Νωρίς το πρωί της Τετάρτης, 12 Ιουλίου, θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση ανάμεσα στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο Βίλνιους της Λιθουανίας, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ. Τα διπλωματικά γραφεία των δύο ηγετών συμφώνησαν η ακριβής ώρα να ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες.

Των Π. ΓΑΛΙΑΤΣΑΤΟΥ, ΕΥ. ΑΡΕΤΑΙΟΥ, ΧΡ. ΜΑΖΑΝΙΤΗ, Θ. ΤΣΙΤΣΑ – ΠΗΓΗ Realnews

Τη συνάντηση αυτή, στην οποία θα παρευρεθούν και οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν, θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμη για την πορεία που θα ακολουθήσουν μελλοντικά οι ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι μπορεί να αναδειχθεί σε μια αφετηρία επανεκκίνησης των διμερών σχέσεων, μετά από μια τετραετία αναταράξεων, και ότι, σε κάθε περίπτωση, αποτελεί μια καλή ευκαιρία να ανοίξει η τουρκική πλευρά τα χαρτιά της και να δείξει αν θέλει να προχωρήσουν ο διάλογος και η αποκλιμάκωση της έντασης ανάμεσα στις δύο χώρες ή αν επιμένει στα προκλητικά και ανυπόστατα ζητήματα που βάζει στο τραπέζι. Η ελληνική πλευρά προσέρχεται στη συνάντηση με καλή θέληση, αλλά χωρίς αυταπάτες. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και οι επιτελείς του έχουν πλέον μεγάλη πείρα όσον αφορά τον Ερντογάν. Ξέρουν ότι έρχεται στο Βίλνιους για ένα πολύ μεγάλο παζάρι με τη Συμμαχία και τους Αμερικανούς, στο οποίο θα προσπαθήσει να αποσπάσει όσο το δυνατόν περισσότερα για να συναινέσει στην ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ και ότι οι εξελίξεις σε αυτό το μέτωπο θα επηρεάσουν σημαντικά και το πώς θα εξελιχθεί η ελληνοτουρκική συνάντηση.

Οι διαπραγματεύσεις για τον προσδιορισμό της ατζέντας ανάμεσα στις δύο πλευρές συνεχίζονται και όλα δείχνουν πως δεν θα πρόκειται για μια εύκολη άσκηση, αφού ο Ερντογάν έχει δηλώσει δημόσια ότι θα θέσει στον Έλληνα πρωθυπουργό το ζήτημα των ελληνικών εξοπλισμών και ότι θα μιλήσουν για Κυπριακό, Αιγαίο και ανατολική Μεσόγειο. Από την πλευρά του ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει δημόσια ότι θα θέσει στον Τούρκο Πρόεδρο το ζήτημα των παρεμβάσεων του τουρκικού προξενείου Κομοτηνής στις ελληνικές εκλογές.

Tετ α τετ

Τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν θα ακολουθήσουν δύο άλλες, επίσης σημαντικές συναντήσεις. Η κατ’ ιδίαν συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτη και Χ. Φιντάν και η συνάντηση του υπουργού Άμυνας Νίκου Δένδια με τον Τούρκο ομόλογό του Γιασάρ Γκιουλέρ. Αν η συνάντηση ανάμεσα στον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Ερντογάν πάει καλά, αν δηλαδή οι δύο ηγέτες συμφωνήσουν σε έναν οδικό χάρτη για την επανεκκίνηση των διμερών σχέσεων, τότε αναμένεται πως και οι δύο αυτές συναντήσεις θα είναι παραγωγικές. Ηδη ανάμεσα στον Ν. Δένδια και τον Γ. Γκιουλέρ έχει συζητηθεί το θέμα της επανεκκίνησης των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), ενώ Γεραπετρίτης και Φιντάν θα εξετάσουν την επανεκκίνηση ενός θεσμικού διαλόγου μέσω των διερευνητικών επαφών.

Την Πέμπτη, στη συζήτηση για τις προγραμματικές, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε το πλαίσιο των ελληνικών επιδιώξεων για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, λέγοντας ότι «μια χώρα με εθνική αυτοπεποίθηση ξέρει να διεκδικεί τα εθνικά της δίκαια, αξιοποιώντας με τόλμη κάθε ευνοϊκή συγκυρία». Προσέθεσε ότι δεν φοβόμαστε να διαπραγματευτούμε και τόνισε ότι αυτό ισχύει «για τη μοναδική διαφορά που έχουμε με την Τουρκία, την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο».

Ο πρωθυπουργός επεσήμανε πως από τη θερμή ένταση, τη θερμή επιφυλακή των προηγούμενων χρόνων, προτιμούμε «να έχουμε καλές σχέσεις με την Τουρκία, έστω και αν συμφωνούμε ότι διαφωνούμε». Προσέθεσε, όμως, ότι «δεν θα γυρίσουμε την πλάτη στην Ιστορία, αν έχουμε την ευκαιρία να τη διαμορφώσουμε», πολλώ δε μάλλον αν αυτή η παγιωμένη διαφορά 40 και πλέον ετών μπορεί να μετατραπεί σε μια ειρηνική και δημιουργική λύση. «Γι’ αυτό η θέση μας παραμένει σταθερή υπέρ μιας διευθέτησης στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, με βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας», κατέληξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Αισιοδοξία

Σύμφωνα με πληροφορίες από τουρκικές πηγές, και η Άγκυρα προσέρχεται στο Βίλνιους με αισιοδοξία, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα ελληνοτουρκικά. Η Τουρκία διατηρεί, προς το παρόν τουλάχιστον, χαμηλούς τόνους στα ελληνοτουρκικά και η αίσθηση που επικρατεί στη χώρα είναι ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις έχουν τη δυνατότητα να εισέλθουν σε μια περίοδο χωρίς εντάσεις. Στην Άγκυρα σημειώνουν ότι η απομάκρυνση από την κυβέρνηση του πρώην υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου και του πρώην υπουργού Εσωτερικών Σουλεϊμάν Σοϊλού, δύο προσώπων με έντονη δημόσια παρουσία και με επιθετική ρητορική, και η αντικατάστασή τους από τον Χ. Φιντάν και τον Αλί Γιερλίκαγια, που είναι περισσότερο τεχνοκράτες, είναι πιθανόν να βοηθήσει, τουλάχιστον σε επίπεδο δηλώσεων και ρητορικής.

