Τριάντα δύο ημέρες μετά τη μεταμόσχευση νεφρού από γενετικά τροποποιημένο χοίρο σε εγκεφαλικά νεκρό ασθενή, στις ΗΠΑ, το μόσχευμα εξακολουθεί να λειτουργεί χωρίς προβλήματα, ανακοίνωσαν χθες(16/08) οι επιστήμονες, υπογραμμίζοντας πως καταρρίφθηκε έτσι το προηγούμενο ρεκόρ. Η έλλειψη δωρητών οργάνων έχει οδηγήσει τους επιστήμονες να διερευνήσουν την ξενομεταμόσχευση, δηλαδή τη χρήση οργάνων ζώων για μεταμόσχευση σε ανθρώπους.

Ένας 57χρονος που δηλώθηκε «εγκεφαλικά νεκρός» διατηρήθηκε σε μηχανική υποστήριξη για τη διεξαγωγή του πειράματος, αφού είχε δωρίσει το σώμα του στην επιστήμη. Στις 14 Ιουλίου οι νεφροί του αφαιρέθηκαν και αντικαταστάθηκαν με νεφρό γενετικά τροποποιημένου χοίρου, με την ελπίδα να μην απορριφθεί το μόσχευμα. Η μεταμόσχευση έγινε στο ιατρικό κέντρο Λανγκόν της Νέας Υόρκης (NYU Langone).

Οι 32 ημέρες αντιπροσωπεύουν «το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα κατά το οποίο νεφρός γενετικά τροποποιημένου χοίρου λειτουργεί σε άνθρωπο», υπογραμμίζεται σε δελτίο Τύπου του αμερικανικού νοσοκομείου.

Η ίδια επιστημονική ομάδα είχε πραγματοποιήσει την πρώτη παγκοσμίως μεταμόσχευση νεφρού χοίρου σε άνθρωπο, τον Σεπτέμβριο του 2021.

Η πρώτη στον κόσμο μεταμόσχευση καρδιάς χοίρου σε ασθενή έγινε τον Ιανουάριο του 2022 στο ιατρικό κέντρο του πανεπιστημίου του Μέριλαντ. Ο Ντέιβιντ Μπένετ πέθανε δύο μήνες αργότερα.

Περισσότεροι από 100.000 Αμερικανοί βρίσκονται σε λίστα αναμονής για μεταμοσχεύσεις οργάνων. Από αυτούς, σχεδόν 88.000 είναι νεφροπαθείς.  «Δυστυχώς, δεν υπάρχουν αρκετά διαθέσιμα όργανα (προς μεταμόσχευση) για όλους όσοι έχουν ανάγκη», λέει ο Ρόμπερτ Μοντγκόμερι, διευθυντής του Ινστιτούτου Μεταμοσχεύσεων στο NYU Langone. «Πολλοί ασθενείς πεθαίνουν εξαιτίας της έλλειψης διαθέσιμων οργάνων. Πιστεύω ακράδαντα ότι τα ξενομοσχεύματα είναι η μόνη βιώσιμη επιλογή για να αλλάξει αυτό», υποστηρίζει.

Η δεύτερη μεταμόσχευση νεφρού εν καιρώ πανδημίας CΟVID-19 πραγματοποιήθηκε το περασμένο Σάββατο στη Χειρουργική Κλινική Μεταμοσχεύσεων του ΑΠΘ, στο Ιπποκράτειο, χάρη στη δωρεά οργάνων ενός 56χρονου, ο οποίος έχασε τη ζωή του από εγκεφαλικό στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών. Ήταν, δε, η πρώτη δωρεά οργάνων που έγινε στην Ελλάδα σε μία περίοδο που η πανδημία του νέου κορονοϊού πλήττει όλη την υφήλιο.

Ο λήπτης του νεφρού είναι άντρας 31 ετών από τη Λάρισα, ο οποίος υποβαλλόταν σε πρόγραμμα υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας του για περισσότερα από δέκα χρόνια. Είναι καλά στην υγεία του και μετά τη μεταμόσχευση δεν χρειάστηκε καν να νοσηλευτεί σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας.

Να σημειωθεί ότι η πρώτη μεταμόσχευση νεφρού στο Ιπποκράτειο εν καιρώ πανδημίας COVID-19 έγινε στις 13 Μαρτίου, σε 67χρονο, με μόσχευμα προερχόμενο από τη Βουλγαρία. Ο 67χρονος υποβαλλόταν σε πρόγραμμα υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας του για έντεκα χρόνια και σήμερα έχει ήδη πολύ καλή νεφρική λειτουργία.

