Τους φόβους που αφορούν τα εμβόλια για τον κορονοϊό και το κατά πόσο μπορούν να αλλάξουν τα γονίδια μας απομακρύνουν οι Καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευστάθιος Καστρίτης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ).

Συγκεκριμένα, ξεκαθαρίζουν ότι δεν ισχύει κάτι τέτοιο και πώς πρόκειται για «αβάσιμο φόβο».

Είναι αρκετά συχνό, αναφέρουν οι δύο Καθηγητές, ειδικά στα μέσα κοινωνικά δικτύωσης να αναφέρεται ότι “αυτά τα εμβόλια είναι ένα είδος γονιδιακής θεραπείας, και αν και εν μέρει αυτό δεν είναι εντελώς λανθασμένο, παραλείπονται ορισμένες σημαντικές λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο δράσης των εμβολίων: Δεν μπορούν να αλλάξουν τα γονίδιά μας και δεν μένουν στο σώμα μας για περισσότερο από μερικές ημέρες. Υπάρχουν πολλές διαστρεβλώσεις σχετικά με τον μηχανισμό δράσης από άτομα και οργανώσεις που δεν έχουν σχέση με την επιστήμη ή δεν έχουν σχετικές γνώσεις, ονομάζουν τα εμβόλια ως «γονιδιακή θεραπεία» , υποστηρίζουν ότι «δεν είναι πραγματικά εμβόλια» και ότι «προκαλούν την παραγωγή τοξίνης από τον οργανισμό».

Οι Καθηγητές του ΕΚΠΑ Ευστάθιος Καστρίτης και Θάνος Δημόπουλος αναφέρουν ότι σε σημαντικό βαθμό αυτές οι παρανοήσεις οφείλονται στο γεγονός ότι αν και τα εμβόλια έναντι της COVID βασίζονται σε στέρεα επιστημονικά δεδομένα και σε πραγματικά νεότερες επιστημονικές προόδους, αυτές μπορεί να ακούγονται περίπλοκες για τους περισσότερους ανθρώπους που δεν έχουν ειδική εκπαίδευση ή ενασχόληση με τον τομέα.

Εξηγούν ότι τα εμβόλια που σχεδιάστηκαν και παράγονται από την Pfizer και τη Moderna χρησιμοποιούν μικροσκοπικούς «φακέλους» από λιπίδια που ονομάζονται λιπιδικά νανοσωματίδια για να εισάγουν ένα μόνο κομμάτι γενετικού υλικού που ονομάζεται messenger RNA (mRNA – αγγελιαφόρο RNA) στα κύτταρα μας. Αυτό περιέχει την πληροφορία για την οικοδόμηση της πρωτεΐνης-ακίδας του ιού. Το εμβόλιο της Johnson & Johnson και της Astra Zeneca/Οξφόρδης είναι ελαφρώς διαφορετικά. Χρησιμοποιούν ένα δίκλωνο μόριο DNA που εισάγεται σε έναν κοινό, αλλά αδρανή ιό που ονομάζεται αδενοϊός. Αυτό το κομμάτι DNA περιέχει επίσης τις οδηγίες για την οικοδόμηση της πρωτεΐνης-ακίδας του ιού. Μόλις μπει μέσα στο κύτταρο, αυτές οι οδηγίες διαβάζονται και μεταφράζονται σε mRNA.

   
«Τελικά αυτά τα κομμάτια mRNA πηγαίνουν στο κυτταρόπλασμα που αποτελεί το «σώμα» των κυττάρων μας. Αδρά θα λέγαμε ότι το κυτταρόπλασμα μοιάζει με ένα ζελατινώδες υγρό που περιέχει μικρά οργανίδια με διάφορες λειτουργίες απαραίτητες για το κύτταρο. Εκεί, στο κυτταρόπλασμα, μεταφράζονται και συναρμολογούνται περίπου 200.000 άλλα κομμάτια αγγελιαφόρου RNA (mRNA) που βρίσκονται επίσης στο κυτταρόπλασμα κάθε κυττάρου, καθώς τα κύτταρα μας παράγουν πρωτεΐνες και ένζυμα συνεχώς.

Οι αλυσίδες του mRNA είναι βασικά ένα κωδικός που περιγράφει τις οδηγίες για την παραγωγή των πρωτεϊνών. Στην περίπτωση των εμβολίων περιέχει τις οδηγίες για την παραγωγή των πρωτεϊνών-ακίδων με τις οποίες ο κορονοϊός προσδένεται στα κύτταρα μας για να τα μολύνει. Η πρωτεΐνη-ακίδα είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά του ιού από το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Τα κύτταρα μας διαβάζουν αυτό το mRNA και το χρησιμοποιούν για τη συναρμολόγηση των ακίδων. Οι ακίδες στην συνέχεια μεταναστεύουν στο εξωτερικό περίβλημα των κυττάρων μας όπου αναγνωρίζονται από ανοσοποιητικό μας σύστημα το οποίο πλέον αποκτά μνήμη για αυτές (τις «θυμάται»).

Αυτές οι ακίδες, από μόνες τους, δεν είναι επικίνδυνες. Δεν μπορούν να προκαλέσουν νόσο, και συνήθως δεν είναι πλήρεις (κυρίως μικρά κομμάτια τους βγαίνουν στην επιφάνεια του κυττάρου). Πρόκειται ουσιαστικά για «αποτυπώματα» του ιού που βοηθούν το ανοσοποιητικό να αναγνωρίσει και να καταπολεμήσει τον πραγματικό ένοχο (το ιό SARS-CoV-2) όταν εισβάλλει. Οι αλυσίδες mRNA από τα εμβόλια έχουν μικρή διάρκεια ζωής και παραμένουν μόνο για δύο μέρες προτού διαλυθούν και τα κομμάτια τους ανακυκλωθούν από το σύστημα διάθεσης απορριμμάτων των κυττάρων.

Επειδή όμως αγγελιαφόρο RNA είναι γενετικό υλικό, υπό την έννοια αυτή, τα εμβόλια είναι μια θεραπεία με βάση στις αρχές της γενετικής και όχι βέβαια μια γονιδιακή θεραπεία. Έτσι και ο FDA τα ταξινομεί ως εμβόλια, όχι ως γονιδιακή θεραπεία».

   
Όμως πολλοί άνθρωποι ακούν ή διαβάζουν την έκφραση «γενετική» ή «γονιδιακή και πιστεύουν ότι θα αλλάξει το DNA τους, σημειώνουν οι Καθηγητές. Υπογραμμίζουν ότι “αυτό δεν είναι δυνατό. Προκειμένου τα εμβόλια να αλλάξουν τα γονίδια ενός ατόμου, οι οδηγίες που περιέχονται στο mRNA θα πρέπει να εισέλθουν στο κέντρο ελέγχου του κυττάρου, δηλαδή στον πυρήνα. Ο πυρήνας χωρίζεται από το υπόλοιπο κύτταρο από τη δική του μεμβράνη. Για να ξεπεράσει αυτή τη μεμβράνη, το mRNA θα πρέπει να έχει ένα ειδικό ένζυμο το οποίο όμως δεν έχει. Αλλά ακόμα και αν μπορούσε να μπει στον πυρήνα, το μονόκλωνο μόριο του mRNA θα πρέπει να μεταφραστεί ξανά σε ένα δίκλωνο μόριο DNA.

Ορισμένοι ιοί όπως ο HIV, ο ιός που προκαλεί το AIDS, μπορεί να το κάνει αυτό. Το πετυχαίνει χρησιμοποιώντας ένα ένζυμο που ονομάζεται αντίστροφη μεταγραφάση για να εισαχθεί στα χρωμοσώματά. Όμως, το mRNA που περιέχεται στα εμβόλια στερείται αυτού του ενζύμου, οπότε δεν μπορεί να μεταγραφεί σε DNA. Ο αδενοϊός DNA που χρησιμοποιείται στα εμβόλια της Johnson & Johnson και της Astra Zeneca/Οξφόρδης εισέρχεται στον πυρήνα των κυττάρων μας, αλλά ποτέ δεν ενσωματώνεται στα χρωμοσώματά μας.

Ακόμα όμως και μετά από αυτά τα δύο βήματα, υπάρχει ένα τρίτο τείχος προστασίας μεταξύ των εμβολίων και των γονιδίων μας: Ένα άλλο ένζυμο, που ονομάζεται ιντεγκράση, θα χρειαζόταν για τη συρραφή του νέου DNA στο DNA των κυττάρων μας. Αυτό επίσης δεν υπάρχει στα εμβόλια. Συνεπώς, οι πιθανότητες να συμβεί ενσωμάτωση του mRNA των εμβολίων στο γενετικό μα υλικό είναι μηδενικές” .

Είναι αλήθεια, τονίζουν οι Καθηγητές, ότι αυτά είναι μερικά από τα πρώτα εμβόλια που δρουν με αυτόν τον τρόπο, αλλά η τεχνολογία αυτή υπάρχει εδώ και αρκετά χρόνια. Όμως, τα δισεκατομμύρια που δόθηκαν στην έρευνα έδωσαν μια τελική ώθηση στην περαιτέρω ανάπτυξη της. Σήμερα τα εμβόλια αυτά έχουν χορηγηθεί σε εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους. Είναι μερικά από τα πιο αποτελεσματικά για την πρόληψη των σοβαρών επιπλοκών της COVID ενώ μέχρι στιγμής είναι αποτελεσματικά σε όλες τις παραλλαγές του ιού.

Ενώ οι ανεπιθύμητες ενέργειες που έχουν συνδεθεί με τα εμβόλια είναι πολύ σπάνιες, ο FDA έχει ξεκαθαρίσει ότι το όφελος από τη λήψη ενός τέτοιου εμβολίου υπερτερεί αυτών των σπάνιων κινδύνων για τους περισσότερους ανθρώπους. Αλλά υπάρχουν ακόμα περισσότερα να μάθουμε. Για παράδειγμα, χρειαζόμαστε ειδικές μελέτες για να κατανοήσουμε πραγματικά πόσο διαρκεί η προστασία αλλά και πόσο καλά μπορεί να προσαρμόζεται αυτή η τεχνολογία και σε άλλους ιούς, καταλήγουν οι δύο Καθηγητές του ΕΚΠΑ.

https://www.newsbeast.gr

Τα άτομα που εμβολιάστηκαν έναντι του COVID-19 και στη συνέχεια μολύνθηκαν με τον κορονοϊό έχουν χαμηλότερο ιικό φορτίο σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό New England Journal of Medicine. H βιβλιογραφία ανασκοπείται από τους καθηγητές της Ιατρικής του ΕΚΠΑ Δημήτριο Παρασκευή (αναπληρωτής καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής) και Θάνο Δημόπουλο (πρύτανης ΕΚΠΑ).

Οι εμβολιασμένοι είναι πιθανόν λιγότερο μολυσματικοί από τους μη εμβολιασμένους, αναφέρουν οι καθηγητές του ΕΚΠΑ. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι τα εμβολιασμένα άτομα είχαν ηπιότερη νόσο. «Ακόμα και όταν οι εμβολιασμένοι μολύνθηκαν με τον κορονοϊό, ήταν λιγότερο πιθανό να νοσήσουν», δήλωσε ο Mark Thompson, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, επιδημιολόγος στο CDC. Επίσης δήλωσε ότι «ακόμα και αν κάποιος που έχει εμβολιαστεί μολυνθεί με τον ιό υπάρχει μικρότερη ποσότητα ιού στο σώμα του, και συνεπώς είναι λιγότερο πιθανόν να μεταδώσουν τον ιό σε άλλα άτομα».

ΕΚΠΑ: Τι έδειξε η μελέτη μεταξύ των 3.975 επαγγελματίες υγείας που εμβολιάστηκαν
Συγκεκριμένα η μελέτη παρακολούθησε 3.975 επαγγελματίες υγείας που εμβολιάστηκαν κατά προτεραιότητα. Ο ιός SARS-CoV-2 ανιχνεύθηκε σε 204 άτομα, συμπεριλαμβανομένων 5 που είχαν εμβολιαστεί πλήρως και 11 που είχαν λάβει μόνο την πρώτη δόση των εμβολίων Pfizer ή Moderna.

Οι πλήρως ή μερικώς εμβολιασμένοι είχαν 40% χαμηλότερο ιικό φορτίο από τους μη εμβολιασμένους συμμετέχοντες, καθώς και 66% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ανιχνεύσιμου ιού για περισσότερο από μία εβδομάδα. Κανένας από τους εμβολιασμένους δεν νοσηλεύτηκε και όλοι είχαν ήπια νόσο. Με βάση τα αποτελέσματα της μελέτης, εκτιμήθηκε ότι τα εμβόλια ήταν 91% αποτελεσματικά στην πρόληψη μολύνσεων σε πλήρως εμβολιασμένους και 81% αποτελεσματικά σε μερικώς εμβολιασμένους.

Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε γενετική ταυτοποίηση του ιού στα 10 από τα 16 περιστατικά που ανιχνεύθηκαν σε πλήρως ή μερικώς εμβολιασμένους. Συγκεκριμένα βρέθηκαν 3 μεταλλαγμένα στελέχη έψιλον που εντοπίστηκαν για πρώτη φορά στην Καλιφόρνια. Τα δείγματα της μελέτης συλλέχθηκαν πριν από την εξάπλωση του στελέχους δέλτα, το οποίο εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην Ινδία.

