Στο Μέγαρο Μαξίμου υποδέχεται σήμερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης τους  ηγέτες των Δυτικών Βαλκανίων και κρατών-μελών της Ε.Ε. της περιοχής, καθώς και την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν και τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ. Η πρόσκληση αφορά σε ένα άτυπο δείπνο για τη διεύρυνση και το ευρωπαϊκό μέλλον της περιοχής, ενώ παρασκήνιο, μηνύματα, ουσία και συμβολισμοί περιλαμβάνονται στο «μενού» της συνάντησης.

Οι συναντήσεις του πρωθυπουργού σήμερα Δευτέρα, την Τρίτη καθώς και το άτυπο δείπνο το βράδυ της Δευτέρας, σηματοδοτούν, όπως ανέφεραν κυβερνητικές πηγές στο ΑΠΕ-ΜΠΕ τον ηγετικό ρόλο που παίζει η Ελλάδα ως πυλώνας σταθερότητας, ειρήνης και ενεργειακής ασφάλειας στα Βαλκάνια και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Παράλληλα αναδεικνύουν και την δυναμική επιστροφή της στα Βαλκάνια από το 2019 καθώς έχει ενισχύσει τα τελευταία τέσσερα χρόνια το γεωπολιτικό και ενεργειακό αποτύπωμά της στην περιοχή, στέκεται στο πλευρό των Δυτικών Βαλκανίων ως μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας, αλλά και ως η μεγαλύτερη οικονομία της περιοχής και επιθυμεί την ευρωπαϊκή τους ενσωμάτωση, για την οποία υπάρχουν προϋποθέσεις.

Η κίνηση έχει και συμβολικό χαρακτήρα, καθώς στις 21 Ιουνίου συμπληρώθηκαν 20 χρόνια από την «Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης» της Συνόδου Ε.Ε.-Δυτικών Βαλκανίων που έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε και η οποία άνοιξε τον δρόμο για την ένταξη αρκετών χωρών της περιοχής στην Ε.Ε.

Οι ίδιες κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης, έχει επανειλημμένα επαναβεβαιώσει τη σταθερή στήριξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής, η οποία καθίσταται ακόμη πιο σημαντική στο νέο περιβάλλον προκλήσεων που διαμορφώνει η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Το Πρόγραμμα του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για σήμερα Δευτέρα 21 Αυγούστου και την Τρίτη 22 Αυγούστου 2023 έχει ως εξής:

Δευτέρα 21 Αυγούστου

11:00 Διμερής συνάντηση με την Πρόεδρο του Υπουργικού Συμβουλίου της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, Borjana Krišto,

13:00 Διμερής συνάντηση με τον Πρωθυπουργό της Ρουμανίας, Ion-Marcel Ciolacu,

15:00 Διμερής συνάντηση με τον Πρωθυπουργό της Κροατίας, Andrej Plenković,

20:15 ‘Ατυπο δείπνο με τους ηγέτες και τους επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών, για τη διεύρυνση και το ευρωπαϊκό μέλλον της περιοχής με αφορμή τη συμπλήρωση 20 ετών από τη Σύνοδο Ε.Ε.-Δυτικών Βαλκανίων και την «Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης».

Τρίτη 22 Αυγούστου

9:00 Διμερής συνάντηση με την Πρόεδρο της Μολδαβίας, Maia Sandu,

10:00 Διμερής συνάντηση με τον Πρόεδρο του Μαυροβουνίου, Jakov Milatović,

10:45 Διμερής συνάντηση με τον Πρωθυπουργό του Κοσόβου, Albin Kurti.

Υπενθυμίζεται ότι η Αλβανία, η οποία προσκλήθηκε σε επίπεδο Προέδρου, δεν θα εκπροσωπηθεί. (Δεν μπόρεσε να ανταποκριθεί θετικά και ο ηγέτης της Σλοβενίας).