Το κλίμα όπως διαμορφώνεται στην Τουρκία είναι θετικό για μια επαναπροσέγγιση με την Ελλάδα, με χαρακτηριστικό το σχόλιο της φιλοκυβερνητικής «Μilliyet», σύμφωνα με την οποία «ο δείκτης ξαναδείχνει ειρήνη στο Αιγαίο». Η εφημερίδα εκτιμά ότι, αν η συνάντηση Ερντογάν – Μητσοτάκη εξελιχθεί θετικά, στα τέλη του καλοκαιριού ή το φθινόπωρο θα συνεδριάσει εκ νέου το Ανώτατο Στρατηγικό Συμβούλιο μεταξύ των δύο χωρών.

Η ισλαμοφοβία και τα ανταλλάγματα

Το σκληρό πόκερ του Τούρκου Προέδρου με τις ΗΠΑ προκειμένου να δώσει το «πράσινο φως» για την ένταξη της Σουηδίας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία

Θολό εξακολουθεί να παραμένει το τοπίο σχετικά με την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ λίγο πριν από την κρίσιμη Σύνοδο της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας στο Βίλνιους (11-12 Ιουλίου), την ώρα που ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χρησιμοποιεί την «ισλαμοφοβία» για να αυξήσει την απαιτήσεις του προς τη Δύση.

Ο Αμερικανός Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν είπε στον πρωθυπουργό της Σουηδίας Ουλφ Κρίστερσον την περασμένη Τετάρτη ότι «ανυπομονεί» για την ένταξη της χώρας του στο ΝΑΤΟ, επαναλαμβάνοντας τον κοινό τους στόχο να ενισχύσουν τη Συμμαχία ενάντια στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Ωστόσο, λιγότερο από 48 ώρες έως ότου ο Τζ. Μπάιντεν και άλλοι ηγέτες του ΝΑΤΟ μεταβούν στο Βίλνιους της Λιθουανίας, η ένταξη της Σουηδίας είναι ακόμη απίθανη, δεδομένης της συνεχιζόμενης αντίθεσης της Τουρκίας. Ο Ερντογάν εμποδίζει την προσπάθεια ένταξης, υποστηρίζοντας ότι η Σουηδία έχει φιλοξενήσει Κούρδους εξόριστους και πρόσφυγες που συνδέονται με το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK), το οποίο η Τουρκία θεωρεί τρομοκρατική οργάνωση.

Το ζήτημα είναι κρίσιμο για το ΝΑΤΟ, το οποίο δεν θέλει να δείξει σημάδια εσωτερικού διχασμού στην ετήσια Σύνοδο Κορυφής του, ιδιαίτερα καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται. Η Σουηδία έσπασε δεκαετίες ουδετερότητας μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία πέρυσι, επιδιώκοντας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Ο Ερντογάν έχει επίσης επενδύσει βαθιά σε αυτό το θέμα, επιμένοντας εδώ και καιρό ότι οι δυτικές χώρες δεν λαμβάνουν αρκετά σοβαρά τις ανησυχίες του για τους «Κούρδους τρομοκράτες».

Δυτικοί αξιωματούχοι εργάστηκαν στο παρασκήνιο επί μήνες για να εξευμενίσουν τον Τούρκο ηγέτη, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Και ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ότι το ζήτημα πρέπει να επιλυθεί άμεσα από την Τουρκία και τη Σουηδία, ο Τζ. Μπάιντεν είπε ότι υποστηρίζει την πώληση νέων μαχητικών αεροσκαφών F-16 και κιτ αναβάθμισης, κάτι που ο Ερντογάν ζητούσε εδώ και καιρό από την Ουάσιγκτον. Αμερικανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι η υποστήριξή τους όσον αφορά την πώληση όπλων δεν συνδέεται με τη θέση του Ερντογάν για τη Σουηδία. Όμως, μετά από ένα τηλεφώνημα στα τέλη Μαΐου με τον Τούρκο ηγέτη, ο Τζ. Μπάιντεν είπε στους δημοσιογράφους: «Θέλει ακόμα να εργαστεί σε κάτι για τα F-16. Του είπα ότι θέλαμε μια συμφωνία με τη Σουηδία, οπότε ας το κάνουμε».

Δεν είναι σαφές τι άλλο, εκτός από τα αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη, θα μπορούσε να πείσει τον Τούρκο Πρόεδρο να υποχωρήσει. Ο Ερντογάν ζήτησε από τη Στοκχόλμη να εκδώσει ή να εκδιώξει πολλούς πολίτες που συνδέονται με το PKK και άλλους που θεωρεί εχθρούς του κράτους. Η Σουηδία απέλασε μερικούς, αλλά πολλοί άλλοι που συμπεριλαμβάνονται στις λίστες της Αγκυρας εξακολουθούν να παραμένουν στη χώρα.

Στο Καπιτώλιο, οι Δημοκρατικοί και οι Ρεπουμπλικανοί συμφωνούν ότι η Τουρκία πρέπει να κινηθεί για να επιτρέψει στη Σουηδία να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ προτού η κυβέρνηση Μπάιντεν σκεφτεί να πουλήσει στην Άγκυρα μαχητικά αεροσκάφη F-16. Ωστόσο, δεν είναι σαφές εάν μια τέτοια κίνηση της Τουρκίας θα ικανοποιούσε τους ηγέτες του Κογκρέσου, που είναι σε θέση να αναστείλουν την πώληση, με ορισμένους να έχουν εκφράσει πρόσθετες αντιρρήσεις. Οι αναλυτές λένε ότι δεν είναι επίσης σαφές εάν ο Τζ. Μπάιντεν μπορεί να τους πείσει να αλλάξουν τη θέση τους και ειδικά σε μια φάση που είναι σε προεκλογική περίοδο.