Συμπερασματικά, τα εμβόλια δεν είναι μόνο αποτελεσματικά έναντι της μόλυνσης από SARS-CoV-2, αλλά επίσης μειώνουν τον κίνδυνο νόσησης. Τα πλεονεκτήματα του εμβολιασμού, σύμφωνα με τους Καθηγητές του ΕΚΠΑ, είναι ιδιαίτερα σημαντικά για τους επαγγελματίες υγείας λόγω της ιδιαιτερότητας του επαγγέλματος τους αλλά και των επαφών τους με ασθενείς που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες.

Φοιτητές και φοιτήτριες του Τμήματος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής ενημέρωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών γράφουν αντισεξιστικά μηνύματα στην πόρτα γραφείου καθηγητή τον οποίο καταγγέλλουν για σεξουαλική παρενόχληση, διακρίσεις και εκφοβισμό.

«Ζήταγε φωτογραφίες με μαγιό ή και selfie με το πρόσχημα ότι χρειάζεται ταυτοποίηση για κάποια μαθήματα και φωτογραφίες στον χώρο της σχολής ζητούσε.

Επίσης, αυτό που έκανε ήταν να μην ανεβάζει στο ίντερνετ στο e-class τους βαθμούς, ούτως ώστε να αναγκάζει τις φοιτήτριες να περνάνε από το γραφείο του για να παραλαμβάνουν τους βαθμούς», δηλώνει μία φοιτήτρια.

Όπως λένε στον ΑΝΤ1, αυτά τα περιστατικά με πρωταγωνιστή τον ίδιο Καθηγητή γίνονται από το 2010. Πρόσφατα, όμως το κίνημα #MeToo όπλισε με σθένος, όπως λένε, αρκετά μέλη της φοιτητικής κοινότητας ώστε να προβούν σε επίσημες καταγγελίες.

 H Σύγκλητος, μετά και την ολοκλήρωση έρευνας για τις καταγγελίες, έθεσε τον Καθηγητή σε αναστολή, μέχρι να συγκληθεί το πειθαρχικό συμβούλιο. Ο ίδιος, μιλώντας στον ΑΝΤ1, λέει ότι δεν έχει γνώση της έκτασης των καταγγελιών: «Δεν είμαι διατεθειμένος να απαντήσω σε φήμες. Στέκομαι υπομονετικός μέχρι να μάθω γιατί κατηγορούμαι. Δεν γνωρίζω το κατηγορητήριο ούτε το πόρισμα της ένορκης διοικητικής εξέτασης. Στη 1 το μεσημέρι παρέλαβα απόφαση της Συγκλήτου να απέχω από τα καθήκοντα μου μέχρι νεοτέρας».

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΝΤ1, ο αριθμός των καταγγελιών που έχουν συγκεντρωθεί είναι πλέον διψήφιος. 

Μετά το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ) που δεν μπορεί να κάνει πλέον τεστ και το εργαστήριο του ΕΚΠΑ δεν δέχεται άλλα δείγματα λόγω φόρτου εργασίας

Σε εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση φαίνεται ότι είναι και πάλι το Εθνικό Σύστημα Υγείας, αφού μετά το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ), ούτε το εργαστήριο του Πανεπιστημίου Αθηνών μπορεί να συνεχίσει να εξετάζει τα δείγματα για τον κορονοϊό. Όπως αποκαλύπτει το ethnos.gr, το Εργαστήριο Μικροβιολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ με έγγραφό του σε όλα τα νοσοκομεία της Αττικής (1^η και 2^η Υγειονομική Περιφέρεια) αλλά και σε κάποια Νοσοκομεία της περιφέρειας, ζητά να σταματήσει η αποστολή δειγμάτων καθώς δεν μπορεί να αντεπεξέλθει λόγω του φόρτου εργασίας.

Στο έγγραφο που παρουσιάζει το ethnos.gr αναφέρεται: «Λόγω περιορισμένων αντιδραστηρίων και των υποχρεώσεων που έχει αναλάβει, το Εργαστήριο Μικροβιολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ δεν μπορεί να ανταποκριθεί στον τεράστιο όγκο των εξετάσεων από τα Νοσοκομεία Αθήνας Και Περιφέρειας και δεν θα παραλαμβάνει από αύριο 3.9.2020 δείγματα για μοριακό έλεγχο SARS-CoV-2 (Covid-19)».

Το εργαστήριο του ΕΚΠΑ μπλόκαρε μετά το ΕΚΕΑ, καθώς άρχισε να δέχεται όλα τα δείγματα τα οποία δεν μπορούσε να εξυπηρετήσει το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας. Να υπενθυμιστεί ότι το ΕΚΕΑ, το οποίο επίσης διέκοψε τις εξετάσεις λόγω έλλειψης αντιδραστηρίων ενώ αναμένεται να ξεκινήσει να λειτουργεί και πάλι στις 8 Σεπτεμβρίου, όπως διαβεβαίωσε ο υφυπουργός Υγείας Βασίλης Κοντοζαμάνης.

Τι δηλώνει ο καθηγητής Τσακρής

Ο επικεφαλής του Εργαστηρίου της Ιατρικής Σχολής καθηγητής Αθανάσιος Τσακρής επιβεβαιώνει στο ethnos.gr ότι: «πλέον θα εξετάζουμε μόνο τα επείγοντα δείγματα καθότι ήδη έχουμε αναλάβει τον μοριακό έλεγχο για το αεροδρόμιο αλλά και για τις κινητές Ομάδες του ΕΟΔΥ που πηγαίνουν στις δομές. Προσπαθούμε να εξυπηρετήσουμε μόνο ότι είναι επείγον από τα νοσοκομεία».

Να σημειωθεί ότι καθημερινά το ΕΚΠΑ πραγματοποιεί 3000 ελέγχους σε δείγματα για τον κορονοϊο.

Σε ιδιώτη

Πάντως, σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του ethnos.gr, μετά τις εξελίξεις τόσο με το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας που μπλόκαρε όσο και με το εργαστήριο του Πανεπιστημίου η εντολή που δόθηκε στα νοσοκομεία ειδικά της Αθήνας είναι να αποστέλλονται τα δείγματα σε ιδιωτικό εργαστήριο, με το οποίο έχει συνάψει σύμβαση το υπουργείο Υγείας. Άγνωστο παραμένει εάν θα συνεχισθεί η σχετική σύμβαση με μόνο ένα ιδιωτικό διαγνωστικό κέντρο δεδομένου ότι δημιουργείται μονοπωλιακή κατάσταση στην αγορά.

Το έγκυρο επιστημονικό περιοδικό Nature διερευνά τις προβλέψεις για τον κορονοϊό, με τα μέχρι τώρα δεδομένα.

Με βάση τα διάφορα μαθηματικά και επιδημιολογικά μοντέλα επιχειρεί να απαντήσει στο ερώτημα, πώς μπορεί να εκδηλωθεί η πανδημία το 2021 και μετά, συνοψίζοντας τα πιθανά σενάρια, από το χειρότερο μέχρι το πιο αισιόδοξο για το 2021 και για τα επόμενα χρόνια.

Οι καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής Της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευστάθιος Καστρίτης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ), συνοψίζουν τα πιθανά σενάρια.

Σε όλο τον κόσμο, οι επιδημιολόγοι κατασκευάζουν μοντέλα για να κάνουν βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προβλέψεις ώστε να προετοιμαστούν και δυνητικά να μετριάσουν την εξάπλωση και τον αντίκτυπο του SARS-CoV-2. Παρόλο που οι προβλέψεις και τα χρονοδιαγράμματά τους διαφέρουν, οι δημιουργοί των μοντέλων αυτών   συμφωνούν σε δύο πράγματα: η COVID-19 είναι εδώ για να μείνει, και το μέλλον εξαρτάται από πολλούς άγνωστους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένου του κατά πόσο οι άνθρωποι αναπτύσσουν διαρκή ανοσία στον ιό, εάν η εποχικότητα επηρεάζει την εξάπλωσή του και – ίσως το πιο σημαντικό – οι επιλογές που γίνονται καθημερινά από κυβερνήσεις και άτομα.

Τι θα συμβεί στο άμεσο μέλλον με τον κορονοϊό

Η πανδημία δεν εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο από τόπο σε τόπο. Χώρες όπως η Κίνα και η Νέα Ζηλανδία έχουν φθάσει σε χαμηλό επίπεδο κρουσμάτων – μετά από περιοριστικά μέτρα  διαφορετικής διάρκειας  – και χαλαρώνουν τους περιορισμούς, ενώ παρακολουθούν τα νέα κρούσματα. Στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βραζιλία, τα νέα κρούσματα  αυξάνονται γρήγορα, αφού οι κυβερνήσεις χαλάρωσαν πρόωρα τα περιοριστικά μέτρα  ή δεν τα ενεργοποίησαν ποτέ σε εθνικό επίπεδο. Αυτή η τελευταία ομάδα κρατών έχει ανησυχήσει τους επιδημιολόγους. Υπάρχουν όμως ελπιδοφόρα νέα καθώς τα περιοριστικά μέτρα αποσύρονται σε ορισμένες περιοχές. Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι οι αλλαγές της ατομικής  συμπεριφοράς, όπως το πλύσιμο των χεριών και η χρήση μάσκας, εξακολουθούν να ακολουθούνται και  πέραν της λήξης των αυστηρών περιοριστικών μέτρων, βοηθώντας στην αναχαίτιση του κύματος των λοιμώξεων.

Μεταξύ 53 χωρών που άρχισαν αποσύρουν τα περιοριστικά μέτρα, δεν υπήρξε τόσο μεγάλη αύξηση στα κρούσματα όπως είχε προβλεφθεί βάσει προηγούμενων δεδομένων, καθώς είχε υποτιμηθεί κατά πόσο έχει αλλάξει η συμπεριφορά των ανθρώπων όσον αφορά την χρήση μάσκας, το πλύσιμο των χεριών και την κοινωνική αποστασιοποίηση. Ερευνητές στην Βραζιλία, μια χώρα με μεγάλη εξάπλωση του ιού,  έτρεξαν περισσότερα από 250.000 μαθηματικά μοντέλα στρατηγικών κοινωνικής αποστασιοποίησης και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι αν το 50–65% των ανθρώπων είναι προσεκτικοί όταν βρίσκονται σε δημόσιο χώρο, τότε η σταδιακή χαλάρωση των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης κάθε 80 ημέρες θα μπορούσε να βοηθήσει στην αποτροπή περαιτέρω αιχμών νέων κρουσμάτων στα επόμενα δύο χρόνια.

Συνολικά, είναι θετικό ότι ακόμη και χωρίς εκτεταμένη χρήση μοριακών τεστ ή εμβόλιο, οι αλλαγές στην συμπεριφορά και τις κοινωνικές συνήθειες μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά στη μετάδοση της νόσου. Ερευνητές στο Μεξικό, μια άλλη χώρα με μεγάλη εξάπλωση του ιού, εξέτασαν επίσης την αλληλεπίδραση μεταξύ των γενικών περιοριστικών μέτρων και των μέτρων ατομικής προστασίας. Διαπίστωσαν ότι εάν το 70% του πληθυσμού του Μεξικού είχε ακολουθήσει τα ατομικά  μέτρα, όπως το πλύσιμο των χεριών και η χρήση μάσκα μετά από τα προαιρετικά περιοριστικά μέτρα που ξεκίνησαν στα τέλη Μαρτίου, τότε το ξέσπασμα της επιδημίας στην  χώρα θα μειωνόταν μετά από μια αιχμή στα τέλη Μαΐου ή στις αρχές Ιουνίου. Ωστόσο, η κυβέρνηση απέσυρε  τα περιοριστικά μέτρα την 1η Ιουνίου και, αντί να ελαττωθεί, ο υψηλός αριθμός εβδομαδιαίων θανάτων από COVID-19  παρέμεινε σταθερός. Φαίνεται, ότι δύο δημόσιες αργίες λειτούργησαν ως γεγονότα υπερμετάδοσης της νόσου, προκαλώντας υψηλά ποσοστά μολύνσεων αμέσως πριν από την άρση των περιοριστικών μέτρων.

Σε περιοχές όπου η μετάδοση της COVID-19 φαίνεται να μειώνεται,  η καλύτερη προσέγγιση είναι η προσεκτική παρακολούθηση με εντατικά τεστ, η απομόνωση των νέων περιπτώσεων και η ανίχνευση των επαφών τους. Αυτή είναι η κατάσταση στο Χονγκ Κονγκ, για παράδειγμα,  όπου αναμένεται ότι η στρατηγική αυτή θα αποτρέψει μια απότομη επανεμφάνιση νέων μολύνσεων – εκτός εάν η αυξημένη κίνηση μέσω των αεροπορικών ταξιδιών φέρει σημαντικό αριθμό εισαγόμενων περιπτώσεων.