Αλβανική απομόνωση με σφραγίδα Βρυξελλών

Έξω από την άτυπη βαλκανική Σύνοδο με αφορμή τη συμπλήρωση 20 ετών από τη «Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης» έμεινε τελικά η Αλβανία. Προηγήθηκε προσεκτική διπλωματική κίνηση εκ μέρους της Αθήνας, η οποία είναι έντονα ενοχλημένη από τους χειρισμούς της αλβανικής κυβέρνησης στην υπόθεση του εκλεγμένου δημάρχου Χειμάρρας, Φρέντι Μπελέρη και όπως διαμηνύει δεν προτίθεται να κάνει υποχωρήσεις από τις κόκκινες γραμμές της.

Ο Πρωθυπουργός, σύμφωνα με την εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» επέλεξε να μην απευθύνει καν την πρόσκληση στον ομόλογό του, Έντι Ράμα αλλά χωρίς να τραβήξει άγαρμπα το σχοινί της έντασης κάλεσε σε εκπροσώπηση της χώρας μέσω του Προέδρου της Μπαϊράμ Μπεγκάι, ο οποίος ωστόσο δεν θα παραβρεθεί, επιβεβαιώνοντας το ανοιχτό ρήγμα ανάμεσα σε Αθήνα και Τίρανα.

Η απομόνωση της Αλβανίας γίνεται με… συναίνεση Βρυξελλών , δεδομένου ότι στην πρόσκληση Μητσοτάκη ανταποκρίθηκαν η επικεφαλής της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ.

Το αγκάθι Μπελέρη

Η Αθήνα θεωρεί ότι τα Τίρανα κρατούν στα άκρα την υπόθεση Μπελέρη ο οποίος παραμένει προφυλακισμένος και δεν του έχει επιτραπεί να ορκιστεί δήμαρχος εξ ου και επιδιώχθηκε μήνυμα τόσο προς τον Ράμα, όσο και στους υπόλοιπους ηγέτες των Δυτικών Βαλκανίων: όπως το θέτει διπλωματική πηγή ότι η ευρωπαϊκή προοπτική τους περνά μέσα από την αποδεδειγμένη τήρηση των κανόνων του κράτους δικαίου και στην περίπτωση της Αλβανίας μέσα από τον πλήρη σεβασμό της ελληνικής μειονότητας.

Η συνάντηση με τον Πλένκοβιτς

Ιδιαίτερη σημασία λόγω της συγκυρίας έχει η παρουσία του Κροάτη Πρωθυπουργού Αντρέι Πλένκοβιτς στην Αθήνα, ο οποίος στις 15:00 θα περάσει και το κατώφλι του πρωθυπουργικού γραφείου για μια τετ-α-τετ συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, με τον οποίο συνδέεται με προσωπική φιλία.

Είναι γνωστό ότι Αθήνα και Ζάγκρεμπ «περπάτησαν σε λεπτό πάγο» μετά τις εμπρηστικές δηλώσεις του Προέδρου της χώρας Μιλάνοβιτς, στον απόηχο των αιματηρών επεισοδίων στην Νέα Φιλαδέλφεια που οδήγησαν στη δολοφονία του Μιχάλη Κατσουρή. Ο κ. Πλένκοβιτς δεν έχει αμφισβητήσει την κρίση της ελληνικής δικαιοσύνης, πλην όμως είναι της άποψης ότι η πλειοψηφία των συλληφθέντων θα πρέπει να απελαθεί.

Θα έρθει στην Αθήνα και ο Ζελένσκι;

Σύμφωνα με το RIA Novosti, ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντιμίρ Ζελένσκι θα βρεθεί στην Αθήνα και θα δειπνήσει μαζί με τους υπόλοιπους ηγέτες.

Σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο: «Ο Μητσοτάκης θα φιλοξενήσει το απόγευμα της Δευτέρας 21 Αυγούστου στις 20.15 στο Μέγαρο Μαξίμου τους ηγέτες των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων και των χωρών της ΕΕ της περιοχής σε άτυπο δείπνο αφιερωμένο στη διεύρυνση και το ευρωπαϊκό μέλλον της περιοχής, με αφορμή την 20ή επέτειο συμφωνίας ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων και τη Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης».