Μόλις την περασμένη Δευτέρα ο Ερντογάν επανέλαβε την αντίθεσή του στην ένταξη της Σουηδίας, θέτοντας «πικρούς» όρους. «Εχουμε καταστήσει σαφές ότι η αποφασιστική μάχη κατά των τρομοκρατικών οργανώσεων και της ισλαμοφοβίας είναι η κόκκινη γραμμή μας. Όλοι πρέπει να αποδεχθούν ότι η φιλία της Τουρκίας δεν μπορεί να κερδηθεί υποστηρίζοντας την τρομοκρατία ή δημιουργώντας χώρο για τρομοκράτες», είπε.

Πρόσφατα γεγονότα θα μπορούσαν να περιπλέξουν τις σχέσεις της Σουηδίας με την κατά κύριο λόγο μουσουλμανική Τουρκία. Ένας άνδρας έσκισε και έκαψε το Κοράνι έξω από το κεντρικό τζαμί της Στοκχόλμης την περασμένη Τετάρτη σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας.

Η Άγκυρα εξοργίστηκε με την απόφαση των σουηδικών Αρχών να επιτρέψουν μια τέτοια εκδήλωση. Ο Χακάν Φιντάν, ο νέος υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, ο οποίος είχε συνομιλίες με τον Σουηδό και τον Φινλανδό ομόλογό του στις Βρυξέλλες για να «ξεκλειδώσει» το αδιέξοδο σχετικά με την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, χαρακτήρισε την ενέργεια «κακή» και είπε ότι είναι «απαράδεκτο να επιτραπεί η ισλαμοφοβία στο όνομα της ελευθερίας της έκφρασης». Ο Ερντογάν με δηλώσεις του απείλησε ότι «θα διδάξουμε τελικά στα δυτικά προπύργια της αλαζονείας ότι η προσβολή των μουσουλμάνων δεν είναι ελευθερία σκέψης».

Το ερώτημα εάν η Τουρκία θα δώσει το «πράσινο φως» για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ συνεχίζει να προβληματίζει τους διπλωματικούς κύκλους, καθώς η Άγκυρα κατηγορεί τη Στοκχόλμη ότι δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στις ανησυχίες της όσον αφορά την «τρομοκρατία». Η Τουρκία συνεχίζει να αμφισβητεί το νέο στρατηγικό σχέδιο του ΝΑΤΟ με (μεταξύ άλλων αιτημάτων) την επιμονή να αναφέρονται τα Στενά του Βοσπόρου ως «τουρκικά Στενά». Οι άλλες αντιρρήσεις της Αγκυρας αφορούν αναφορές στον αμυντικό σχεδιασμό στο διαιρεμένο νησί της Κύπρου, η ένταξη του οποίου στο ΝΑΤΟ έχει μπλοκαριστεί από την Τουρκία.

Για την τουρκική διπλωματία, η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους είναι μια σπάνια ευκαιρία να ασκήσει το δικαίωμα αρνησικυρίας ως μέλος της Συμμαχίας για να κερδίσει τα μέγιστα οφέλη σε μια σειρά ζητημάτων πριν υποχωρήσει. Δεν υπάρχει τίποτα περίεργο σχετικά με τη στρατηγική της. Ας θυμηθούμε ότι η Τουρκία παζάρεψε με την Ουάσιγκτον το αν επιτρέψει στα αμερικανικά στρατεύματα να χρησιμοποιήσουν το έδαφός της για να εισβάλουν στο Ιράκ το 2003, ζητώντας δισεκατομμύρια δολάρια. Ο Τούρκος Πρόεδρος, ο οποίος λέει ότι «δεν βιάζεται», μπαίνει στον πειρασμό να κάνει νέα βήματα, στόχος των οποίων είναι αναμφίβολα να επιτύχει νέες παραχωρήσεις στον τομέα των εξοπλισμών.

Προσέγγιση για νέα συμφωνία

Την οικοδόμηση νέας αμυντικής συνεργασίας θα συζητήσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με την Ιταλίδα ομόλογό του Τζόρτζια Μελόνι

Συνάντηση στο Βίλνιους στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ θα έχει, εκτός απροόπτου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης με την Τζόρτζια Μελόνι την ερχόμενη Τρίτη 11 Ιουλίου. Σύμφωνα με πληροφορίες της Realnews, η Ιταλίδα πρωθυπουργός πιστεύει ότι η χώρα πρέπει να κάνει σαφή στροφή στην πολιτική της και να χαράξει κοινή πορεία με την Ελλάδα στους τομείς γεωστρατηγικού ενδιαφέροντος.

Η ελληνική πλευρά προσβλέπει στην έναρξη μιας περιόδου στενής στρατηγικής και αμυντικής συνεργασίας με τη γειτονική χώρα. Οδηγός σε αυτή την προσπάθεια οικοδόμησης μιας νέας συνεργασίας με την Ιταλία είναι η συμφωνία οριοθέτησης της ΑΟΖ, ταυτόχρονα με την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.

Επιπλέον, Ελλάδα και Ιταλία έχουν πλέον κοινούς αμυντικούς και βιομηχανικούς δεσμούς, με αιχμή του δόρατος τα Ναυπηγεία Ελευσίνας, εκεί όπου η αμερικανική ONEX και η ιταλική Fincantieri έχουν προετοιμάσει το έδαφος για ναυπήγηση πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού, αλλά και τη συντήρηση και ναυπήγηση των νέων φρεγατών του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού κλάσης Constellation. Άλλωστε, και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, στην προγραμματική ομιλία του στη Βουλή την Πέμπτη, έθεσε στο επίκεντρο της οικονομικής και αμυντικής ανάπτυξης τα ναυπηγεία, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι «θα συνεχίσουμε την αναβάθμιση της αμυντικής μας βιομηχανίας, με έμφαση στα ναυπηγεία, τα οποία εξυγιάνθηκαν με επίμονες προσπάθειες της προηγούμενης κυβέρνησης».