Τα μαθηματικά μοντέλα για τον κορονοϊό

Αλλά πόσο αυστηρή  ανίχνευση των ύποπτων επαφών και απομόνωση απαιτείται για να περιοριστεί αποτελεσματικά μια εστία μετάδοσης; Τα σχετικά μαθηματικά μοντέλα και οι προσομοιώσεις καταστάσεων με νέα κρούσματα με ποικίλη μεταδοτικότητα, ξεκινώντας από 5, 20 ή 40 εισαγόμενες περιπτώσεις, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι απαιτείται ανίχνευση του 80% των επαφών μέσα σε λίγες ημέρες  για τον έλεγχο μιας εστίας μετάδοσης. Όμως η ανίχνευση του 80% των επαφών είναι σχεδόν αδύνατη σε περιοχές με χιλιάδες νέες λοιμώξεις την εβδομάδα. Επιπλέον, ακόμη και οι υψηλότεροι αριθμοί νέων περιστατικών είναι πιθανό να είναι υποτιμημένοι και  ότι οι περιπτώσεις μολύνσεων από τον ιό  είναι σημαντικά υψηλότερες από ό,τι αναφέρεται επίσημα, άρα, υπάρχει υψηλότερος κίνδυνος μόλυνσης από ό,τι πιστεύεται. Συνεπώς, οι προσπάθειες μετριασμού και ελέγχου της εξάπλωσης της πανδημίας, όπως και τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης, πρέπει να συνεχιστούν όσο το δυνατόν περισσότερο για να αποφευχθεί μια δεύτερη μεγάλη επιδημία, μέχρι τους χειμερινούς μήνες, όπου τα πράγματα γίνονται πιο επικίνδυνα ξανά.

Τι θα συμβεί τον χειμώνα με τον κορονοϊό

Είναι σαφές τώρα, ότι το καλοκαίρι δεν επιβραδύνει ομοιόμορφα την εξάπλωση του ιού, αλλά σε περιοχές που θα γίνουν πιο ψυχρές το δεύτερο εξάμηνο του 2020, οι ειδικοί πιστεύουν ότι υπάρχει πιθανότητα να αυξηθεί η μετάδοση. Πολλοί ανθρώπινοι αναπνευστικοί ιοί (όπως της γρίπης, άλλοι ανθρώπινοι κορονοϊοί και ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV)) ακολουθούν εποχιακές μεταβολές που οδηγούν σε χειμερινές εξάρσεις. Είναι πιθανό ότι ο SARS-CoV-2 θα ακολουθήσει το ίδιο  μοτίβο. Ο ξηρός χειμερινός αέρας αυξάνει τη σταθερότητα και τη μετάδοση των αναπνευστικών ιών και η άμυνα του αναπνευστικού συστήματος μπορεί να επηρεαστεί με την εισπνοή ξηρού αέρα. Επιπλέον, σε ψυχρότερες καιρικές συνθήκες, οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να μείνουν σε κλειστούς χώρους, όπου η μετάδοση των ιών μέσω σταγονιδίων είναι μεγαλύτερη. Οι προσομοιώσεις δείχνουν ότι η εποχιακή διακύμανση είναι πιθανό να επηρεάσει την εξάπλωση του ιού και να καταστήσει δυσκολότερο τον έλεγχό του στο Βόρειο Ημισφαίριο αυτόν τον χειμώνα. Στο μέλλον, τα κρούσματα του SARS-CoV-2 θα μπορούσαν να έρχονται σε κύματα κάθε χειμώνα. Ο κίνδυνος για τους ενήλικες που είχαν ήδη νοσήσει με COVID-19 θα μπορούσε να μειωθεί, όπως και με τη γρίπη, αλλά θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα εξασθενεί η ανοσία σε αυτόν τον κορονοϊό. Επιπλέον, ο συνδυασμός COVID-19, γρίπης και RSV το φθινόπωρο και το χειμώνα θα μπορούσε να είναι αποτελέσει επιπλέον πρόβλημα με δύσκολη αντιμετώπιση.

Για να τερματιστεί η πανδημία, ο ιός θα πρέπει είτε να εξαλειφθεί παγκοσμίως – το οποίο οι περισσότεροι επιστήμονες συμφωνούν ότι είναι σχεδόν αδύνατο – ή οι άνθρωποι θα πρέπει να αποκτήσουν επαρκή ανοσία μέσω λοιμώξεων ή εμβολίου. Παραμένει άγνωστο εάν η μόλυνση με άλλους ανθρώπινους κορονοϊούς μπορεί να προσφέρει οποιαδήποτε προστασία έναντι του SARS-CoV-2. Εκτιμάται ότι το 55-80% του πληθυσμού πρέπει να είναι άνοσο για να συμβεί αυτό, ανάλογα με τη χώρα. Δυστυχώς, οι πρώτες έρευνες δείχνουν ότι υπάρχει πολύς δρόμος ακόμα μέχρι αυτό το σημείο. Εκτιμήσεις από τεστ αντισωμάτων – που αποκαλύπτει εάν κάποιος έχει εκτεθεί στον ιό και έχει κάνει αντισώματα εναντίον του – υποδηλώνει ότι μόνο ένα μικρό ποσοστό ανθρώπων έχει μολυνθεί και τα σχετικά  μοντέλα της νόσου το υποστηρίζουν επίσης. Μια μελέτη σε 11 ευρωπαϊκές χώρες υπολόγισε το ποσοστό μόλυνσης σε 3–4% έως τις 4 Μαΐου. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου υπήρξαν περισσότεροι από 150.000 θάνατοι από COVID-19, μια έρευνα σε χιλιάδες δείγματα ορού, συντονισμένη από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ, διαπίστωσε ότι ο επιπολασμός των αντισωμάτων έναντι του SARS-CoV-2 κυμαινόταν από 1% έως 6.9%, ανάλογα με την περιοχή.

Τι θα συμβεί το 2021 και μετά με τον κορονοϊό -Ποιος ο ρόλος της ανοσίας

Η πορεία της πανδημίας τον επόμενο χρόνο θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διαθεσιμότητα ενός εμβολίου και από το πόσο καιρό το ανοσοποιητικό σύστημα θα μπορεί να παρέχει προστασία μετά τον εμβολιασμό ή την μετά την ανάρρωση από τη λοίμωξη. Πολλά εμβόλια παρέχουν προστασία για δεκαετίες – όπως κατά της ιλαράς ή της πολιομυελίτιδας – ενώ άλλα, όπως του κοκκύτη και της γρίπης, εξασθενούν  με την πάροδο του χρόνου. Παρομοίως, ορισμένες ιογενείς λοιμώξεις αφήνουν διαρκή, ενώ άλλες μια πιο παροδική ανοσία. Μέχρι τώρα γνωρίζουμε λίγα σχετικά με το πόσο διαρκεί η ανοσία έναντι του SARS-CoV-2. Μία μελέτη σε ασθενείς που ανέκαμψαν διαπίστωσε ότι τα εξουδετερωτικά αντισώματα παρέμειναν για έως και 40 ημέρες μετά την έναρξη της λοίμωξης.

Πολλές άλλες μελέτες δείχνουν ότι τα επίπεδα των αντισωμάτων μειώνονται μετά από εβδομάδες ή μήνες. Εάν η COVID-19 ακολουθεί παρόμοιο μοτίβο με το SARS, τα αντισώματα θα μπορούσαν να παραμείνουν σε υψηλό επίπεδο για 5 μήνες, με αργή μείωση μέσα σε 2-3 χρόνια. Ωστόσο, η παραγωγή αντισωμάτων δεν είναι η μόνη μορφή ανοσολογικής προστασίας. Τα Β και Τ -λεμφοκύτταρα μνήμης μπορεί να συμβάλλουν στην άμυνα του οργανισμού σε μελλοντικές μολύνσεις από τον ιό. Πρέπει να σημειώσουμε ότι μέχρι τώρα έχουμε περιορισμένες πληροφορίες για τον ρόλο αυτών των λεμφοκυττάρων την περίπτωση του ιού SARS-CoV-2. Για μια σαφή απάντηση σχετικά με την ανοσία, οι ερευνητές θα πρέπει να παρακολουθήσουν μεγάλο αριθμό ατόμων για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Εάν οι λοιμώξεις συνεχίσουν να αυξάνονται γρήγορα,  χωρίς να υπάρξει εμβόλιο ή διαρκής μακρόχρονη  ανοσία, τότε θα έχουμε τακτική, εκτεταμένη κυκλοφορία του ιού, και ο SARS-CoV-2 θα γίνει ενδημικός. 

Εάν ο ιός προκαλεί βραχυπρόθεσμη ανοσία – παρόμοια με δύο άλλους ανθρώπινους κορονοϊούς, τον OC43 και τον HKU1, για τις οποίους η ανοσία διαρκεί περίπου 40 εβδομάδες – τότε οι άνθρωποι θα μπορούν να μολυνθούν εκ νέου και θα υπάρχουν ετήσιες επιδημίες. Μια έκθεση, που βασίζεται σε δεδομένα από οκτώ παγκόσμιες πανδημίες γρίπης, δείχνει μια σημαντική δραστηριότητα της COVID-19 για τουλάχιστον τους επόμενους 18-24 μήνες, είτε με μια σειρά σταδιακά μειούμενων εξάρσεων και υφέσεων («κορυφών» και «κοιλάδων»), είτε ως μια «αργή» συνεχιζόμενη μετάδοση χωρίς σαφές μοτίβο επιδημικού κύματος. Ωστόσο, αυτά τα σενάρια παραμένουν μόνο εικασίες, επειδή η πανδημία της COVID-19 δεν έχει ακολουθήσει μέχρι τώρα το πρότυπο της πανδημικής γρίπης. Μια άλλη πιθανότητα είναι η ανοσία στον SARS-CoV-2 να είναι μόνιμη. Σε αυτήν την περίπτωση, ακόμη και χωρίς εμβόλιο, είναι πιθανό, μετά από ένα παγκόσμιο ξέσπασμα, ότι ο ιός θα μπορούσε υποχωρήσει και να εξαφανιστεί έως το 2021. Ωστόσο, εάν η ανοσία είναι μέτριας διάρκειας, π.χ. διαρκεί περίπου δύο χρόνια, τότε μπορεί να φαίνεται σαν ο ιός να έχει εξαφανιστεί, αλλά θα μπορούσε να επιστρέψει μέχρι το 2024.

Αυτή η πρόβλεψη, ωστόσο, δεν λαμβάνει υπόψη την ανάπτυξη αποτελεσματικών εμβολίων. Είναι απίθανο να μην υπάρξει ποτέ εμβόλιο, δεδομένης της τεράστιας προσπάθειας και χρημάτων που επενδύονται και το γεγονός ότι ορισμένα υποψήφια εμβόλια δοκιμάζονται ήδη σε ανθρώπους: ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας απαριθμεί 26 εμβόλια έναντι της COVID-19 που βρίσκονται σε δοκιμές σε ανθρώπους, με 12 από αυτά σε κλινικές δοκιμές φάσης II και έξι στη φάση III. Ακόμη και ένα εμβόλιο που παρέχει ελλιπή προστασία θα βοηθούσε στη μείωση της σοβαρότητας της νόσου και στην πρόληψη της ανάγκης για νοσηλείας, ωστόσο, θα χρειαστούν μήνες για να παραχθεί και να διανεμηθεί ένα αποτελεσματικό εμβόλιο.

Ο κόσμος δεν θα επηρεαστεί εξίσου από το COVID-19. Οι περιοχές με περισσότερο ηλικιωμένους πληθυσμούς θα μπορούσαν να έχουν δυσανάλογα περισσότερες περιπτώσεις σε μεταγενέστερα στάδια της επιδημίας. Ένα μαθηματικό μοντέλο που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο και βασίστηκε σε στοιχεία από έξι χώρες, υποδηλώνει ότι η ευαισθησία στην λοίμωξη σε παιδιά και άτομα κάτω των 20 ετών είναι περίπου η μισή από εκείνη των μεγαλύτερων ενηλίκων.

https://www.newsbeast.gr

Με αποφάσεις τους τα ιδρύματα ΕΚΠΑ, ΑΠΘ και ΟΠΑ αποσαφηνίζουν τον τρόπο με τον οποίο θα εξεταστούν οι φοιτητές καθώς και με ποιον τρόπο θα διαμορφωθούν τα αμφιθέατρα, την πολιτική προστασία προσωπικών δεδομένων σε περίπτωση που επιλέξουν την εξ αποστάσεως εξέταση, τους τρόπους ταυτοποίησης αλλά και το πώς εξασφαλίζεται η αξιοπιστία και το αδιάβλητο των εξετάσεων.

ΕΚΠΑ: Δια ζώσης και με ειδικά μέτρα προστασίας ή και εξ’αποστάσεως

Οι εξετάσεις του εαρινού εξαμήνου του ακαδημαϊκού έτους 2019-2020 θα πραγματοποιηθούν με όλους τους προβλεπόμενους τρόπους αξιολόγησης των φοιτητών ή με συνδυασμό αυτών, δηλαδή με:

α) γραπτή εργασία ή/και ασκήσεις,

β) εργαστηριακές ασκήσεις,

γ) γραπτή εξέταση με φυσική παρουσία των φοιτητών,

δ) προφορική εξέταση με φυσική παρουσία των φοιτητών,

ε) γραπτή ή προφορική εξέταση με εξ αποστάσεως μεθόδους.