Όπως ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθυντής της Χειρουργικής Κλινικής Μεταμοσχεύσεων του Ιπποκρατείου και επίκουρος καθηγητής του ΑΠΘ Νικόλαος Αντωνιάδης, οι μεταμοσχεύσεις αυτή την περίοδο γίνονται με ακόμη πιο αυξημένα μέτρα και υποβάλλονται σε τεστ για τον κορονοϊό τόσο οι δότες όσο και οι λήπτες οργάνων.

«Είναι πολύ σημαντικό το ότι παρά την πανδημία υπάρχουν άνθρωποι που διατηρούν την ευαισθησία τους στο θέμα της δωρεάς οργάνων και εξίσου σημαντικές είναι και οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν στο νοσοκομείο του Ρίου, ενός νοσοκομείου που έχει επιβαρυνθεί από κρούσματα COVID-19, προκειμένου, λαμβάνοντας όλα τα προστατευτικά μέτρα, να διατηρηθούν τα όργανα του 56χρονου ώστε να μπορέσουν να δοθούν για μεταμόσχευση», πρόσθεσε ο κ. Αντωνιάδης.

Σύμφωνα με τον διευθυντή της Χειρουργικής Κλινικής Μεταμοσχεύσεων του Ιπποκρατείου, πριν ληφθούν τα όργανα του 56χρονου που πέθανε από εγκεφαλικό έγινε τεστ για να διαπιστωθεί εάν έπασχε από COVID-19, ενώ στο ίδιο τεστ υποβλήθηκε και ο λήπτης.

«Τίποτα από όλα αυτά βέβαια δεν θα πραγματοποιούνταν χωρίς τη συμμετοχή της κοινωνίας μέσα από την ευαισθητοποίηση της οικογένειας του δότη, την οποία και ευχαριστούμε από ψυχής. Η δωρεά οργάνων αποδεικνύει την κοινωνική συνοχή και ευαισθησία, που χρειάζεται όσο ποτέ, στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε», σημείωσε ο κ. Αντωνιάδης.

Η Χειρουργική Κλινική Μεταμοσχεύσεων του ΑΠΘ έχει να επιδείξει, από την ίδρυσή της, πλούσιο κλινικό και ερευνητικό έργο στη νεφρική μεταμόσχευση των ενηλίκων (1.660 μεταμοσχεύσεις), ενώ παραμένει το πιο ενεργό κέντρο στη μεταμόσχευση ήπατος (607 μεταμοσχεύσεις), στην παιδική νεφρική μεταμόσχευση (190 μεταμοσχεύσεις) και στη μεταμόσχευση παγκρέατος, στον ελληνικό χώρο. Έως τώρα, για το 2020, στη μεταμοσχευτική δραστηριότητα της Χειρουργικής Κλινικής Μεταμοσχεύσεων του ΑΠΘ συμπεριλαμβάνονται πέντε μεταμοσχεύσεις ήπατος, επτά μεταμοσχεύσεις νεφρού από πτωματικό δότη και δυο μεταμοσχεύσεις από ζώντα δότη.

Σήμερα, δώδεκα μήνες μετά, όλα εξελίσσονται ιδανικά και η ζωή τους επέστρεψε στη κανονικότητα. Όπως αναφέρει το In.gr, η δωρεά νεφρού έδωσε δεύτερη ζωή στο γιο και επιστροφή των δυο στους αγώνες της ζωής και του αθλητισμού. «Ένα μεγάλο ευχαριστώ στο γιατρό μας, καθώς και σε όλη την ομάδα του νοσοκομείου Ευαγγελισμός για την φροντίδα και την άψογη αντιμετώπιση» αναφέρει περιχαρής ο Ιαβέρης για να συμπληρώσει ο γιος του, Κωνσταντίνος: «Όλα εξελίσσονται τέλεια. Είναι μεγάλη ανακούφιση σε επίπεδο λύτρωσης. Ευχαριστώ τον πατέρα μου για αυτό το δώρο ζωής, το γιατρό μας Βασίλη Βουγά και όλους όσους συνέβαλαν για αυτήν τη νέα ζωή».

Τέλος, ο γιατρός, Βασίλειος Βουγάς ευχαρίστησε τους δύο άνδρες για «την εμπιστοσύνη που δείξατε τόσο σε εμένα, όσο και στην μονάδα μας και το νοσοκομείο. Πάντα υγεία και χαρές».

Ενα χρόνο πριν, έπειτα από χειρουργείο επτά ωρών, ο Ιαβέρης πρόσφερε ένα νεφρό στο γιο του, ο οποίος τον Ιανουάριο του 2014 διαπιστώθηκε ότι ήταν νεφροπαθής.