Η συνάντηση Μητσοτάκη – Μελόνι στο Βίλνιους έρχεται ως συνέχεια της συνάντησης του Ιταλού υπουργού Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο (που συνοδευόταν από τον Έλληνα ομόλογό του) με τον Έλληνα πρωθυπουργό στις 21 Μαρτίου στο Μέγαρο Μαξίμου. Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει η «R», ο Γκ. Κροσέτο είχε τότε γνωστοποιήσει τις προθέσεις της Ιταλίδας πρωθυπουργού για άμεση βελτίωση των σχέσεων, τη στιγμή που η ελληνική πλευρά έθετε τρία ζητήματα πάνω στα οποία πρέπει να γίνουν συζητήσεις, με φόντο την υπογραφή αμυντικής συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών. Αυτό που επιδιώκει η ελληνική πλευρά είναι η νέα αμυντική συμφωνία με την Ιταλία να περιλαμβάνει τον όρο της άμεσης στρατιωτικής συνδρομής, στα πρότυπα της συμφωνίας με τη Γαλλία.

Δεν θα ήταν καθόλου υπερβολή εάν κάποιος υποστήριζε ότι η επικείμενη συνάντηση στο Βίλνιους θα αποτελέσει τον προπομπό εξελίξεων που ίσως λάβουν χώρα ακόμη και μέσα στο καλοκαίρι. Ιταλικές πηγές ενημέρωσης φέρουν την Τζ. Μελόνι έτοιμη να επισκεφθεί την Ελλάδα ακόμη και ως το τέλος του Ιουλίου, πυροδοτώντας εξελίξεις που θα ενισχύσουν το γεωπολιτικό αποτύπωμα και των δύο χωρών. Μέχρι, όμως, οι δύο ηγέτες να φτάσουν στο σημείο υπογραφής αμυντικής συμφωνίας, υπάρχουν τρία θέματα που έχουν να συζητήσουν, σε μια προσπάθεια αναζήτησης κοινού βηματισμού, που συνεπάγεται και ταύτιση συμφερόντων.

Μεταναστευτικό

Το πρώτο, που «καίει» την ιταλική πλευρά, είναι η αντιμετώπιση του μεταναστευτικού, κυρίως με τις ροές από την Τουρκία και τη Λιβύη. Η Ελλάδα βρίσκεται στο κρίσιμο θαλάσσιο σταυροδρόμι και η Ιταλία γνωρίζει ότι κυρίως το ελληνικό Λιμενικό μπορεί να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο για τη δραματική μείωση του φαινομένου, που κυρίως στοιχίζει σε ανθρώπινες ζωές και αφετέρου προκαλεί μεγάλα προβλήματα στις ακτές της γειτονικής χώρας, που έχει να διαχειριστεί χιλιάδες ανθρώπους.

Λιβύη

Ο κύριος μεταναστευτικός όγκος τους τελευταίους μήνες προέρχεται από τις ακτές της Λιβύης και κυρίως από το Τομπρούκ. Το γεγονός αυτό φέρνει την Ελλάδα και την Ιταλία σε μια λεπτή γραμμή ισορροπίας, δεδομένου ότι στις 28 Ιανουαρίου η ίδια η Μελόνι υπέγραψε στην Τρίπολη σειρά συμφωνιών παρουσία του υπηρεσιακού πρωθυπουργού Αμπντουλχαμίντ Ντμπεϊμπά και της υπηρεσιακής υπουργού Εξωτερικών Νάζλα ελ Μανγκούς.

Το πολιτικό περίβλημα αφορούσε τη συνεργασία της ακτοφυλακής για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης, καθώς και την ανάπτυξη. Παράλληλα, όμως, η Ιταλία είχε τότε συμφωνήσει για συνεργασία των πετρελαϊκών εταιρειών των δύο χωρών για το φυσικό αέριο της Λιβύης. Αυτό θεωρήθηκε από την Αθήνα ως πισώπλατη μαχαιριά, όμως στην εξωτερική πολιτική δεν χωρούν συναισθηματισμοί και, από την άλλη, η Ιταλία είναι πολύ μεγάλη για να χαριστεί στην αγκαλιά της Τουρκίας. Έτσι, φαίνεται ότι καλλιεργούνται προσδοκίες εξεύρεσης κάποιας λύσης, με δεδομένο ότι οι ροές προέρχονται από το Τομπρούκ, που ελέγχεται από τις δυνάμεις του Χαφτάρ, με τον οποίο η Αθήνα διατηρεί διαύλους επικοινωνίας.

Ναυπηγεία

Ελλάδα και Ιταλία έχουν βλέψεις συνεργασίας σε αρκετά εξοπλιστικά προγράμματα, με αιχμή τα Ναυπηγεία Ελευσίνας και το πρόγραμμα κορβετών του Πολεμικού Ναυτικού. Ήδη ο ιταλικός κολοσσός Fincantieri έχει προχωρήσει -με την αμερικανική ΟΝΕΧ- στην εξαγγελία για πιστοποίηση και δυνατότητα ναυπήγησης των αμερικανικών φρεγατών Constellation με ταυτόχρονη μεταφορά τεχνογνωσίας αλλά και την άδεια εξαγωγών.

Στόχος είναι, σε συνεργασία με τις ΗΠΑ, που ήδη επενδύουν 125 εκατ. δολάρια μέσω του κρατικού οργανισμού επενδύσεων DFC, να γίνει η Ελευσίνα το κέντρο συντήρησης του 6ου Στόλου και κέντρο ναυπήγησης πολεμικών πλοίων για την ανατολική Μεσόγειο.

Πλούσια σε ελληνοτουρκικές συναντήσεις θα είναι η φετινή Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ, που θα διεξαχθεί στο Βίλνιους της Λιθουανίας, καθώς στο περιθώριο της Συνόδου έχουν συμφωνήσει να συναντηθούν τόσο ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όσο και οι υπουργοί Εξωτερικών που θα τους συνοδεύσουν, δηλαδή ο Γιώργος Γεραπετρίτης με τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν. Στις τηλεφωνικές συνομιλίες που έγιναν την περασμένη εβδομάδα το κλίμα ήταν καλό και η ελληνική πλευρά προσδοκά ήρεμα νερά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και μετά το Βίλνιους.