Με αποστάσεις στα αμφιθέατρα 

Στις γραπτές εξετάσεις με φυσική παρουσία όλοι οι παρόντες θα απέχουν μεταξύ τους τουλάχιστον 1,5 μέτρο, ο κλιματισμός επιτρέπεται μόνον στην περίπτωση κατά την οποία η κλιματιστική μονάδα είναι ανοικτού τύπου, η διάρκεια της εξέτασης δεν υπερβαίνει τα 90 λεπτά και μεταξύ δύο διαδοχικών εξετάσεων στην ίδια αίθουσα μεσολαβεί χρονικό διάστημα τουλάχιστον 60 λεπτών για την απολύμανση και τον εξαερισμό της. Αντίστοιχοι υγειονομικοί κανόνες ισχύουν και για τις προφορικές εξετάσεις με φυσική παρουσία. 

Ειδική μέριμνα θα υπάρξει από τους διδάσκοντες για τους φοιτητές που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, καθώς και για τους φοιτητές με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, οι οποίοι κατόπιν τεκμηριωμένου αιτήματός τους θα εξετάζονται με εναλλακτικούς τρόπους, όπως εξ αποστάσεως γραπτή ή προφορική εξέταση.
Προστασία προσωπικών δεδομένων

Ειδικότερα, στις περιπτώσεις που επιλέγεται η εξ αποστάσεως εξέταση, γραπτή ή προφορική, ισχύει η «Πολιτική Προστασίας Δεδομένων για τις εξ αποστάσεως εξετάσεις», όπως αυτή εγκρίθηκε από τη Σύγκλητο. Κάθε διδάσκων διερευνά, αρκετές ημέρες πριν τη διεξαγωγή της εξέτασης, τη δυνατότητα των εξεταζομένων να συμμετάσχουν στην εξ αποστάσεως εξέταση. 

Στις περιπτώσεις κωλύματος ο διδάσκων οργανώνει εξέταση (γραπτή ή προφορική) με φυσική παρουσία. Κατά τις προφορικές εξετάσεις ο διδάσκων εξασφαλίζει ότι δεν θα παρευρίσκεται μόνος του με τον εξεταζόμενο φοιτητή. Η ταυτοπροσωπία και η επιτήρηση των φοιτητών που συμμετέχουν σε εξ αποστάσεως γραπτές εξετάσεις, πραγματοποιείται με οπτική επαφή από επιτηρητές διαχωρίζοντας τους φοιτητές σε μικρές ομάδες. 

Απαγορεύεται η καταγραφή από οποιονδήποτε μέρους ή όλης της εξέτασης με ηλεκτρονικά μέσα. Οι φοιτητές οφείλουν να είναι συνεχώς συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο και να βρίσκονται σε αδιάλειπτη οπτική επαφή με τον διδάσκοντα και τον επιτηρητή. Τα μέτρα αυτά εξασφαλίζουν σε υψηλό βαθμό τόσο το αδιάβλητο και την αξιοπιστία των εξετάσεων, όσο και την προστασία των προσωπικών δεδομένων και την ίση μεταχείριση.

Τι ισχύει για μεταπτυχιακά

Οι εξετάσεις για την εισαγωγή των φοιτητών σε Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών για το ακαδημαϊκό έτος 2020-2021, όπου αυτές προβλέπονται από τον Κανονισμό λειτουργίας του Προγράμματος, δύνανται να πραγματοποιούνται κατά παρέκκλιση και χωρίς να δεσμεύονται από τον τρόπο που ορίζει ο Κανονισμός του ΠΜΣ, με όλους τους προβλεπόμενους στην ως άνω Υ.Α. τρόπους αξιολόγησης των φοιτητών ή με συνδυασμό αυτών, ήτοι με: α) γραπτή εξέταση με φυσική παρουσία των φοιτητών, β) προφορική εξέταση με φυσική παρουσία των φοιτητών, γ) γραπτή ή προφορική εξέταση με εξ αποστάσεως μεθόδους.   

Τέλος, η Σύγκλητος επισημαίνει το γεγονός ότι τα μέτρα προστασίας που εφαρμόζει το Πανεπιστήμιο, καθώς και η απόκτηση των τεχνολογικών μέσων για την εξ αποστάσεως διδασκαλία και εργασία, συνεπάγονται επιπρόσθετο κόστος με το οποίο επιβαρύνεται το Ίδρυμα εις βάρος άλλων σημαντικών αναγκών του. Ζητά, συνεπώς, από την Πολιτεία να εξασφαλίσει πρόσθετη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση των έκτακτων αυτών δαπανών.

Εξετάσεις εξ’ αποστάσεως

Ως προς την πολιτική, τον τρόπο και τα μέσα για την εξ αποστάσεως διεξαγωγή των εξετάσεων του εαρινού εξαμήνου του ακαδημαϊκού έτους 2019-2020 αναφέρονται τα έξης: 

    Τρόπος και μέσω της εξ αποστάσεως αξιολόγησης των φοιτητών  

α) Προφορική εξ αποστάσεως εξέταση: Χρήση εργαλείων τηλεδιάσκεψης για την προφορική εξ αποστάσεως εξέταση. Η ταυτοποίηση του φοιτητή γίνεται με οπτική επαφή και επίδειξη της ταυτότητάς του. Χρησιμοποιούνται τα εργαλεία τηλεδιάσκεψης στα οποία ο φοιτητής εισέρχεται με τον λογαριασμό του στο Πανεπιστήμιο. 

β) Γραπτή Εξ αποστάσεως εξέταση: Χρήση πλατφόρμας eclass (εργαλείο Εργασίες) για τη διανομή των θεμάτων στους φοιτητές. Ο καθηγητής μπορεί να θέσει διαφορετικά θέματα σε ομάδες φοιτητών και να ορίσει τον απολύτως απαραίτητο χρόνο για τη συμπλήρωσή τους (προτείνεται να μην είναι όλα τα θέματα διαθέσιμα ταυτόχρονα αλλά σειριακά αφού συμπληρώνεται συγκεκριμένος χρόνος). 

Η απάντηση του φοιτητή μπορεί να γράφεται σε κόλλα αναφοράς ή χαρτί Α4, την οποία στη συνέχεια την ψηφιοποιεί με οποιονδήποτε διαθέσιμο τρόπο και ανεβάζει το αντίστοιχο αρχείο στο eclass μέσα σε προκαθορισμένο σύντομο χρονικό διάστημα. Η πρόσβαση των φοιτητών στο eclass γίνεται με τους λογαριασμούς τους στο Πανεπιστήμιο. 

Η ταυτοποίηση του φοιτητή στην αρχή γίνεται με επίδειξη της ταυτότητάς του και η επιτήρηση καθ’ όλη τη διάρκεια της εξέτασης πραγματοποιείται με οπτική επαφή μέσω των εργαλείων τηλεδιάσκεψης και στα οποία ο φοιτητής εισέρχεται με το λογαριασμό του στο Πανεπιστήμιο. 

Όπου είναι δυνατόν, χρησιμοποιούνται τα εργαλεία του eclass για δημιουργία ασκήσεων πολλαπλών απαντήσεων και τράπεζας θεμάτων, ώστε οι ασκήσεις να παρουσιάζονται τυχαία στους φοιτητές. Οι απαντήσεις δίνονται ηλεκτρονικά, έχουν περιορισμό χρόνου και αποθηκεύονται στο eclass. 

    Πολιτική προστασίας προσωπικών δεδομένων

Επειτα από σχετική εισήγηση του Υπευθύνου προστασίας προσωπικών δεδομένων του Ιδρύματος σε συνδυασμό με την εισήγηση του Υπευθύνου του Κέντρου Λειτουργίας και Διαχείρισης Δικτύου, η Σύγκλητος αποφάσισε να μην χρησιμοποιηθεί μέθοδος η οποία απαιτεί καταγραφή, τήρηση και επεξεργασία της εικόνας των φοιτητών κατά την εξέταση, καθώς θεωρήθηκε ότι εγείρει περισσότερα θέματα προσωπικών δεδομένων παρά συνεισφέρει στο αδιάβλητο και την αξιοπιστία των εξετάσεων. 

Θα καταγραφούν μόνο τα ελάχιστα προσωπικά δεδομένα τα οποία είναι απαραίτητα για τη διασύνδεσή στο δίκτυο, όπως το όνομα χρήστη, η IP διεύθυνση του υπολογιστή, η ημερομηνία και η ώρα της σύνδεσης. Το ηλεκτρονικό αρχείο που εμπεριέχει το ηλεκτρονικό γραπτό του φοιτητή θα αποθηκευτεί σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία περί φυσικών εγγράφων στις ασφαλείς υποδομές του ΕΚΠΑ. Το Πανεπιστήμιο σε καμία περίπτωση δεν επεξεργάζεται προσωπικά δεδομένα με αυτοματοποιημένο τρόπο και δεν προβαίνει στη δημιουργία προφίλ. 

Η συμμετοχή των φοιτητών στην εξ αποστάσεως αξιολόγηση δεν αναιρεί το δικαίωμα πρόσβασης στο ηλεκτρονικό γραπτό τους, όπως αυτό ισχύει στη διεξαγωγή εξετάσεων με φυσική παρουσία. Το δικαίωμα της διαγραφής των προσωπικών δεδομένων ασκείται εφόσον δεν περιορίζεται από τις ισχύουσες νομικές δεσμεύσεις και υποχρεώσεις του Πανεπιστημίου.   Κάθε διδάσκων, αρκετές ημέρες πριν τη διεξαγωγή της εξ αποστάσεως εξέτασης, ενημερώνει τους φοιτητές για τον τεχνολογικό εξοπλισμό τον οποίο οφείλουν να διαθέτουν και τα εργαλεία τηλεδιάσκεψης που θα χρησιμοποιηθούν και διερευνά τη δυνατότητα των εξεταζομένων να συμμετάσχουν σε αυτήν. Στις περιπτώσεις στις οποίες δηλώνεται αδυναμία συμμετοχής, ο διδάσκων οργανώνει εξέταση (γραπτή ή προφορική) με φυσική παρουσία. 

Το Κέντρο Λειτουργίας και Διαχείρισης Δικτύων αναρτά λεπτομερείς οδηγίες χρήσης των υποστηριζόμενων από το Πανεπιστήμιο εργαλείων τηλεδιάσκεψης για τις εξ αποστάσεως εξετάσεις και εξασφαλίζει τη δυνατότητα δοκιμής τους από τους φοιτητές. 

    Αξιοπιστία και αδιάβλητο των εξετάσεων

Η ταυτοπροσωπία και η επιτήρηση των φοιτητών που συμμετέχουν σε εξ αποστάσεως γραπτές εξετάσεις, πραγματοποιείται με οπτική επαφή από ικανό αριθμό επιτηρητών, ο καθένας εκ των οποίων επιτηρεί μια μικρή ομάδα φοιτητών. Αρχικά, κάθε επιτηρητής ταυτοποιεί τους φοιτητές της ομάδας του με επίδειξη της ταυτότητάς τους και κάνει μικρή δοκιμή εξοικείωσης των εξεταζομένων με τη διαδικασία με μικρό κείμενο που υπαγορεύει εκείνη τη στιγμή και το οποίο οι εξεταζόμενοι γράφουν σε χαρτί και στη συνέχεια αναρτούν στην πλατφόρμα. 

Στη συνέχεια τους επιβλέπει αδιάλειπτα καθ’ όλη τη διάρκεια της εξέτασης. Σε περίπτωση κατά την οποία κάποιος εξεταζόμενος αποσυνδεθεί από το διαδίκτυο ή χαθεί η οπτική επαφή μαζί του, τότε ανάλογα με την κρίση του εξεταστή, μπορεί να διακοπεί η εξέτασή του και οφείλει σε προκαθορισμένο χρόνο και χώρο να προσέλθει και να εξεταστεί με φυσική παρουσία. 

Απαγορεύεται η παράλληλη χρήση κινητού τηλεφώνου κατά τη διάρκεια της επίλυσης των θεμάτων, καθώς και η ύπαρξη δεύτερου υπολογιστή στον χώρο που παρευρίσκεται ο εξεταζόμενος. Επιτρέπεται η χρήση κινητού τηλεφώνου για σύντομο χρονικό διάστημα κατά την παράδοση των γραπτών, εφόσον επιλεγεί από τον εξεταζόμενο ως μέσον δημιουργίας ψηφιακού αρχείου του γραπτού του.   Ο βαθμός αξιοπιστίας των εξετάσεων αυξάνει με τη διάθεση στους εξεταζόμενους του απολύτως απαραίτητου χρόνου για να απαντήσουν τα θέματα, με τη δημιουργία ψηφιακού αρχείου και ανάρτησή του στο eclass σε σύντομο προκαθορισμένο χρονικό διάστημα και τη διάθεση των θεμάτων τμηματικά. Κατά τις προφορικές εξετάσεις ο διδάσκων εξασφαλίζει ότι δεν θα παρευρίσκεται μόνος του με τον εξεταζόμενο φοιτητή. 

