν στο κυριακάτικο τεύχος από τα περίπτερα, όπου ουρές ανθρώπων στέκονταν για να πάρουν το βιβλίο της εβδομάδας. Με τα αντίτυπα που μας χάρισε η εφημερίδα δώσαμε 3.410 βιβλία Καζαντζάκη στις φυλακές της Ελλάδας, σε συνεργασία με το υπουργείο Δικαιοσύνης. Τώρα επαναλάβαμε την προσφορά με το Πρώτο Θέμα. Επίσης, από το 2011 έως και σήμερα έχουμε συνάψει πάνω από 190 καινούριες συμφωνίες για ξένες μεταφράσεις έργων του Καζαντζάκη, θεατρικές διασκευές, κινηματογραφικές ταινίες κ.λπ.
Ποια ιστορία που φανερώνει την αγάπη που εισπράττεις στο εξωτερικό για τον Νίκο Καζαντζάκη διηγείσαι πιο συχνά;
Οι συνεργάτες μου συχνά αστειεύονται πως αν μου δείξει κάποιος μια χώρα στο χάρτη της υφηλίου, θα έχω και μια ιστορία να πω. Ενδεικτικά, ας πω για τη Λετονία, όπου το πρώτο νεοελληνικό βιβλίο που κυκλοφόρησε ήταν το 2016 Ο Τελευταίος Πειρασμός και που πριν από κάποιους μήνες μού έγραψε περιχαρής ο μεταφραστής του Πήτερ Μπολσαΐτης, πως πήρε το «Χρυσό Μήλο», το βραβείο της ομορφότερης έκδοσης στη Ρίγα. Ή για την επιστολή που έλαβα σε άπταιστα ελληνικά από ένα δάσκαλο λυκείου από το Μπουένος Άιρες, ο οποίος έμαθε τη γλώσσα μας από τη μεγάλη του αγάπη για το έργο του Καζαντζάκη και με καλούσε εκεί να κάνω ένα σεμινάριο για τον Καζαντζάκη στην τάξη του. Ή ότι στην Μπράιλα της Ρουμανίας ένα δημοτικό σχολείο θα γιορτάσει το Δεκέμβριο την 7η επέτειο της μετονομασίας του από Σχολείο Νο. 5 σε Σχολείο «Νίκος Καζαντζάκης».
Η ιδέα για τους Αδερφοφάδες πώς προέκυψε;
Πριν από δύο χρόνια περίπου είχα την τύχη να έχω δασκάλα φωνητικής μια από τις μεγαλύτερες Ελληνίδες καλλιτέχνιδες που έχω γνωρίσει, με παραδεισένια φωνή, τη Λίλιαν Τσατσαρώνη. Μιλώντας για την αγάπη μας για την απαγγελία και τη μουσική, αποφασίσαμε να ενώσουμε τα δύο σε μια μουσικο-λογοτεχνική παρουσίαση στο χώρο τέχνης Ιδιόμελον. Ήταν Μεγάλη Τετάρτη και το κείμενο που χρησιμοποιήσαμε ήταν Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται μαζί με κλασικό τραγούδι. Το αποτέλεσμα ήταν μαγικό και ο κόσμος το λάτρεψε. Αυτή τη φορά θα παρουσιάσουμε τους Αδερφοφάδες και τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι και ένα του Γιώργου Καγιαλίκου, σε μια εκδήλωση μνήμης και τιμής, ενόψει της επετείου του θανάτου του στις 26 Οκτωβρίου. Οι Αδερφοφάδες είναι ένα βιβλίο τραγικό, σκοτεινό, που δεισδύει βαθιά σε ό,τι πονάει την Ελλάδα του σήμερα και που εξηγεί πολλά για τα ψυχικά τραύματα που κουβαλούν οι προηγούμενες γενιές των γονιών και των παππούδων μας. Αυτό το βιβλίο είναι από αυτά που σε στοιχειώνουν.
Όλα τα νέα, πλούσιο ρεπορτάζ, καθημερινές στιγμές διασήμων και ξεχωριστές στιγμές καθημερινών ανθρώπων στο People, που κυκλοφορεί μαζί με το Έθνος της Κυριακής.