Του ΠΑΝΑΓΗ ΓΑΛΙΑΤΣΑΤΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews

Η συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν «κλείδωσε» την περασμένη Δευτέρα, όταν ο Τούρκος Πρόεδρος τηλεφώνησε στον Κυριάκο Μητσοτάκη για να τον συγχαρεί για τη νίκη του στις βουλευτικές εκλογές και την ανάληψη των καθηκόντων του. Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να συναντηθούν στο Βίλνιους και τα τηλέφωνα ανάμεσα στα διπλωματικά τους γραφεία πήραν φωτιά. Για τη συνάντηση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε την Παρασκευή από τις Βρυξέλλες:

«Θα είναι η πρώτη συνάντηση με τον Ερντογάν μετά την επανεκλογή μας. Είναι ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουμε τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και να χαράξουμε μονοπάτι επαναπροσέγγισης, χωρίς η Ελλάδα να κάνει πίσω στις κόκκινες γραμμές της».

Στην πραγματικότητα, θα πρόκειται για την πρώτη προσπάθεια της Αθήνας να διερευνήσει τις προθέσεις του Ερντογάν, μετά από ένα μεγάλο διάστημα, που ξεπερνά τους 15 μήνες, κατά το οποίο δεν υπήρχε στην πραγματικότητα ουσιαστική επαφή ανάμεσα στους δύο ηγέτες. Και δεν θα είναι μια εύκολη συνάντηση. Παρά το γεγονός ότι το κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις βελτιώθηκε σημαντικά μετά τους σεισμούς και ότι εξέλιπαν οι προκλήσεις επί του πεδίου και σταμάτησαν οι παραβιάσεις και οι υπερπτήσεις, ο Ερντογάν έχει δείξει με τις δηλώσεις του ότι θα επιμείνει σε θέματα όπως η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών και οι ελληνικοί εξοπλισμοί, ενώ δεν κάνει πίσω και στο θέμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ξεκαθαρίσει πώς αντιλαμβάνεται η Αθήνα το πλαίσιο ενός ελληνοτουρκικού διαλόγου και έχει καταστήσει σαφές ότι δεν είναι διατεθειμένος να συζητήσει τίποτε άλλο πέραν του καθορισμού των θαλάσσιων ζωνών. Επιπλέον, έχει διαμηνύσει ότι θα θέσει στον Ερντογάν το θέμα της ανάμειξης του προξενείου της Κομοτηνής στις ελληνικές εκλογές.

Η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί πως στη συνάντηση, όσο καλό και αν είναι το κλίμα, δεν θα είναι εύκολο να χαραχθεί η πορεία για την επανεκκίνηση του διαλόγου, εκτός αν η Τουρκία αποφασίσει να κάνει ένα βήμα πίσω και δεν επιμείνει στα θέματα που θέτει ο Ερντογάν στο τραπέζι. Σε αυτή την περίπτωση, θα υπάρξουν άμεσες εξελίξεις και είναι πιθανό να ξεκινήσουν πάλι οι διερευνητικές επαφές, το αργότερο το φθινόπωρο. Αυτό, όμως, είναι το αισιόδοξο σενάριο. Το απαισιόδοξο είναι να διαπιστωθεί η αδυναμία συμφωνίας για το πλαίσιο του διαλόγου, αλλά και σε αυτή την περίπτωση η ελληνική κυβέρνηση -έχοντας υπ’ όψιν της και την επιθυμία των Αμερικανών για ηρεμία στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ- δεν πάει στο Βίλνιους για να «τα σπάσει» με τους Τούρκους.

Οπως έχει δηλώσει στην προεκλογική περίοδο ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ακόμα και αν διαπιστώσουμε ότι δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε, «δεν είμαστε καταδικασμένοι να ζούμε με την Τουρκία σε καθεστώς μόνιμης κλιμάκωσης και στα όρια ενός θερμού επεισοδίου, όπως έγινε το 2020». Προσδοκία και επιδίωξη του Μαξίμου είναι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις να μη διολισθήσουν ξανά και, πάντως, όχι άμεσα σε μια νέα περίοδο έντασης. Αυτόν τον στόχο στο Μαξίμου θέλουν να τον πετύχουν θέτοντας στο επίκεντρο τα λεγόμενα θέματα «χαμηλής πολιτικής», δηλαδή την οικονομική συνεργασία ή τη συνεργασία για την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών. Στα θέματα αυτά υπάρχει πρόοδος και μπορούν να γίνουν βήματα που θα παρατείνουν την περίοδο ηρεμίας ανάμεσα στις δύο χώρες.

Η Αθήνα εκτιμά ότι το πώς θα προσέλθει ο Ερντογάν στη συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη θα είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων, καθώς ο Τούρκος Πρόεδρος έχει ανοίξει πολλά μέτωπα στο εσωτερικό της Συμμαχίας και, με επίκεντρο την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ αλλά και την αγορά των F-16, σχεδιάζει ένα πολυεπίπεδο παζάρι με Αμερικανούς και Ευρωπαίους. Το κύριο θέμα στη Σύνοδο θα είναι ο πόλεμος στην Ουκρανία και η διεύρυνση της Συμμαχίας, ενώ το ζητούμενο είναι τα ανταλλάγματα που θα πάρει ο Ερντογάν για να άρει το βέτο για την ένταξη της Σουηδίας. Στην Αθήνα εκτιμούν πως, όσο καλύτερα πάει αυτό το παζάρι για τον Ερντογάν, τόσο πιο πιθανό είναι να πάει καλά και η συνάντηση με τον πρωθυπουργό. Η Αθήνα, πάντως, διαμηνύει σε κάθε ευκαιρία στην Τουρκία πως και η επαναπροσέγγιση με την Ε.Ε. περνά μέσα από την ουσιαστική βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και την επανάληψη του ελληνοτουρκικού διαλόγου για την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας σε Αιγαίο και ανατολική Μεσόγειο.