Έπειτα από αδιαθεσία που αισθάνθηκε, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο όπου οι γιατροί του ανακοίνωσαν τα δυσάρεστα νέα.

Από τότε ξεκίνησε η «ανηφόρα» του Κωνσταντίνου Ιαβέρη, καθώς υποβαλλόταν σε αιμοκαθάρσεις. Μετά από τις εξετάσεις οι γιατροί βρήκαν ότι ο πατέρας του ήταν συμβατός δότης.

Ο Ιαβέρης δεν σκέφτηκε ούτε λεπτό τη συνέχεια και ακολούθησε η επέμβαση που θα άλλαξε τη ζωή του Κωνσταντίνου.

Μέχρι και επτά χρόνια πρέπει να περιμένουν στη λίστα για μεταμόσχευση νεφρού 1.200 νεφροπαθείς τελικού σταδίου στη χώρα μας, ενώ για τους 200 υποψήφιους για μεταμόσχευση ήπατος, η αναμονή στη λίστα φτάνει τον ενάμιση χρόνο.

Τα παραπάνω ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μεταμοσχεύσεων και διευθυντής της Χειρουργικής Κλινικής Μεταμοσχεύσεων του ΑΠΘ στο Ιπποκράτειο, καθηγητής Ιωάννης Φούζας, τονίζοντας παράλληλα ότι το κράτος δεν έχει ασχοληθεί ποτέ σοβαρά με το θέμα της οργάνωσης της δωρεάς οργάνων και με την ενίσχυση των κέντρων μεταμοσχεύσεων.

Σύμφωνα με τον κ. Φούζα, σήμερα στην Ελλάδα υπάρχουν 12.000 νεφροπαθείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση σε μονάδες τεχνητού νεφρού και το 50% από αυτούς μπορεί να επιβιώσει μία πενταετία. Από αυτούς περιμένουν για μεταμόσχευση νεφρού οι 1.200, ενώ η αναμονή, που ήταν 5-6 χρόνια, τώρα έχει φτάσει τα 7 χρόνια.

Όπως επισημαίνει ο διευθυντής της Χειρουργικής Κλινικής Μεταμοσχεύσεων του ΑΠΘ στο Ιπποκράτειο, αν μπορούσε να γίνει μεταμόσχευση νεφρού στο 30% των 12.000 νεφροπαθών τελικού σταδίου, οι ασθενείς αυτοί θα μπορούσαν να ζήσουν πολλά χρόνια με καλή ποιότητα ζωής και παράλληλα το σύστημα υγείας θα εξοικονομούσε 600 εκατομμύρια ευρώ (το κόστος του κάθε νεφροπαθή τελικού σταδίου για το σύστημα υγείας ανέρχεται σε 50.000 ευρώ ετησίως).

Όσον αφορά τις μεταμοσχεύσεις ήπατος, όπως σημειώνει ο κ. Φούζας, στη λίστα αναμονής υπάρχουν 200 ασθενείς που πρέπει να περιμένουν 1,5 χρόνο.

Παρά τη δραματική έλλειψη μοσχευμάτων, που επικρατεί στην Ελλάδα, στη Χειρουργική Κλινική Μεταμοσχεύσεων του ΑΠΘ, το 2019 έγιναν 22 μεταμοσχεύσεις ήπατος, με ποσοστό επιβίωσης 92,3%, 28 μεταμοσχεύσεις νεφρού από πτωματικό δότη με ποσοστό επιτυχούς έκβασης 100% και 7 μεταμοσχεύσεις από ζώντα δότη και λαπαροσκοπική εκτομή του νεφρού, με ποσοστό επιτυχούς έκβασης 100%. Οι πιο πρόσφατες μεταμοσχεύσεις έγιναν στις 9 Νοεμβρίου και ήταν μία ήπατος και δύο νεφρών.

Όπως επισημαίνει ο κ. Φούζας, η Χειρουργική Κλινική Μεταμοσχεύσεων του ΑΠΘ είναι η μοναδική πανεπιστημιακή κλινική μεταμοσχεύσεων στη χώρα και στα περίπου 30 χρόνια της λειτουργίας της έχει επιδείξει πλούσιο κλινικό και ερευνητικό έργο στη νεφρική μεταμόσχευση των ενηλίκων (1.700 μεταμοσχεύσεις). Παραμένει, δε, το μοναδικό κέντρο στη μεταμόσχευση ήπατος (612 μεταμοσχεύσεις), στην παιδική νεφρική μεταμόσχευση (190 μεταμοσχεύσεις) και στη μεταμόσχευση παγκρέατος, στον ελλαδικό χώρο.