Απαγορεύεται η καταγραφή ή δημοσίευση ή ανάρτηση σε ιστοσελίδες ή κοινοποίηση σε τρίτους, ή μετάδοση ή διανομή με οποιοδήποτε τρόπο από οποιονδήποτε του συνόλου ή μέρους της εξεταστικής διαδικασίας με ηλεκτρονικά μέσα, γεγονός ο οποίο αποτελεί σοβαρό πειθαρχικό παράπτωμα. 

    Υπεύθυνος της εφαρμογής των αποφάσεων της Συγκλήτου σχετικά με τις μεθόδους εξ αποστάσεως αξιολόγησης  

Λόγω του μεγέθους και της μεγάλης γεωγραφικής διασποράς του Πανεπιστημίου, υπεύθυνος για την παρακολούθηση και την εφαρμογή της απόφασης της Συγκλήτου σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής της εξ αποστάσεως εξέτασης, ορίζεται ο Κοσμήτορας κάθε Σχολής. 

Προκειμένου οι Κοσμήτορες να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στο έργο τους αυτό, οι Πρόεδροι των Τμημάτων και στις Μονοτμηματικές Σχολές οι Διευθυντές των Τομέων θα πρέπει να τους ενημερώσουν για τους επιλεγέντες τρόπους διεξαγωγής των εξετάσεων στα μαθήματα του κάθε Τμήματος. Οι Επόπτες κτηρίων είναι υπεύθυνοι για την εξασφάλιση των ειδικών συνθηκών προστασίας της υγείας των φοιτητών και του προσωπικού στο σύνολο των κτηρίων τα οποία εποπτεύουν.
ΑΠΘ: Εξετάσεις και εργασίες 

Με γραπτές και προφορικές εξετάσεις, αλλά και μέσω εργασιών θα αξιολογηθούν εξ αποστάσεως, με την ολοκλήρωση του εαρινού εξαμήνου, οι φοιτητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. 

Οι τρόποι της εξέτασης 

Οι τρόποι και τα μέσα της εξ αποστάσεως αξιολόγησης των φοιτητών για τα μαθήματα των προγραμμάτων σπουδών πρώτου και δεύτερου κύκλου καθορίστηκαν από τη Σύγκλητο του ΑΠΘ -με την επισήμανση ότι «προτείνεται η υιοθέτηση συνδυαστικών λύσεων για την πληρέστερη αξιολόγηση του φοιτητή και την οριστικοποίηση του βαθμού»- ως εξής: 

Γραπτή εξέταση: Μπορεί να εφαρμοστεί σε ακροατήρια ανεξαρτήτως μεγέθους με διαγωνίσματα που περιλαμβάνουν θέματα ανοικτού  τύπου (δηλαδή ανάπτυξης) ή κλειστού τύπου (δηλαδή πολλαπλών επιλογών, αντιστοίχισης, σωστού/λάθους, κ.λπ.). Στην περίπτωση που τα θέματα είναι κρίσεως και δεν απαιτούν κλειστά βιβλία αποτελεί εξ αποστάσεως εκδοχή της παραδοσιακής «τελικής εξέτασης με ανοικτά βιβλία» σε περιορισμένο χρόνο, όπου οι φοιτητές μπορούν να ενθαρρυνθούν να χρησιμοποιήσουν πηγές.   Προφορική εξέταση: Αποτελεί τεχνική που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μικρά και μεγάλα -αν χωριστούν σε τμήματα- ακροατήρια, αλλά και για την εξέταση φοιτητών με μαθησιακά προβλήματα, προβλήματα όρασης. Μπορεί να εφαρμοστεί με χρήση λογισμικού τηλεδιάσκεψης είτε για ατομική ή για ομαδική εξέταση. 

Κατάθεση εργασίας: Αφορά την ανακοίνωση, παράδοση και αξιολόγηση εργασιών. Αξιοποιείται κυρίως για την αξιολόγηση δεξιοτήτων, παραδοτέων και ασκήσεων που σχετίζονται με το εκάστοτε μάθημα, ενθαρρύνοντας τη χρήση βιβλιογραφίας. Μπορεί να εκπονηθεί σε εκτεταμένο χρόνο (ημέρες/μήνες), ομαδικά ή ατομικά, ενδιάμεσα ή/και στο τέλος του εξαμήνου. Συνιστάται σε συνδυασμό με άλλες τεχνικές, όπως προφορική εξέταση. 
Η προετοιμασία στο ΑΠΘ και η ενημέρωση των φοιτητών 

Οι φοιτητές του ΑΠΘ θα ενημερωθούν από το Κέντρο Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης (ΚΗΔ) του Ιδρύματος με ηλεκτρονικό μήνυμα για τον απαιτούμενο τεχνολογικό εξοπλισμό για τη συμμετοχή τους στην εξ αποστάσεως αξιολόγηση και θα τους ζητηθεί αντίστοιχη δήλωση ότι έλαβαν γνώση.   Στην ίδια δήλωση θα γίνει καταγραφή, της πρόθεσής τους να συμμετέχουν στην εξ αποστάσεως αξιολόγηση των μαθημάτων που έχουν δηλώσει κατά την δήλωση μαθημάτων, η οποία πραγματοποιήθηκε στην αρχή του εξαμήνου, με στόχο τον αποτελεσματικό χρονοπρογραμματισμό τους. 

Η προετοιμασία των εξετάσεων από την πλευρά του Ιδρύματος περιλαμβάνει -μεταξύ άλλων- έλεγχο και αναβάθμιση των τεχνολογικών υποδομών του ΚΗΔ σε σχέση με τις απαιτήσεις των εξετάσεων, προσομοίωση σεναρίων εξ αποστάσεως αξιολόγησης για την εξοικείωση των φοιτητών και των καθηγητών με τα αντίστοιχα ψηφιακά συστήματα και τους τρόπους αξιολόγησης και την εκτίμηση της αντοχής των συστημάτων. 

Η εξεταστική περίοδος θα ολοκληρωθεί την 31η Ιουλίου 2020. Δίνεται δυνατότητα να διεξαχθούν εξετάσεις και τα Σαββατοκύριακα σε περίπτωση που κριθεί απαραίτητο για τη διασπορά της κατανομής των πόρων της υπολογιστικής υποδομής του ΑΠΘ και την αποφυγή περιόδων αιχμής. 

Πώς διασφαλίζεται το αδιάβλητο της εξέτασης 

Για να την πρόληψη φαινομένων λογοκλοπής/αντιγραφής σε γραπτή εξέταση προβλέπεται να τεθούν θέματα ανοικτών βιβλίων, η απάντηση των οποίων δεν βρίσκεται αυτούσια σε βιβλίο ή σε διαδικτυακή πηγή, να δίνονται ισοδύναμης δυσκολίας διαγωνίσματα με διαφορετικά θέματα, να ανακατεύονται οι ερωτήσεις, να δημιουργηθεί τράπεζα ερωτήσεων και διαγωνίσματα όπου οι ερωτήσεις επιλέγονται με τυχαίο τρόπο από την τράπεζα ερωτήσεων και να γίνει χρήση του Turnitin για έλεγχο λογοκλοπής σε αρχεία κειμένου. 

Παράλληλα προβλέπεται να δοθεί στους φοιτητές κατάλογος θεμάτων, από τον οποίο θα επιλέξουν, αμέσως πριν από την εξέταση, το θέμα που θα αναπτύξουν, να αποφευχθεί η χρήση ερωτήσεων κλειστού τύπου, να τηρηθεί αρχείο απαντήσεων, να υπάρχει καθορισμένος χρόνος, ο οποίος δεν υπερβαίνει τις 2 ώρες, να γίνεται ταυτοποίηση των εξεταζομένων και χρήση ιδρυματικού λογαριασμού για αποστολή/κατάθεση του γραπτού και να υπάρχει επιτήρηση των ακροατηρίων μέσω τηλεδιάσκεψης ταυτόχρονα με την γραπτή εξ αποστάσεως εξέταση. 

Στην προφορική εξέταση οι προβλέψεις για τη διασφάλιση της ποιότητας είναι ο καθορισμένος χρόνος, η ταυτοποίηση των εξεταζομένων και χρήση ιδρυματικού λογαριασμού για τη συμμετοχή στην πλατφόρμα τηλεδιάσκεψης, η επίδειξη της αστυνομικής ή φοιτητικής ταυτότητας του εξεταζόμενου πριν από την έναρξη της εξέτασης, ο αποκλεισμός του φοιτητή από την εξέταση στο μάθημα σε περίπτωση μη εισόδου ή σε μη προκαθορισμένη ώρα και η συμμετοχή τουλάχιστον (α) δύο (2) εξεταστών ή/και επιτηρητών και ενός φοιτητή ή (β) δύο φοιτητών και του εξεταστή.

Στην κατάθεση εργασίας προβλέπεται να διαφοροποιούνται τα θέματα των εργασιών προς ανάθεση, η χρήση του Turnitin για έλεγχο λογοκλοπής σε αρχεία κειμένου, το οποίο διατίθεται ενσωματωμένα στο elearning και να υπάρχει κατάλογος θεμάτων εργασιών από τον οποίο θα επιλέξουν οι φοιτητές το θέμα που θα αναπτύξουν. 

Πώς προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα 

Βάσει του άρθρου 35 του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Προσωπικών Δεδομένων GDPR το ΑΠΘ προέβη στην εκτίμηση αντίκτυπου σχετικά με την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, που θα επεξεργαστούν κατά τη διεξαγωγή των εξ αποστάσεως μεθόδων αξιολόγησης. 

Τα ελάχιστα προσωπικά δεδομένα των συμμετεχόντων που είναι απαραίτητα για την εξ αποστάσεως αξιολόγηση, είναι ο ιδρυματικός λογαριασμός, η IP διεύθυνση του υπολογιστή, η ημερομηνία και η ώρα της σύνδεσης. Η διεξαγωγή της εξ αποστάσεως αξιολόγησης των φοιτητών δε θα καταγραφεί. Το ηλεκτρονικό αρχείο που εμπεριέχει το ηλεκτρονικό γραπτό του φοιτητή θα αποθηκευτεί σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία περί φυσικών εγγράφων στις ασφαλείς υποδομές τους ΑΠΘ. 

Το ΑΠΘ σε καμία περίπτωση δεν επεξεργάζεται τα προσωπικά δεδομένα των συμμετεχόντων με αυτοματοποιημένο τρόπο και δεν προβαίνει στη δημιουργία προφίλ. Η συμμετοχή των φοιτητών στην εξ αποστάσεως αξιολόγηση δεν αναιρεί το δικαίωμα πρόσβασης στο ηλεκτρονικό γραπτό τους, όπως αυτό υπήρχε κατόπιν διεξαγωγής δια ζώσης εξετάσεων. Το δικαίωμα της διαγραφής των προσωπικών δεδομένων ασκείται εφόσον δεν περιορίζεται από τις ισχύουσες νομικές δεσμεύσεις και υποχρεώσεις του ΑΠΘ. 

Επίσης, απαγορεύεται η με οποιοδήποτε τρόπο καταγραφή της εξεταστικής διαδικασίας καθώς και η καταγραφή ή δημοσίευση ή ανάρτηση σε ιστοσελίδες ή κοινοποίηση σε τρίτους, ή μετάδοση ή διανομή με οποιοδήποτε τρόπο του συνόλου ή μέρους της εξ αποστάσεως εξέτασης.
Σύγκλητος ΟΠΑ: Πώς θα γίνει η εξεταστική των φοιτητών

Η Σύγκλητος του Ιδρύματος στη συνεδρίαση της 21ης/5/2020, συζήτησε το θέμα της διεξαγωγής αδιάβλητων εξετάσεων, δεδομένων των συνθηκών που διαμορφώνονται λόγω των μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας από την απειλή της πανδημίας. Με βάση τα στοιχεία που εστάλησαν από τους προέδρους των τμημάτων, η Σύγκλητος διαπίστωσε ότι το προγραμματισμένο διδακτικό έργο θα ολοκληρωθεί σε όλα τα Τμήματα, σύμφωνα με το εγκεκριμένο ακαδημαϊκό ημερολόγιο.

Στη συνέχεια, η Σύγκλητος αποφάσισε τα ακόλουθα: 

    Οι τελικές εξετάσεις δύνανται να πραγματοποιηθούν είτε με φυσική παρουσία, είτε με εξ αποστάσεως μεθόδους, σύμφωνα με την ΥΑ 59181/Ζ1 (6’1935).
    Η Σύγκλητος με απόφαση της θα καθορίσει μέχρι 28/5/2020 τους ειδικότερους όρους για τη διενέργεια εξετάσεων με εξ αποστάσεως μεθόδους.
    Μετά την έκδοση της παραπάνω απόφασης κάθε διδάσκων θα ανακοινώσει στη Διεύθυνση Εκπαίδευσης τον τρόπο διενέργειας της τελικής εξέτασης στο μάθημα του και Θα εκδοθεί το πρόγραμμα εξετάσεων.
    Η εξεταστική περίοδος του εαρινού εξαμήνου θα ξεκινήσει στις 9/6/2020 και θα διαρκέσει μέχρι 10/7/2020.
    Στις τελικές εξετάσεις που θα διενεργηθούν με φυσική παρουσία στους χώρους του Ιδρύματος, θα τηρηθούν με άκρα επιμέλεια τα μέτρα υγειονομικής προστασίας που εκδίδουν οι αρμόδιες αρχές.
    Για τη συμμετοχή στις εξετάσεις είναι απαραίτητη η εκ των προτέρων δήλωση των φοιτητών για τα μαθήματα στα οποία προτίθενται να εξεταστούν. Η δήλωση συμμετοχής θα γίνει κεντρικά, μέσω του συστήματος eclass.
    Για τους φοιτητές, επιτηρητές και διδάσκοντες που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου για λοίμωξη από COVID-19, όπως αυτές προσδιορίζονται στην ΚΥΑ ΔΙΔΑΔ/φ.64/341/9188 (6’1800), καθώς και για τους φοιτητές που κατοικούν μόνιμα στο εξωτερικό, θα ληφθεί ειδική μέριμνα.
    Για τα παραπάνω θα ανακοινωθούν λεπτομέρειες μέχρι 29/5/2020.