Το βράδυ της Κυριακής (23.05) η πτήση της RyanAir που είχε αναγκαστεί να προσγειωθεί στη Λευκορωσία, αναχώρησε εν τέλει από το Μινσκ με προορισμό το Βίλνιους της Λιθουανίας όπου και προσγειώθηκε λίγο μετά τις 21:30. Έντονες αντιδράσεις από την ελληνική κυβέρνηση καθώς το αεροπλάνο είχε ξεκινήσει από την

Αθήνα και το Ελευθέριος Βενιζέλος και σε αυτό βρίσκονταν και 11 Έλληνες ανάμεσα στους συνολικά 171 επιβάτες. Παρέμεινε κρατούμενος ο ακτιβιστής Ρομάν Πρατάσεβιτς.
  
Το βράδυ της Κυριακής (23.05), πήρε τέλος η περιπέτεια των 170 επιβατών της πτήσης της RyanAir από την Αθήνα προς το Βίλνιους, που υποχρεώθηκε το απόγευμα να προσγειωθεί στο Μινσκ μετά από απαίτηση της Λευκορωσίας έτσι ώστε να συλληφθεί ακτιβιστής δημοσιογράφος.

Όπως ανακοίνωσε νωρίτερα η Αντίνα Βαλεάν, Ευρωπαία Επίτροπος αρμόδια για τις μεταφορές στην ΕΕ, λίγο μετά τις 20:00 το αεροσκάφος που ήταν εγκλωβισμένο στο Μινσκ, μετά από αναγκαστική προσγείωση συνοδεία μαχητικού MIG-29, απογειώθηκε ξανά με προορισμό αυτόν που ήταν εξαρχής ο τελικός του. Το Βίλνιους της Λιθουανίας.

 «Η πτήση της RyanAir μόλις απογειώθηκε από το Μινσκ με προορισμό το Βίλνιους. Υπέροχα νέα για όλους, ειδικά για τις οικογένειες και τους φίλους των επιβατών», ανέφερε στο μήνυμά της η κ. Βαλεάν.

The @Ryanair flight took off just now from Minsk bound for Vilnius. Great news for everyone especially the families and friends of people onboard.

— Adina Valean (@AdinaValean) May 23, 2021

Τι ανακοίνωσε νωρίτερα η Ryanair

Στο θρίλερ που είναι σε εξέλιξη με την αναγκαστική προσγείωση πτήσης στο Μινσκ αναφέρθηκε η ιρλανδική αεροπορική εταιρεία Ryanair με ανακοίνωσή της σύμφωνα με την οποία “δεν βρέθηκε τίποτα το δυσάρεστο” αφού ενημερώθηκε από τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας της Λευκορωσίας για μια πιθανή απειλή για την ασφάλεια ενός αεροσκάφους της, στο οποίο δόθηκε η οδηγία να προσγειωθεί στο κοντινότερο αεροδρόμιο, αυτό του Μινσκ.

Στην ανακοίνωσή της η εταιρεία σημειώνει ότι ολοκληρώθηκε ο έλεγχος ασφαλείας στους επιβάτες από τις τοπικές Αρχές. Η πτήση επρόκειτο να αναχωρήσει στις 16.00 GMT (19.00 ώρα Ελλάδας), με τους επιβάτες και το πλήρωμα, πρόσθεσε, ζητώντας συγγνώμη για την καθυστέρηση που «ήταν πέρα από τον έλεγχό της». Η Ryanair ενημέρωσε για το συμβάν «τις αρμόδιες εθνικές και ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας».

Η ανακοίνωση του ΥΠΕΞ
«Πράξη κρατικής αεροπειρατείας» χαρακτήρισε το υπουργείο Εξωτερικών την αναγκαστική προσγείωση της πτήσης Ryanair FR 4978, που εκτελούσε το δρομολόγιο Αθήνα-Βίλνιους, στο Μινσκ της Λευκορωσίας.

Η Ελλάδα, τονίζει το υπουργείο Εξωτερικών, « καταδικάζει με τον πιο έντονο τρόπο» τα όσα συνέβησαν. Στο αεροπλάνο επέβαιναν 171 επιβαίνοντες, εκ των οποίων 11 Έλληνες πολίτες. «Η πράξη αυτή, η οποία έθεσε σε κίνδυνο την ζωή όλων των επιβαινόντων είναι απαράδεκτη», σημειώνει το υπουργείο.

Αναλυτικά το υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει:

Η Ελλάδα καταδικάζει με τον πιο έντονο τρόπο την πράξη κρατικής αεροπειρατείας που έλαβε χώρα σήμερα και είχε ως αποτέλεσμα την αναγκαστική προσγείωση της πτήσης Ryanair FR 4978, που εκτελούσε το δρομολόγιο Αθήνα-Βίλνιους, στο Μινσκ της Λευκορωσίας.

Στο αεροπλάνο επέβαιναν συνολικά 171 επιβαίνοντες, 11 εκ των οποίων είναι Έλληνες πολίτες. Η πράξη αυτή, η οποία έθεσε σε κίνδυνο την ζωή όλων των επιβαινόντων είναι απαράδεκτη.

Καλούμε για την άμεση απελευθέρωση του αεροσκάφους και του συνόλου των επιβαινόντων προκειμένου να φτάσουν στον τελικό προορισμό τους.

Καταδικάζουμε την παράνομη σύλληψη του Λευκορώσου ακτιβιστή Roman Protasevich, ο οποίος απειλείται με την θανατική ποινή.

Ο κ. Protasevich ήταν μέλος της αντιπροσωπείας της ηγέτιδας της Λευκορωσικής Αντιπολίτευσης Sviatlana Tsikhanouskaya, η οποία είχε συμμετάσχει στο Φόρουμ των Δελφών πρόσφατα.

Για την Ελλάδα, η προάσπιση των θεμελιωδών αξιών όπως η δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι ζήτημα αρχής.

Θεωρούμε ότι παρόμοιες πρακτικές, οι οποίες παραπέμπουν σε άλλες εποχές και που δεν αρμόζουν σε κανένα πολιτισμένο κράτος, δεν θα πρέπει να μείνουν αναπάντητες.