Η είδηση της συμμετοχής του Ουκρανού προέδρου δεν έχει επιβεβαιωθεί -ή διαψευστεί- μέχρι στιγμής.

Σε κάθε περίπτωση η άφιξη του Ζελένσκι δεν θα ανακοινωνόταν εκ των προτέρων για λόγους ασφαλείας και είναι βέβαιο ότι εφόσον επιβεβαιωθεί κάτι τέτοιο θα γίνει συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη πριν από το προγραμματισμένο για τις 20:15 άτυπο δείπνο με τους ηγέτες των Βαλκανίων και τους επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών.

Οι ΗΠΑ και ευρωπαίοι σύμμαχοί τους διαβουλεύτηκαν, πάντως δημόσια φρόντισαν να μείνουν στο περιθώριο της κρίσης στη Ρωσία, από την οποία ελπίζει να επωφεληθεί η Ουκρανία, που διεξάγει αντεπίθεση για να ανακαταλάβει εδάφη τις τελευταίες εβδομάδες, σύμφωνα με παρατηρητές.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν συζήτησε τηλεφωνικά για την κατάσταση στη Ρωσία με τον Γάλλο ομόλογό του Εμανουέλ Μακρόν, τον Γερμανό καγκελάριο Όλαφ Σολτς και τον Βρετανό πρωθυπουργό Ρίσι Σούνακ, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.

Οι τέσσερις ηγέτες επαναβεβαίωσαν την «αταλάντευτη υποστήριξή τους στην Ουκρανία», ανέφερε λακωνική ανακοίνωση Τύπου του Λευκού Οίκου, πάντως απέφυγαν να σχολιάσουν δημόσια τη ματαιωθείσα ένοπλη ανταρσία του επικεφαλής της ρωσικής εταιρείας μισθοφόρων Wagner, του Γεβγκένι Πριγκόζιν, ο οποίος, κάνοντας εντυπωσιακή αναστροφή, διέταξε τα βαριά οπλισμένα στρατεύματά του να σταματήσουν την προέλασή τους στη Μόσχα.

Πέραν του όποιου ενδεχόμενου αντίκτυπου της ανταρσίας στον πόλεμο στην Ουκρανία, η αστάθεια σε οποιαδήποτε πυρηνική δύναμη εγείρει περαιτέρω ανησυχίες.

Εκπρόσωπος της αμερικανικής προεδρίας ανέφερε πως ο κ. Μπάιντεν ενημερώθηκε για τις «τελευταίες εξελίξεις» στη Ρωσία σε σύσκεψη χθες Σάββατο το πρωί με στελέχη της πολιτικής και στρατιωτικής ιεραρχίας.

Παρόμοιες συσκέψεις υψηλού επιπέδου οργανώθηκαν σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Προηγουμένως, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Άντονι Μπλίνκεν αντάλλαξε απόψεις με τους ομολόγους του των κρατών μελών της G7 και συμφώνησαν να συνεχίσουν τον «στενό συντονισμό», σύμφωνα με ενημερωτικό δελτίο του Μάθιου Μίλερ, εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Λόιντ Όστιν αντάλλαξε επίσης απόψεις με τους ομολόγους του στον Καναδά, στη Γαλλία, στη Γερμανία, στη Βρετανία και στην Πολωνία, σύμφωνα με ανακοίνωση των υπηρεσιών του.

Ένδειξη του πόσο σοβαρά πήρε αυτή την κρίση η Ουάσιγκτον: ο αρχηγός του γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας, ο στρατηγός Μαρκ Μίλι, ακύρωσε προγραμματισμένο ταξίδι του στο Ισραήλ και στην Ιορδανία.

Η ανταρσία της Wagner προκάλεσε σύγχυση στην Ουάσιγκτον και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Συγκαταλέγεται στις σοβαρότερες προκλήσεις κατά τη διάρκεια της μονοκρατορίας του Βλαντίμιρ Πούτιν στη Ρωσία και στις σοβαρότερες κρίσεις για την κρατική ασφάλεια αφότου ανέλαβε την εξουσία στα τέλη του 1999.