Μερικές φορές είναι σαν να έχεις παιδί. Το αγαπάς με όλο σου το είναι και μιλάς για ό,τι κι αν κάνεις σε πρώτο πληθυντικό. Πολλές φορές, όταν με καλούν κάπου, απαντάω: «θα έρθουμε», εννοώντας οι Εκδόσεις Καζαντζάκη κι εγώ. Γιατί σχεδόν πάντα καταλήγουμε να μιλάμε για ένα καινούριο έργο, για κάποιο βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη, για κάποια στιγμή της ζωής του. Ακόμα και στον καφέ με την καλύτερή μου φίλη. Δεν θυμάμαι να πέρασε μια μέρα της ζωής μου που να μη διαβάσω Καζαντζάκη, να μη μιλήσω για Καζαντζάκη ή να μην πετάξω μια ατάκα, του στιλ «Ο Καζαντζάκης για αυτό λέει…».
Το πνευματικό δικαίωμα από μόνο του είναι μια φοβερή ευθύνη και αν βάλεις και την εκδοτική ευθύνη των έργων του Καζαντζάκη και πάνω σ’ αυτά και τη διεθνή αποστολή που μου άφησε η Ελένη Καζαντζάκη, δηλαδή όσο ζω να διασφαλίσω ότι το έργο του θα φτάσει σε κάθε γωνιά του πλανήτη, ώστε να μπορεί να το διαβάσει όλος ο κόσμος, στη γλώσσα του ή τη διάλεκτό του, η ευθύνη γίνεται κολοσσιαία και η ενασχόληση καθημερινή.
Πιο συγκεκριμένα, στο εκδοτικό κομμάτι των Εκδόσεων Καζαντζάκη, τα βρήκα σχεδόν έτοιμα: ο πατέρας μου, Πάτροκλος Σταύρου, εξέδιδε βιβλία μοντέλα αισθητικής και επιστημονικότητας, με πλούσια επίμετρα και φωτογραφίες. Εγώ τα κυκλοφόρησα πιο αποτελεσματικά, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της εποχής μας, διεύρυνα τις πωλήσεις μας και εκτός Ελλάδας, εισήγαγα το κομμάτι της ψηφιακής μας παρουσίας και ενδυνάμωσα το τμήμα πωλήσεων των Εκδόσεων Καζαντζάκη.
Στο κομμάτι των ξένων εκδόσεων και μεταφράσεων του έργου του, τα πράγματα αποδείχτηκαν ανηφορικά. Πολλοί εκδότες εξέδιδαν βιβλία του Καζαντζάκη, με κακές μεταφράσεις και όχι με σταθερή παρουσία. Έπρεπε, λοιπόν, πρώτα να ψηφιοποιήσουμε χιλιάδες έγγραφα και συμβόλαια και να διερευνήσουμε την τρέχουσα κατάσταση των έργων στο εξωτερικό. Μετά έπρεπε να ταξιδέψουμε στη χώρα εκείνη ή να καθιερώσουμε διόδους επικοινωνίας με τους εκδότες έτσι ώστε να διασφαλίσουμε ότι θα υπάρχει μια καλή μετάφραση σε μια αισθητικά άρτια έκδοση, με ευρεία και ακατάπαυστη διακίνηση. Έτσι, γεννήθηκε το Τμήμα Ξένων Δικαιωμάτων και τα βιβλία που κυκλοφορούν και εκδίδονται, είτε σε ψηφιακή μορφή είτε έντυπη, έχουν συνεχώς ανοδική πορεία. Χρειάζεται σκληρή δουλειά, βέβαια, ενώ πάντα υπάρχει ο φόβος του «έπραξα σωστά;».
Είπες ότι το πνευματικό σου δικαίωμα είναι σαν να έχεις παιδί. Έχουν βρεθεί εκείνοι που δίνουν τις συνήθεις συμβουλές, πώς να κάνεις κάτι καλύτερα με το «παιδί σου»;
Και, βέβαια, πάντα θα εμφανιστεί κάποιος από αυτούς που βλέπουν μια μάνα με το παιδί της και θα σπεύσει να της προτείνει διάφορους τρόπους πώς να κάνει αυτό ή εκείνο «καλύτερα». Η απάντησή μας είναι «Eλάτε να εργαστείτε μαζί μας για ένα μήνα και τότε εκφράστε την άποψή σας. Αλλά ακυρώστε τα όλα και απαρνηθείτε τα εγκόσμια εκείνο το μήνα, γιατί δεν θα έχετε χρόνο για τίποτα άλλο».