Για το ενδεχόμενο επαναλοίμωξης από τον κορωνοϊό μίλησε Στέλιος Χατζηπαναγιώτου, αναπληρωτής καθηγητής Μικροβιολογίας ΕΚΠΑ. 

«Κάναμε μία μελέτη παρακολούθησης σε κάποιους ασθενείς, 25 τον αριθμό, που ήταν θετικοί στον κορωνοϊό με τεστ του εμπορίου. Εξετάσαμε τα αντισώματά τους. Μόνο ένας εξ αυτών είχε αναπτύξει αντισώματα. Σε παρακολούθηση βάλαμε μόνο πέντε άτομα και ένα εξ αυτών ανέπτυξε αντισώματα στις 20 ημέρες. Δύο άτομα στον μήνα. Και τα άλλα δύο τα παρακολουθούμε ακόμη» σημείωσε στην έκτακτη εκπομπή του MEGA. 

«Υπάρχουν πολλά ερωτηματικά για την ανοσία. Πότε εμφανίζεται, αν εμφανίζεται σε όλους, πόσο διαρκεί. Υπάρχουν δημοσιεύσεις διεθνώς για πιθανή επαναλοίμωξη. Είναι δύσκολο να το αποδείξει κανείς αυτό. Αν είναι επαναλοίμωξη ή μια λοίμωξη που συνεχίζεται. Ένα άλλο ερώτημα είναι αν τα άτομα αυτά που εμφανίζονται θετικά ενώ έχουν αναρρώσει από τον ιό, μπορούν να μεταδώσουν τον ιό» σύνεχισε. 

Ο κ. Χατζηπαναγιώτου επισήμανε: «αν δούμε τις οδηγίες του ΕΟΔΥ συστήνουν στα άτομα που έχουν περάσει τη λοίμωξη να συνεχίζουν τα μέτρα και αυτοπροστασίας και του περιβάλλοντός τους. Αυτές οι οδηγίες υπάρχουν. Δεν έχουμε τη δυνατότητα να ελέγχουμε κάθε μέρα ένα άτομο που έχει αναρρώσει». 

«Ο ΠΟΥ είπε ότι άτομα που έχουν νοσήσει και έχουν αναρρώσει, να μην θεωρούν ότι έχουν διαβατήριο ανοσίας και ότι δεν έχουν κανένα φόβο και μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα. Υπάρχουν πολλά ερωτηματικά στο θέμα της ανοσίας», ξεκαθάρισε.

Ο αναπληρωτής καθηγητής Μικροβιολογίας του ΕΚΠΑ ανέφερε πως «πρέπει να έχουμε πολύ καλά τεστ, αξιόπιστα, και από εκεί και πέρα και μία χαμηλή συγκέντρωση αντισωμάτων, σημαίνει μια ετοιμότητα».

«Αν νοσήσει εκ νέου αυτό το άτομο, θα είναι πιο ήπια», κατέληξε. 

 

topontiki

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στο μυαλό των περισσοτέρων από εμάς είναι η στιγμή της απελευθέρωσης από τα δεσμά που μας επέβαλε ο κορωνοϊός. Και όπως κάθε απελευθέρωση την φανταζόμαστε πανηγυρική. Αισθανόμαστε σαν σπρίντερ, έτοιμοι να ξεχυθούμε για να κάνουμε μαζεμένα όσα στερηθήκαμε και περιμένουμε ανυπόμονα τον πυροβολισμό του αφέτη. Τα πράγματα όμως δεν είναι έτσι! Η λεγόμενη επιστροφή στην κανονικότητα δεν είναι ατοστάρι. Ο κορωνοϊός εξακολουθεί και είναι εδώ αόρατος και φονικός, όπως ακούραστα επιμένουν οι επιστήμονες, και ως εκ τούτου η επιστροφή στη νέα κανονικότητα δεν μπορεί να είναι μια απόσταση 100 μέτρων. Είναι ένας μαραθώνιος, στον οποίο ο κορονοϊός, θα είναι κοντά μας και θα προσπαθήσει να μας εμποδίσει να τερματίσουμε.

Για να το αποφύγουμε αυτό θα πρέπει να ξεχάσουμε όσα ξέραμε για την καθημερινή μας ρουτίνα. Μια ρουτίνα που επιβάλλεται να αλλάξουμε. Μπαίνουμε σε μια μεταβατική περίοδο που, ίσως, πολλά από αυτά που θα την χαρακτηρίζουν να γίνουν στοιχεία της νέας μετά τον κορωνοϊό ζωής μας. Αντισηπτικά, μάσκες και γάντια, γίνονται τα νέα «αξεσουάρ», τα οποία πρέπει να μάθουμε να χρησιμοποιούμε σωστά, λένε οι ειδικοί, προκειμένου να προφυλαχτούμε. Οι συνήθειές μας αλλάζουν, καθώς νέοι κανόνες μπαίνουν στη ζωή μας. Αγκαλιές, φιλιά, χειραψίες τα ξεχνάμε. Η συμπεριφορά μας στις μετακινήσεις μας, αλλάζει. Η φυσική απόσταση των δύο μέτρων από άλλα άτομα και η αποφυγή του συνωστισμού, το συχνό πλύσιμο των χεριών με αντισηπτικό ή σαπούνι και νερό, και η αποφυγή των χεριών στο πρόσωπο είναι τα «κλειδιά» για να αποφύγουμε τον ιό.

Το ΑΠΕ-ΜΠΕ απευθύνθηκε στην Καθηγήτρια Επιδημιολογίας στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρόεδρο του Ινστιτούτου Προληπτικής, Περιβαλλοντολογικής και Εργασιακής Ιατρικής Prolepsis, Αθηνά Λινού, να μάς εξηγήσει τους νέους κανόνες που θα συνοδεύουν από εδώ και πέρα την καθημερινή μας ζωή. «Ναι στα μέτρα ατομικής προστασίας, όχι στην αποξένωση», ξεκινάει τη συζήτηση η κυρία Λινού. «Ναι να προσέχουμε, αλλά να μην φτάσουμε στο άλλο άκρο, να είναι ο φίλος μας ή ο γείτονάς μας στο απέναντι πεζοδρόμιο και να μην τον κοιτάμε στα μάτια , να μην τον χαιρετάμε, να μην του χαμογελάμε. Δεν μεταδίδεται ο ιός ούτε με το χαμόγελο, ούτε με έναν χαιρετισμό και κούνημα χεριού», σημειώνει. Προσθέτει ότι «η ζωή μας θα είναι δύσκολη και θα πρέπει να συνηθίσουμε, ωστόσο, πρέπει να διατηρήσουμε τη ζεστασιά που είχαμε πριν, χωρίς όμως να αγγίζουμε τους άλλους, χωρίς να ερχόμαστε σε πολύ κοντινή απόσταση. Να μην χαθεί το ενδιαφέρον».

Ας δούμε λοιπόν τις οδηγίες για τη ρύθμιση της καθημερινότητας μας βήμα- βήμα

Ετοιμαζόμαστε να βγούμε από το σπίτι

Παίρνουμε μαζί μας μάσκα, γάντια, αντισηπτικό.

Προτιμούμε να φοράμε ρούχα βαμβακερά που πλένονται σε υψηλές θερμοκρασίες.

Αν επιλέξουμε να μετακινηθούμε με ΜΜΜ, φοράμε μάσκα και γάντια.

Η κυρία Λινού αναφέρει ότι αν η εργασία μας είναι σχετικά κοντά να προτιμήσουμε το περπάτημα. Επίσης, σε συνεννόηση με τον εργοδότη επιλέγουμε ωράριο που δεν κυκλοφορεί αρκετός κόσμος στα ΜΜΜ.

Στον χώρο εργασίας

Φτάνοντας πλένουμε τα χέρια μας με σαπούνι και νερό.

Απολυμαίνουμε το γραφείο, τον υπολογιστή, το τηλέφωνο και γενικά ότι πρόκειται να ακουμπήσουμε.

Αν εργαζόμαστε μόνοι δεν χρειάζεται να φοράμε μάσκα. Στην περίπτωση που είναι και άλλοι εργαζόμενοι στον ίδιο χώρο καλό είναι να την φοράμε και μάλιστα να έχουμε μαζί μας και «εφεδρική» σε περίπτωση που η πρώτη υγρανθεί. 

Επιστροφή στο σπίτι

Βγάζουμε τα ρούχα σε ένα συγκεκριμένο σημείο και ή τα βάζουμε για πλύσιμο σε υψηλή θερμοκρασία, πάνω από 60 βαθμούς ή τα αφήνουμε δύο -τρεις μέρες να αεριστούν σε σημείο που δεν έρχονται επαφή με άλλα ρούχα, ώστε αν τυχόν φέρουν τον ιό αυτός να πεθάνει.

Προσοχή, δεν φοράμε τα ίδια ρούχα την επόμενη μέρα.

Τα ρούχα απολυμαίνονται ή μένοντας κρεμασμένα για 2-3 μέρες ή πλένονται σε υψηλή θερμοκρασία ή σιδερώνονται με καυτό σίδερο.

Την τσάντα μας την αφήνουμε σε συγκεκριμένο μέρος και αυτήν για δύο μέρες ή την περνάμε με αντισηπτικό οινοπνεύματος ή σαπούνι και νερό.

Τα παπούτσια τα αφήνουμε έξω από το σπίτι, αν όμως «μπουν» μέσα στο σπίτι τα απολυμαίνουμε και μετά καθαρίζουμε τα χέρια μας.

Μάσκες: Η θέση των ειδικών και διεθνών Οργανισμών

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με τις μάσκες, ώστε να μην δημιουργηθεί η εσφαλμένη αίσθηση ασφάλειας που οδηγεί σε χαλάρωση των μέτρων προφύλαξης και της διατήρησης της υγιεινής των χεριών. Φορώντας τη μάσκα δεν σημαίνει ότι κάποιος μπορεί να βγαίνει ελεύθερα έξω και ότι είναι ασφαλής, υπογραμμίζουν οι ειδικοί. Συνδυαστικά πρέπει να τηρούνται όλα τα μέτρα προστασίας. Υπάρχει κίνδυνος χρήσης μολυσμένης μάσκας ή αυξανόμενης τάσης στους ανθρώπους να ακουμπούν το πρόσωπό τους, κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο μόλυνσης και μετάδοσης.

Αν έχουμε μάσκα υψηλής ποιότητας την φοράμε, ιδιαίτερα σε χώρους συγχρωτισμού, όπως καταστήματα τροφίμων, εμπορικά κέντρα, δημόσιες συγκοινωνίες, χώρους εργασίας στους οποίους έρχεστε σε επαφή με πολλούς άλλους ανθρώπους. Αν όχι, χρησιμοποιούμε απλά υφασμάτινα καλύμματα προσώπου, από ένα μαντήλι ή μπλουζάκι, τα οποία πλένουμε και σιδερώνουμε με καυτό σίδερο. Οι μάσκες προσώπου από ύφασμα, από οικιακά υλικά, είναι χαμηλού κόστους και μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πρόσθετο εθελοντικό μέτρο για την προστασία της δημόσιας υγείας, αναφέρει το αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων και συνιστά πλέον να φοράμε καλύμματα προσώπου σε δημόσιους χώρους, όπου είναι δύσκολο να διατηρηθούν όλα τα μέτρα κοινωνικής απόστασης (π.χ. σούπερ μάρκετ και φαρμακεία). Συμβουλεύει, επιπλέον, τη χρήση απλών υφασμάτινων καλυμμάτων προσώπου, για να επιβραδυνθεί η διάδοση του ιού και για να μην μεταδίδουν εύκολα τον κορωνοϊό άτομα που μπορεί είναι ασυμπτωματικά.

Η άλλη λύση, προσθέτει η κυρία Λινού, είναι μία διαφορετική μάσκα για κάθε μέρα, δηλαδή φοράμε μια μάσκα την Δευτέρα και την ξαναφοράμε την άλλη Δευτέρα, διότι μετά από μια εβδομάδα απολυμαίνεται από μόνη της. Αν υγρανθεί η μάσκα (π.χ.βήξουμε, φταρνιστούμε) δεν ωφελεί, και πρέπει να αλλαχτεί. Αναφέρει ότι η μάσκα χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στο πώς την φοράμε και πώς την βγάζουμε. Απαραίτητο και εδώ το πλύσιμο των χεριών.