Αμερικανική στρατιωτική πηγή επισήμανε πως οι ΗΠΑ φρόντισαν να προσέχουν τι λένε δημόσια, για να μην δοθεί η δυνατότητα στη Μόσχα να τις κατηγορήσουν πως αναμιγνύονται.

Χθες η ρωσική διπλωματία προειδοποίησε τα δυτικά κράτη εναντίον οποιασδήποτε απόπειρας να «επωφεληθούν» από την ανταρσία για να προωθήσουν τα «ρωσοφοβικά» σχέδιά τους. Διατράνωσε ταυτόχρονα πως η εξέγερση της Wagner δεν θα εμποδίσει τη Μόσχα να «επιτύχει τους στόχους της» στην Ουκρανία.

«Δώρο»

Η σύγχυση που επικράτησε στη Ρωσία θα μπορούσε σύμφωνα με ορισμένους παρατηρητές να ωφελήσει τον ουκρανικό στρατό που άρχισε πρόσφατα αντεπίθεση με σκοπό να διώξει τις ρωσικές δυνάμεις από τομείς της επικράτειας που έχουν καταλάβει, στο νότιο και στο ανατολικό τμήμα της Ουκρανίας, από το ξέσπασμα του πολέμου τον Φεβρουάριο του 2022.

Ο επικεφαλής του ουκρανικού στρατού Βαλερί Ζαλούζνι διαβεβαίωσε χθες τον αρχηγό του αμερικανικού γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας πως η ουκρανική αντεπίθεση προχωρά «σύμφωνα με τα σχέδια».

Το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας υποστήριξε πως προέλασε σε διάφορες κατευθύνσεις στο ανατολικό μέτωπο.

Η Λευκορωσία, σύμμαχος της Μόσχας που μεσολάβησε ανάμεσα στο Κρεμλίνο και στον κ. Πριγκόζιν, χαρακτήρισε χθες «δώρο» στη Δύση την ανταρσία της εταιρείας μισθοφόρων.

Στο Κίεβο η υφυπουργός Άμυνας Χάνα Μαλιάρ έκανε λόγο για «παράθυρο ευκαιρίας» και ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έκρινε πως η κρίση δείχνει «την αδυναμία της Ρωσίας». Με την ευκαιρία ζήτησε περισσότερα όπλα, ιδίως μαχητικά F-16 και πυραύλους ATACMS, με βεληνεκές 300 χιλιομέτρων και πλέον.

Για τον ρωσολόγο Τζέιμς Νίξι του Chatham House «η Ουκρανία θα προσπαθήσει (…) να κεφαλαιοποιήσει» την κρίση.

«Θα δώσει κίνητρο στα στρατεύματα στο μέτωπο» που προσπαθούν να διασπάσουν τις ρωσικές αμυντικές γραμμές, εκτίμησε, προσθέτοντας πως η Ουκρανία θα είναι «ευγνώμων» στον Γεβγκένι Πριγκόζιν αν έχει κέρδη, «αλά όχι για πολύ. Μπορεί να φανεί χρήσιμος προσωρινά αλλά δεν είναι κανένας ιππότης πάνω σε λευκό άλογο».

«Η χρονική στιγμή του ενδεχόμενου πολέμου των Πούτιν και Πριγκόζιν είναι τέλεια για την Ουκρανία», πλειοδότησε η Ορίσια Λούτσεβιτς του Chatham House, κυρίως επειδή θα έσπερνε «σύγχυση» και «διασπάσεις» στις ρωσικές δυνάμεις που επιχειρούν στην Ουκρανία.

Η ματαιωθείσα ανταρσία της Wagner δεν θα επηρεάσει «σε καμία περίπτωση» τον πόλεμο που το Κρεμλίνο έχει βαφτίσει «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» στην Ουκρανία, αντέτεινε από τη δική του πλευρά ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας Ντμίτρι Πεσκόφ χθες βράδυ.