Η Ελληνική πλευρά βρίσκεται σε στενό συντονισμό με τα υπόλοιπα Κράτη-Μέλη της ΕΕ και αναμένει ότι το ζήτημα αυτό θα εξετασθεί ενδελεχώς κατά το προσεχές Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Η αντίδραση Μητσοτάκη
Tο περιστατικό με την αναγκαστική προσγείωση στη Λευκορωσία αεροπλάνου της Ryanair που εκτελούσε πτήση από την Αθήνα προς τη Λιθουανία, αλλά και τη σύλληψη του αντιφρονούντα δημοσιογράφου Ρόμαν Προτάσεβιτς προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Με ανάρτησή του στο twitter, o Έλληνας πρωθυπουργός έγραψε στα αγγλικά :«Η αναγκαστική προσγείωση μιας εμπορικής πτήσης για να συλληφθεί δημοσιογράφος είναι μια πρωτοφανής, σοκαριστική πράξη. Απαιτούμε την άμεση απελευθέρωση όλων των επιβατών».

The forced landing of a commercial plane to detain a journalist is an unprecedented, shocking act. We demand all passengers’ immediate release. Tomorrow’s #EUCO must address the need to step up pressure on Belarus. Enough is enough.

— Prime Minister GR (@PrimeministerGR) May 23, 2021

Το χρονικό
Ο πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο διέταξε σήμερα μια πτήση της Ryanair στην οποία επέβαινε ένας σημαντικός μπλόγκερ της αντιπολίτευσης και κατευθυνόταν στη Λιθουανία να προσγειωθεί στην πρωτεύουσα της Λευκορωσίας, Μινσκ, και τον συνέλαβε κατά την αφιξή του, δήλωσαν αξιωματούχοι και ακτιβιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Μέλη των δυνάμεων επιβολής του νόμου συνέλαβαν τον ακτιβιστή Ρόμαν Προτάσεβιτς, το όνομα του οποίου βρισκόταν σε κατάλογο καταζητουμένων μετά τις μαζικές διαδηλώσεις πέρυσι έπειτα από εκλογές τις οποίες ο Λουκασένκο ισχυρίστηκε ότι κέρδισε με μεγάλη διαφορά.

Το αεροπλάνο, που πετούσε πάνω από τη Λευκορωσία σε μια πτήση από την Αθήνα στο Βίλνιους, είχε σχεδόν φθάσει στη Λιθουανία όταν άλλαξε κατεύθυνση και συνοδεία μαχητικού οδηγήθηκε στο Μινσκ εν μέσω πληροφοριών ότι στο αεροσκάφος υπήρχαν εκρηκτικά, σύμφωνα με διαδικτυακό ιστότοπο εντοπισμού πτήσεων και το BelTA. Δεν βρέθηκαν εκρηκτικά, ανέφερε το BelTA.

Το τμήμα για τον έλεγχο του οργανωμένου εγκλήματος στη Λευκορωσία ανέφερε επίσης πως ο Προτάσεβιτς συνελήφθη αλλά στη συνέχεια διέγραψε τη δήλωση από το κανάλι του στο Telegram.

Ο Λουκασένκο διέταξε προσωπικά το πολεμικό αεροσκάφος να συνοδεύσει το Μπόινγκ της Ryanair στο Μινσκ, μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων BelTA.

Ο Λουκασένκο, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 1994, ξεκίνησε μια βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων του 2020. Περίπου 35.000 άνθρωποι έχουν συλληφθεί από τον περασμένο Αύγουστο, σύμφωνα με οργανώσεις για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δεκάδες έχουν καταδικαστεί σε ποινές φυλάκισης. Οι αρχές λένε ότι έχουν ανοίξει περισσότερες από 1.000 ποινικές υποθέσεις.

Εκπρόσωπος της αρχής λιθουανικού αεροδρομίου δήλωσε στο Reuters πως το αεροπλάνο, που είχε προγραμματιστεί να προσγειωθεί στο Βίλνιους στις 14:00 ώρα Ελλάδας, εξετράπη για το Μινσκ λόγω διαφωνίας ανάμεσα στο πλήρωμα και έναν επιβάτη.

Το αεροσκάφος αναμένεται να φθάσει από το Μινσκ στο Βίλνιους στις 18:00 ώρα Ελλάδας, είπε η εκπρόσωπος.

Ο Προτάσεβιτς είναι ένας από τους ιδρυτές της αντιπολιτευόμενης υπηρεσίας ειδήσεων NEXTA, ένα κανάλι στο Telegram που έχει γίνει μια από τις κύριες πηγές ειδήσεων για τις διαδηλώσεις στη Λευκορωσία. Είναι εχθρικό προς τον Λουκασένκο και βοηθά στον συντονισμό διαδηλώσεων.

Η αντιπολιτευόμενη πολιτικός Σβετλάνα Τιχανούσκαγια, η κύρια αντίπαλος του Λουκασένκο στις τελευταίες εκλογές, δήλωσε πως οι λευκορωσικές αρχές “έθεσαν σε κίνδυνο την ασφάλεια των επιβατών που επέβαιναν στο αεροσκάφος και του συνόλου της πολιτικής αεροπορίας προκειμένου να τιμωρήσουν τον άνθρωπο που ήταν ένας από τους υπευθύνους του μεγαλύτερου ανεξάρτητου καναλιού της Λευκορωσίας στο Telegram”.

Ποιος ήταν και γιατί βρέθηκε στην Αθήνα ο Λευκορώσος ακτιβιστής που ήθελε να συλλάβει ο Λουκασένκο

  Ο ακτιβιστής δημοσιογράφος, Ρόμαν Προτάσεβιτς, έχει πολλές φορές ταχθεί κατά της κυβέρνησης Λουκασένκο στη Λευκορωσία, και μάλιστα έχει συλληφθεί και κατά το παρελθόν από τις Αρχές της χώρας.

Το όνομά του βρισκόταν σε κατάλογο καταζητουμένων μετά τις μαζικές διαδηλώσεις πέρυσι έπειτα από εκλογές τις οποίες ο Λουκασένκο ισχυρίστηκε ότι κέρδισε με μεγάλη διαφορά.

Ο Προτάσεβιτς είναι ένας από τους ιδρυτές της αντιπολιτευόμενης υπηρεσίας ειδήσεων NEXTA, ένα κανάλι στο Telegram που έχει γίνει μια από τις κύριες πηγές ειδήσεων για τις διαδηλώσεις στη Λευκορωσία. Είναι εχθρικό προς τον Λουκασένκο και βοηθά στον συντονισμό διαδηλώσεων.