Οι μάσκες δεν αποτελούν «θαυματουργή λύση» για την εξάλειψη της πανδημίας, προειδοποιεί και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Η εκτεταμένη χρήση τους στον πληθυσμό δικαιολογείται μόνο σε περιπτώσεις περιορισμένης πρόσβασης σε νερό για το πλύσιμο των χεριών ή όταν η σωματική αποστασιοποίηση είναι δύσκολη. Οι μάσκες από μόνες τους δεν μπορούν να σταματήσουν την πανδημία Covid19, αναφέρει ο ΠΟΥ, και δεν υποστηρίζει την ευρεία χρήση τους στον γενικό πληθυσμό, καθώς η χρήση της φέρει αβεβαιότητες και σημαντικούς κινδύνους.

Οι κίνδυνοι σύμφωνα με τον ΠΟΥ είναι «να μολυνθείς χωρίς να θέλεις με το άγγιγμα και την επαναχρησιμοποίηση της μάσκας στο πρόσωπό σου, δυσκολία στην αναπνοή, ψευδή αίσθηση ασφάλειας η οποία θα οδηγήσει σε λάθος συμπεριφορές, όπως η μη τήρηση πιο σημαντικών μέτρων, όπως είναι η διατήρηση φυσικής απόστασης από άνθρωπο σε άνθρωπο, το συχνό και καλό πλύσιμο των χεριών και το άγγιγμα του προσώπου.

Γάντια

Τα γάντια είναι κάτι διφορούμενο, λέει η κυρία Λινού, διότι δεν σε προστατεύουν από το να τα ακουμπήσεις στο πρόσωπο. Είναι απαραίτητα και μιας χρήσεως, αν πρόκειται να ακουμπήσεις κάτι που είναι επικίνδυνο και μετά να τα πετάξεις. Ιδιαίτερη προσοχή συστήνει η κυρία Λινού και στον τρόπο που θα τα αφαιρέσουμε. Όπως αναφέρει πρέπει να τα βγάζουμε όπως οι χειρουργοί, δηλαδή πιάνουμε από την πάνω πλευρά αυτή που είναι περίπου στον καρπό και τραβάμε το γάντι, ακουμπώντας το μόνο με το δείκτη και τον αντίχειρα, και το πετάμε. Πλένουμε τα χέρια μας.

Θα πάμε στις παραλίες;

Ναι, αλλά και εδώ χρειάζεται η τήρηση μέτρων ατομικής προστασίας. Σύμφωνα με την κυρία Λινού το μπάνιο στις πισίνες, εάν υπάρχει επαρκές χλώριο στο νερό, είναι ασφαλές, το ίδιο και στη θάλασσα, αρκεί να τηρούμε τις αποστάσεις. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην παραλία, γι΄ αυτό καλό είναι να επιλέγουμε ώρες που δεν έχει πολύ κόσμο. Η συμβουλή της Καθηγήτριας είναι ότι κρατάμε αποστάσεις και όταν κολυμπάμε και όταν κάνουμε ηλιοθεραπεία. «Δεν θα τρέχουμε να πιάσουμε την ξαπλώστρα κάποιου που βλέπουμε να φεύγει», λέει χαρακτηριστικά. Ως μέτρο προφύλαξης προτείνει να περνάμε την ξαπλώστρα με αντισηπτικό.

Λογική και όχι φόβος

Η Καθηγήτρια τονίζει ότι η πολλή πληροφορία δημιουργεί σύγχυση. Είναι απαραίτητη για να προστατεύσουμε τον εαυτό μας και τους άλλους, αλλά με μέτρο, «δεν έχει λογική να παρακολουθούμε τα πάντα. Και όχι τα παιδιά, δεν χρειάζεται να βλέπουν φέρετρα». «Χρειάζεται λογική και όχι φόβος» και εδώ θα βοηθούσε να γνωρίζουμε, αναφέρει η κυρία Λινού, τι ποσοστό ανθρώπων νόσησε χωρίς να το καταλάβουν, δηλαδή τους ασυμπτωματικούς, μέσω των τεστ, και ποια είναι η πιθανότητα να πάθω κάτι πολύ σοβαρό». Επίσης, θέτει και ένα θέμα που σχετίζεται με την υγιεινή ευάλωτων πληθυσμών. «Υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν πρόσβαση σε τρεχούμενο νερό και χρήματα για να αγοράσουν αντισηπτικά ή μάσκα ή σαπούνι». Η Πολιτεία, αναφέρει, θα πρέπει να ενεργοποιηθεί για την κάλυψη αυτών των πληθυσμών, ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος διασποράς του ιού.

Η αλληλεγγύη το αντίδοτο στο φόβο

Επειδή ο κόσμος αισθάνεται, πλέον φόβο, η κυρία Λινού προτείνει την «αλληλεγγύη» ας αντίδοτο. «Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι το ψυχολογικό πρόβλημα, γι’ αυτό βλέπουμε και αύξηση των ποσοστών βίας. Δεν έχουν συνηθίσει οι άνθρωποι να βρίσκονται όλοι την ώρα στον ίδιο χώρο». Τονίζει την ανάγκη λήψης μέτρων από την Πολιτεία, αλλά και από εμάς τους ίδιους. «Αν μπούμε στη διαδικασία να σκεφτούμε άλλους που δεν κλείστηκαν μέσα, αλλά συνεχίζουν να δουλεύουν, ή τους ηλικιωμένους που είναι μόνοι τους, τότε βγαίνουμε από τα όρια του “εγώ” και πάμε στο “εμείς”, ξεπερνώντας τους δικούς μας φόβους». Συμπληρώνει ότι «αν ενωθούμε, αν αισθανθούμε αλληλεγγύη και νοιαστεί ο ένας για τον άλλο θα ξεπεράσουμε την σημερινή κατάσταση, γιατί θα προσέχουμε τον εαυτό μας και τους άλλους. Θα προστατευόμαστε αν θεωρούμε ότι φέρουμε τον ιό και λαμβάνουμε μέτρα να μην τον μεταδώσουμε σε άλλους». Εκφράζει την αισιοδοξία ότι «σίγουρα θα πάμε καλύτερα και το δεύτερο κύμα αν ενδεχομένως έρθει δεν θα είναι επιθετικό διότι ξέρουμε να προφυλαχθούμε. Είμαστε πιο έτοιμοι και πιο έμπειροι σαν κοινωνία». 

www.topontiki.gr

Η Ιατρική βιβλιογραφία και οι βάσεις δεδομένων Διεθνών Οργανισμών εμπλουτίζονται καθημερινά από νέα δεδομένα όσον αφορά στο νέο κορονοϊό (SARS-Cov-2). 

Στη Θεραπευτική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, με Διευθυντή τον Καθηγητή και Πρύτανη Θάνο Δημόπουλο πραγματοποιείται αποδελτίωση των πιο σημαντικών δημοσιεύσεων και ανακοινώσεων.

1. ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ JOHNS HOPKINS

Το μεσημέρι της 15ης Μαρτίου 2020, το Παρατηρητήριο του Πανεπιστημίου Johns Hopkins ανακοίνωσε 160.994 κρούσματα με 5.973 θανάτους, ενώ 75.959 έχουν επιβεβαιωμένα αναρρώσει. Στην Κίνα έχουν διαγνωσθεί 80.849 κρούσματα και 3.199 θάνατοι.

Στη γειτονική Ιταλία έχει παρουσιαστεί τις τελευταίες ημέρες απότομη αύξηση των κρουσμάτων και πλέον παραμένει στη 2η θέση της λίστας με 21.157 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 1.441 θανάτους (περίπου 150 θανάτους ημερησίως τις τελευταίες ημέρες). Ακολουθεί το Ιράν με 13.938 κρούσματα και 724 θανάτους και η Νότια Κορέα με 8.162 κρούσματα και 75 θανάτους.

Στην Ευρώπη, μετά την Ιταλία ακολουθεί η Ισπανία με 6.821 κρούσματα και 208 θανάτους, η Γερμανία έχει 5.142 κρούσματα και 9 θανάτους και η Γαλλία με 4.499 κρούσματα και 91 θανάτους. Ειδικά, η εικόνα της Γερμανίας είναι άξια αναλύσεων λόγω ελάχιστων θανατηφόρων κρουσμάτων. Βεβαίως αξίζει να σημειωθεί ότι μόνο 46 περιστατικά έχουν ιαθεί στη Γερμανία, καθώς επίσης το γεγονός ότι μόνο 9 περιστατικά (<1%) κρίνονται σε σοβαρή ή κρίσιμη κατάσταση. Φαίνεται ότι η Γερμανία εφαρμόζει ελέγχους σε μεγάλη κλίμακα και διαγιγνώσκει ακόμα και τις πιο ήπιες περιπτώσεις. Αντίθετα στην Ιταλία έχουν ιαθεί 1.966 περιστατικά, ενώ οι 1.518 (9%) βρίσκονται σε σοβαρή ή κρίσιμη κατάσταση. Εάν οι διαφορές στη θνησιμότητα δεν οφείλονται σε επιδημιολογικούς παράγοντες καταγραφής, πιθανώς διαφορές στην ηλικιακή κατανομή των ασθενών και στο ποσοστό των ασθενών με συννοσηρότητες, στη θεραπευτική προσέγγιση των βαρέως πασχόντων ή ακόμα και γονιδιακοί παράγοντες μπορεί να διαδραματίζουν ρόλο αλλά αυτό απομένει να αποδειχθεί σε περαιτέρω αναλύσεις. Πολλές Ευρωπαϊκές χώρες έχουν περισσότερα περιστατικά από την Ελλάδα, όπως 2.217 η Ελβετία, 1.140 η Μεγάλη Βρετανία, 959 η Ολλανδία, 886 το Βέλγιο, 864 η Δανία, 1.199 η Νορβηγία, 981 η Σουηδία, και 800 η Αυστρία.

Στην Ελλάδα ο αριθμός των κρουσμάτων έχει παρουσιάσει άνοδο και έχει ανέλθει στα 331 ενώ έχουν σημειωθεί και 4 θάνατοι. Ανησυχία σχετικά με την εξάπλωση στην κοινότητα προκαλούν τα περιστατικά χωρίς επιβεβαιωμένη επαφή με ύποπτο κρούσμα και χωρίς να έχουν ιστορικό ταξιδιού στο εξωτερικό.  Η γειτονική Αλβανία έχει ανακοινώσει 42 επιβεβαιωμένα κρούσματα και η Τουρκία ανακοίνωσε τα πρώτα 6 περιστατικά. Στις γειτονικές χώρες και τα Βαλκάνια, δεδομένα υπάρχουν για την Σερβία (46 κρούσματα) για τη Βόρεια Μακεδονία (19 κρούσματα), τη Ρουμανία (131 κρούσματα), την Κροατία (46 κρούσματα), την Βουλγαρία (43 κρούσματα), τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (21 κρούσματα), ενώ στην Κύπρο έχουν επιβεβαιωθεί 26 περιστατικά.

Ακολουθεί διάγραμμα με τον αριθμό των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων ανά ημέρα και ανά χώρα εκτός από την Κίνα, το οποίο δείχνει τη ραγδαία άνοδο από τα τέλη Φλεβάρη και έπειτα.

2.  ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ –Νew England Journal of Medicine (ΝΕJM) 

O Dr. Antoni Faust, Διευθυντής του National Institute of Allergy and Infectious Diseases, σε συνέντευξή του στο NEJM, ένα από τα μεγαλύτερα διεθνή επιστημονικά περιοδικά, αναφέρει ότι, για την προστασία του ιατρικού προσωπικού από την νέα επιδημία, θα πρέπει όλοι να φορούν σίγουρα μάσκα, να πλένουν πολύ συχνά τα χέρια τους και γενικά να διατηρούν αυστηρά μέτρα προστασίας. Μόνο στην πόλη της Wuhan στην Κίνα, 1700 άτομα από το υγειονομικό προσωπικό μολύνθηκαν από τον ιό αυτό.

Γενικά, ο Dr. Faust αναφέρει ότι ούτε πρέπει να πανικοβληθεί ο κόσμος γιατί μπορεί να κάνει μη λογικές κινήσεις και αντιπαραγωγικές, αλλά από την άλλη πρέπει να αντιληφθούμε όλοι τη σημασία της κοινωνικής απομόνωσης. Παρόλο που είμαστε κοινωνικά όντα, πρέπει αυτή την περίοδο να μείνουμε απομονωμένοι ο ένας από τον άλλον.

3. ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΥΓΕΙΑΣ (ΠΟΥ)

Μπορεί ο ιός να μεταδοθεί σε ζεστά και υγρά κλίματα?

Παρόλο που το κρύο και ο ξηρός αέρας τους χειμερινούς μήνες μπορεί να ευνοούν τη μετάδοση του κορονοιού, δεν αποκλείεται η μετάδοση ακόμα και στα θερμά και υγρά κλίματα. Τα προληπτικά μέτρα ατομικής υγιεινής θα πρέπει να λαμβάνοντα πάντα και να μην εφησυχάζουμε.

Μπορεί ο κρύος καιρός και το χιόνι να σκοτώσουν τον κορονοιό?

Δεν υπάρχει κανένα τέτοιο στοιχείο που να συνηγορεί υπερ αυτού του ισχυρισμού. Συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό ή με αλκοολούχα διαλύματα είναι το σημαντικότερο μέτρο προστασίας.