Ποια θεωρείς μεγαλύτερή σου επαγγελματική επιτυχία;
Πρώτα απ’ όλα θα ήθελα να μιλήσω για όλη την ομάδα που εργάζεται σκληρά στις Εκδόσεις Καζαντζάκη. Με την αφοσίωση και την πραγματική τους αγάπη για αυτό που κάνουν, ας πω ότι κατάφερα να πετύχω ένα ποσοστό από τους επαγγελματικούς μου στόχους για το έργο του Καζαντζάκη. Ο κεντρικός πάντα στόχος για τα έργα στα ελληνικά, «η ιερή αποστολή», όπως θα έλεγε ο πατέρας μου, είναι να φτάσει το έργο του με τον εμψυχωτικό λόγο του από το βορειότερο έως το νοτιότερο σύνορο της Ελλάδα. Αυτό το καταφέραμε με την προσφορά στο Έθνος το 2013, όπου περισσότερα από 2 εκατομύρια βιβλία διανεμήθηκαν στο κυριακάτικο τεύχος από τα περίπτερα, όπου ουρές ανθρώπων στέκονταν για να πάρουν το βιβλίο της εβδομάδας. Με τα αντίτυπα που μας χάρισε η εφημερίδα δώσαμε 3.410 βιβλία Καζαντζάκη στις φυλακές της Ελλάδας, σε συνεργασία με το υπουργείο Δικαιοσύνης. Τώρα επαναλάβαμε την προσφορά με το Πρώτο Θέμα. Επίσης, από το 2011 έως και σήμερα έχουμε συνάψει πάνω από 190 καινούριες συμφωνίες για ξένες μεταφράσεις έργων του Καζαντζάκη, θεατρικές διασκευές, κινηματογραφικές ταινίες κ.λπ.
Ποια ιστορία που φανερώνει την αγάπη που εισπράττεις στο εξωτερικό για τον Νίκο Καζαντζάκη διηγείσαι πιο συχνά;
Οι συνεργάτες μου συχνά αστειεύονται πως αν μου δείξει κάποιος μια χώρα στο χάρτη της υφηλίου, θα έχω και μια ιστορία να πω. Ενδεικτικά, ας πω για τη Λετονία, όπου το πρώτο νεοελληνικό βιβλίο που κυκλοφόρησε ήταν το 2016 Ο Τελευταίος Πειρασμός και που πριν από κάποιους μήνες μού έγραψε περιχαρής ο μεταφραστής του Πήτερ Μπολσαΐτης, πως πήρε το «Χρυσό Μήλο», το βραβείο της ομορφότερης έκδοσης στη Ρίγα. Ή για την επιστολή που έλαβα σε άπταιστα ελληνικά από ένα δάσκαλο λυκείου από το Μπουένος Άιρες, ο οποίος έμαθε τη γλώσσα μας από τη μεγάλη του αγάπη για το έργο του Καζαντζάκη και με καλούσε εκεί να κάνω ένα σεμινάριο για τον Καζαντζάκη στην τάξη του. Ή ότι στην Μπράιλα της Ρουμανίας ένα δημοτικό σχολείο θα γιορτάσει το Δεκέμβριο την 7η επέτειο της μετονομασίας του από Σχολείο Νο. 5 σε Σχολείο «Νίκος Καζαντζάκης».
Η ιδέα για τους Αδερφοφάδες πώς προέκυψε;
Πριν από δύο χρόνια περίπου είχα την τύχη να έχω δασκάλα φωνητικής μια από τις μεγαλύτερες Ελληνίδες καλλιτέχνιδες που έχω γνωρίσει, με παραδεισένια φωνή, τη Λίλιαν Τσατσαρώνη. Μιλώντας για την αγάπη μας για την απαγγελία και τη μουσική, αποφασίσαμε να ενώσουμε τα δύο σε μια μουσικο-λογοτεχνική παρουσίαση στο χώρο τέχνης Ιδιόμελον. Ήταν Μεγάλη Τετάρτη και το κείμενο που χρησιμοποιήσαμε ήταν Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται μαζί με κλασικό τραγούδι. Το αποτέλεσμα ήταν μαγικό και ο κόσμος το λάτρεψε. Αυτή τη φορά θα παρουσιάσουμε τους Αδερφοφάδες και τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι και ένα του Γιώργου Καγιαλίκου, σε μια εκδήλωση μνήμης και τιμής, ενόψει της επετείου του θανάτου του στις 26 Οκτωβρίου. Οι Αδερφοφάδες είναι ένα βιβλίο τραγικό, σκοτεινό, που δεισδύει βαθιά σε ό,τι πονάει την Ελλάδα του σήμερα και που εξηγεί πολλά για τα ψυχικά τραύματα που κουβαλούν οι προηγούμενες γενιές των γονιών και των παππούδων μας. Αυτό το βιβλίο είναι από αυτά που σε στοιχειώνουν.
Όλα τα νέα, πλούσιο ρεπορτάζ, καθημερινές στιγμές διασήμων και ξεχωριστές στιγμές καθημερινών ανθρώπων στο People, που κυκλοφορεί μαζί με το Έθνος της Κυριακής.