Μπορεί το ζεστό μπάνιο να προλάβει τη λοίμωξη?

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδηλώνουν την προληπτική αξία του ζεστού μπάνιου στη λοίμωξη. Μάλιστα, το υπερβολικά θερμό νερό μπορεί να προκαλέσει ακόμα και θερμικά εγκαύματα. Τονίζουμε τη σημασία να μην ακουμπάμε με τα χέρια τους βλεννογόνους (μάτια, μύτη, στόμα).

Μπορεί να μεταδοθεί ο ιός με τα δήγματα εντόμων (πχ κουνουπιών)?

Δεν υπάρχουν έως σήμερα σχετικές ενδείξεις. Ο νέος κορονοιός SARS-CoV-2 μεταδίδεται κυρίως με μεγάλα σταγονίδια σιέλου που εκτοξεύονται κατά την ομιλία, το βήχα ή το πτέρνισμα.

Βοηθάνε τα αυτόματα μηχανήματα στεγνώματος χεριών στην αδρανοποίηση του ιού?

Όχι, δεν υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις. Αφού πλύνουμε τα χέρια μας με σαπούνι και νερό θα πρέπει να τα στεγνώνουμε είτε με χαρτί είτε σε αυτόματο μηχάνημα στεγνώματος χεριών.

Μπορεί η λυχνία απολύμανσης υπεριώδους ακτινοβολίας να αδρανοποιήσει τον ιό?

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν την ύπαρξη τέτοιου οφέλους και επιπλέον οι λυχνίες αυτές μπορεί να προκαλέσουν δερματικό ερεθισμό.

Πόσο αποτελεσματικοί είναι οι θερμικοί ανιχνευτές στην ανίχνευση ασθενών με τη νέα λοίμωξη?

Οι θερμικοί ανιχνευτές είναι αποτελεσματικοί στην ανίχνευση ασθενών που έχουν πυρετό, το οποίο μπορεί να είναι αποτέλεσμα λοίμωξης Covid-19 ή λοίμωξης από άλλο παθογόνο. Ωστόσο, οι θερμικοί ανιχνευτές δε μπορούν να ανιχνεύσουν ασθενείς που δεν παρουσιάζουν πυρετό ή βρίσκονται στην περίοδο επώασης του ιό (2-10 ημέρες πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων).

Μπορώ βάζοντας αλκοόλ ή χλωρίνη στο σώμα μου να θανατώσω τον νέο κορονοιό;

Όχι δεν πρόκειται να θανατωθούν ιοί που έχουν ήδη εισέλθει στο σώμα σας.

Παρέχει προστασία το εμβόλιο έναντι του πνευμονιοκόκκου έναντι του κορονοιού?

Η απάντηση είναι σαφώς όχι. Τα εμβόλια έναντι μικροβίων που προκαλούν πνευμονία όπως του πνευμονιοκόκκου και του αιμόφιλου της γρίπης δεν προσφέρουν προστασία προς τον κορονοιό. Ο ιός SARS-CoV-2 είναι καινούριος και απαιτεί εξειδικευμένο εμβόλιο – πολλά υποψήφια βρίσκονται στη φάση προκλινικών και κλινικών μελετών, αλλά δεν αναμένεται να είναι ευρέως διαθέσιμα στην αγορά πριν την παρέλευση μερικών μηνών.

Έχει προληπτικό ρόλο η χρήση ρινικών εκνεφωμάτων φυσιολογικού ορού στη μύτη?

Όχι, δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν τέτοιο όφελος.

Η κατανάλωση σκόρδου βοηθάει στην πρόληψη της λοίμωξης Covid-19?

Το σκόρδο μπορεί να διαθέτει κάποιες αντιμικροβιακές ιδιότητες. Ωστόσο, δεν υπάρχει ένδειξη ότι η κατανάλωση σκόρδου έχει προστατευτική δράση έναντι του Covid-19.

Είναι αποτελεσματικά τα αντιβιοτικά για την πρόληψη και τη θεραπεία του νέου κορονοιού? Υπάρχουν αποτελεσματικά φάρμακα;

Τα αντιβιοτικά δρουν έναντι των βακτηριών – όχι έναντι των ιών, ούτε έναντι του νέου κορονοιού. Ωστόσο κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του ένας ασθενής μπορεί να λάβει αντιβιοτική αγωγή παράλληλα με τα αντιικά φάρμακα και την υποστηρικτική αγωγή ώστε να καλυφθεί το ενδεχόμενο βακτηριακής συλλοίμωξης. Η θεραπεία του νέου κορονοιού είναι συμπτωματική, ενώ πολλά αντιικά βρίσκονται υπό κλινική αξιολόγηση και σύντομα θα έχουμε διαθέσιμα τα πρώτα αποτελέσματα.

Μόνο οι μεγαλύτεροι ή και οι νεότεροι είναι ευαίσθητοι να κολλήσουν τον νέο κορονοιό;

Όλες οι ηλικίες είναι εξίσου ευαίσθητες να κολλήσουν τον νέο κορονοιό. Οι μεγαλύτερες ηλικίες και τα άτομα με συνυπάρχουσες νοσηρότητες έχουν μεγαλύτερη ευαισθησία να αρρωστήσουν σοβαρά αν προσβληθούν από τον ιό αυτό.

4. ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ SARS-CoV-2

Απάντηση σε αυτή την ερώτηση προσπαθούν να δώσουν οι Wang και συνεργάτες με δημοσίευσή τους στο περιοδικό Journal of American Medical Association Wang et al. (JAMA, 11Mar2020). 1070 δείγματα συλλεχθέντα από 205 ασθενείς με διαγνωσμένη λοίμωξη Covid-19. Οι περισσότεροι από τους ασθενείς είχαν πυρετό, ξηρό βήχα και καταβολή, ενώ το 19% είχαν σοβαρή νόσο. Δείγματα υγρού από βρογχοκυψελιδικό έκλυμα είχαν τα υψηλότερα ποσοστά θετικότητας (93%) και ακολούθησαν δείγματα από τη σίελο (72%), ρινοφαρυγγικά επιχρίσματα (63%), βρογχοσκόπηση με βούρτσα, φαρυγγικό επίχρισμα (32%), κόπρανα (29%) και αίμα (1%). Ο ιός ανιχνεύτηκε στα κόπρανα δύο ασθενών που δεν είχαν διάρροια. Δεν ανιχνεύτηκε ο ιός σε κανένα δείγμα ούρων.

Σε μια άλλη αναφορά περιστατικών στο περιοδικό The Lancet Infectious Diseases από τους Han et al. (12Mar2020) φάνηκε ότι τα πτύελα μετά από απόχρεμψη αποτελούσαν πιο αξιόπιστο δείγμα από τη δειγματοληψία από το στοματοφάρυγγα. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η δειγματοληψία από πολλαπλά σημεία μπορεί να βελτιώσει την ευαισθησία και να μειώσει το ποσοστό των ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων. Επιπλέον, τα αποτελέσματα τονίζουν την αξία των προληπτικών μέτρων ατομικής υγιεινής για τη μείωση της αλυσίδας μετάδοσης.

Ένα άλλο βασικό ερώτημα είναι πως θα γίνεται η επιλογή των ασθενών που θα πρέπει να υποβληθούν σε έλεγχο για COVID-19. Το Κέντρο Ελέγχου Λοιμώξεων των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής ήρε ουσιαστικά τους περιορισμούς στις σχετικές οδηγίες και από τις 4 Μαρτίου και συστήνει προς τους κλινικούς ιατρούς να χρησιμοποιούν την κλινική τους κριτική ικανότητα για να προσδιορίσουν εάν ο ασθενής έχει σημεία και συμπτώματα συμβατά με COVID-19 και εάν θα πρέπει να ελεγχθεί. Βέβαια, η απόφαση για έλεγχο θα πρέπει να βασίζεται επίσης και στα τοπικά επιδημιολογικά δεδομένα και στην κλινική εικόνα της ασθένειας. Τονίζεται ότι υψηλή προτεραιότητα για έλεγχο θα πρέπει να δοθεί σε ασθενείς με σοβαρή, ανεξήγητη νόσο του αναπνευστικού και σε όσους έχουν έρθει σε επαφή με γνωστά κρούσματα.

Ένα άλλο σημαντικό σημείο είναι η ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Λαμβάνοντας υπόψη την περίοδο επώασης του ιού (2-14 ημέρες), ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει εντελώς την πιθανότητα λοίμωξης, ειδικά για όσους έχουν έρθει σε επαφή με γνωστό κρούσμα. Επιπλέον, ένα θετικό τεστ σε ασθενείς με ήπια συμπτώματα απαιτεί την απομόνωση του ασθενούς αλλά δεν αποτελεί λόγο πανικού καθώς πολλοί ασθενείς δεν απαιτούν στενή ιατρική παρακολούθηση. Ο Πρύτανης Θάνος Δημόπουλος σημειώνει ότι οι υπάρχουσες και καινοτόμες διαγνωστικές προσεγγίσεις θα πρέπει να γίνουν ευρέως διαθέσιμες, ωστόσο δεν αποτελούν υποκατάστατο άλλων μέτρων αναχαίτισης της διασποράς του ιού όπως το πλύσιμο των χεριών, η απομόνωση των κρουσμάτων και των επαφών τους και τα κατάλληλα προληπτικά μέτρα κοινωνικής απομάκρυνσης.

Στην 74η θέση της παγκόσμιας κατάταξης «Top Universities by Top Google Scholar Citations» της Webometrics βρίσκεται το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η λίστα δόθηκε στη δημοσιότητα στα τέλη Ιανουαρίου του 2020 και περιλαμβάνει 4.320 πανεπιστήμια, μεταξύ των οποίων και 28 ελληνικά πανεπιστήμια.

 

Το ΕΚΠΑ βρίσκεται στην 74η θέση παγκοσμίως, στην 11η θέση στην Ευρώπη και στην πρώτη θέση μεταξύ των ελληνικών ιδρυμάτων, με 2.039.623 ετεροαναφορές (citations).

 

Την «πεντάδα» των καλύτερων ελληνικών πανεπιστημίων συμπληρώνουν το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης στην θέση 324 με 679.598 ετεροαναφορές, το Πανεπιστήμιο Πατρών στη θέση 399 με 535.480 ετεροαναφορές, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο στη θέση 400 με 535.454 ετεροαναφορές, και το Πανεπιστήμιο Κρήτης στη θέση 437 με 484.842 ετεροαναφορές.

 

Παγκοσμίως, η πρώτη «πεντάδα» παγκοσμίως, βρίσκονται πανεπιστήμια από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και συγκεκριμένα: το πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ (9.557.291 ετεροαναφορές), το πανεπιστήμιο του Στάνφορντ (8.150.705 ετεροαναφορές), το πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνια (6.515.961 ετεροαναφορές), το ΜΙΤ (5.574.014 ετεροαναφορές) και το πανεπιστήμιο του Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνια (5.413.213 ετεροαναφορές).

 

Ο εν λόγω πίνακας κατάταξης συντάσσεται με βάση τον αριθμό ετεροαναφορών του ερευνητικού έργου των καθηγητών και ερευνητών των Ιδρυμάτων, αριθμός ο οποίος εντοπίζεται μέσω της πλέον δημοφιλούς μηχανής αναζήτησης ακαδημαϊκής βιβλιογραφίας, της GoogleScholar. Τα στοιχεία των ετεροαναφορών για την συγκεκριμένη κατάταξη συλλέχθηκαν κατά το δεκαήμερο 10-20 Ιανουαρίου 2020.

 

Έτσι, ο αριθμός ετεροαναφορών και κατά συνέπεια η βαθμολογία του κάθε πανεπιστημίου υπολογίζεται από το άθροισμα των ετεροαναφορών των πρώτων 110 προφίλ καθηγητών και ερευνητών του πανεπιστημίου μείον τις ετεροαναφορές των δέκα πρώτων προφίλ.

 

Όπως σημείωσε σε σχετική ενημέρωση το ΕΚΠΑ, είναι «ιδιαίτερα εντυπωσιακό» το γεγονός ότι ο αριθμός των ετεροαναφορών του, καλύπτει το 33% του συνόλου των ετεροαναφορών των τριάντα ελληνικών πανεπιστημίων που συμπεριλαμβάνονται στην κατάταξη.

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι η μελέτη των ετεροαναφορών θεωρείται το εγκυρότερο κριτήριο αποτίμησης του επιστημονικού – ερευνητικού έργου ενός πανεπιστημίου, καθώς επικεντρώνεται ότι στον αριθμό των άρθρων που έχουν γραφτεί από τους καθηγητές του πανεπιστημίου, αλλά στον αριθμό των αναφορών του ονόματος και του έργου του που έχουν γίνει σε άρθρα και έρευνες άλλων συγγραφέων και καθηγητών άλλων πανεπιστημίων. Είναι, λοιπόν, ένας δείκτης που καταγράφει την επίδραση των ακαδημαϊκών στο αντικείμενο που θεραπεύουν, αλλά και επιστημονική αναγνώριση από την ακαδημαϊκή κοινότητα παγκοσμίως.

www.cnn.gr