Οπως ανακοίνωσε το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, ο Προτάσεβιτς βρισκόταν στην Αθήνα ως μέλος της αντιπροσωπείας της ηγέτιδας της λευκορωσικής αντιπολίτευσης Σβετλάνα Τιχανόσφκαγια, η οποία είχε συμμετάσχει στο Φόρουμ των Δελφών πρόσφατα.

 

#BREAKING : Roman Protasevich, founder of the Nexta telegram channel recognized as extremist in #Belarus, was detained at the Minsk airport. The Athens-Vilnius plane carrying Protasevich made an emergency landing in the Belarusian capital due to a message about mining.

— Sushmit Patil Сушмит Патил सुश्मित पाटिल (@PatilSushmit) May 23, 2021

Οι αντιδράσεις
Την ανησυχία της για το περιστατικό εξέφρασε η ηγεσία της ΕΕ, η οποία κάλεσε τις αρχές της Λευκορωσίας να απελευθερώσουν αμέσως τους επιβάτες της πτήσης της Ryanair.

«Ανησυχώ πολύ με τα όσα έχουν αναφερθεί για την αναγκαστική προσγείωση της πτήσης της Ryanair στο Μινσκ. Καλούμε τις αρχές της Λευκορωσίας να απελευθερώσει αμέσως την πτήση και τους επιβάτες της. Η διερεύνηση του συμβάντος από το ICAO θα είναι απαραίτητη», αναφέρει σε ανάρτησή του στο twitter, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ.

Από την πλευρά της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τονίζει: «Είναι απολύτως απαράδεκτο να αναγκαστεί η πτήση της Ryanair από την Αθήνα προς το Βίλνιους να προσγειωθεί στο Μινσκ. ΟΛΟΙ οι επιβάτες πρέπει να είναι σε θέση να συνεχίσουν το ταξίδι τους στο Βίλνιους αμέσως και να διασφαλιστεί η ασφάλειά τους. Οποιαδήποτε παραβίαση των διεθνών κανόνων αεροπορικών μεταφορών πρέπει να έχει συνέπειες».

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ, για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Ζοζέπ Μπορέλ τονίζει με ανάρτησή του στο twitter ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από την πτήση της Ryanair από την Αθήνα στο Βίλνιους. «Αυτό είναι εντελώς απαράδεκτο», τονίζει ο Ζοζέπ Μπορέλ και προσθέτει: «Θεωρούμε υπεύθυνη την κυβέρνηση της Λευκορωσίας για την ασφάλεια όλων των επιβατών και των αεροσκαφών. ΟΛΟΙ οι επιβάτες πρέπει να μπορούν να συνεχίσουν το ταξίδι τους αμέσως».

Tην άμεση και σκληρή αντίδραση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και θεσμών ζητεί ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Ντόναλντ Τουσκ.

«Ο Λουκασένκο έχει γίνει απειλή όχι μόνο για τους πολίτες του αλλά και για τη διεθνή ασφάλεια» ανέφερε ο Ντόναλντ Τουσκ και προσέθεσε ότι «η πράξη της κρατικής τρομοκρατίας απαιτεί άμεση και σκληρή αντίδραση όλων των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και θεσμών».

Η Γερμανία ζήτησε από τη Λευκορωσία να δώσει «αμέσως» εξηγήσεις γιατί διέταξε ένα αεροσκάφος της Ryanair που κατευθυνόταν στη Λιθουανία να προσγειωθεί στο Μινσκ.

«Χρειαζόμαστε μια άμεση εξήγηση από την κυβέρνηση της Λευκορωσίας για την εκτροπή της πτήσης, που βρισκόταν εντός της ΕΕ, και τη φερόμενη σύλληψη ενός δημοσιογράφου», ανέφερε σε ανάρτησή του στο Twitter ο υφυπουργός Εξωτερικών Μίγκελ Μπέργκερ.

Η Γαλλία κατήγγειλε την «απαράδεκτη» εκτροπή, από τις αρχές της Λευκορωσίας, ενός αεροσκάφους στο οποίο επέβαινε ένας Λευκορώσος αντιφρονών και ζήτησε να δοθεί μια απάντηση από τις 27 χώρες μέλη της ΕΕ.

«Η εκτροπή, από τις λευκορωσικές αρχές, μιας πτήσης της Ryanair είναι απαράδεκτη. Είναι αναγκαίο να δοθεί μια ισχυρή και ενιαία απάντηση των Ευρωπαίων», έγραψε στον λογαριασμό του στο Twitter ο υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Ιβ Λε Ντριάν.

«Όλοι οι επιβάτες της πτήσης, μεταξύ των οποίων και οι πιθανοί Λευκορώσοι αντιπολιτευόμενοι, πρέπει να επιτραπεί χωρίς καθυστέρηση να φύγουν από τη Λευκορωσία», πρόσθεσε.

«Κρατική τρομοκρατία» χαρακτήρισε ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ματέους Μοραβιέτσκι τη σύλληψη του Λευκορώσου αντιφρονούντα Ρομάν Προτάσεβιτς, αφού το αεροσκάφος στο οποίο επέβαινε υποχρεώθηκε, από ένα μαχητικό, να προσγειωθεί στο αεροδρόμιο του Μινσκ.

«Καταδικάζω με τον εντονότερο τρόπο τη σύλληψη του Ρομάν Προτάσεβιτς από τις αρχές της Λευκορωσίας, μετά την εκτροπή μιας επιβατικής πτήσης της Ryanair. Αυτό το πράγμα είναι εγκληματική, κρατική τρομοκρατία», έγραψε στο Twitter.

Ο Μοραβιέτσκι πρόσθεσε ότι ζήτησε από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να συζητηθεί αύριο Δευτέρα, στην έκτακτη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, η επιβολή κυρώσεων στη Λευκορωσία.

Το περιστατικό προκάλεσε την οργή του προέδρου της Λιθουανίας, Γκιντάνας Ναουσέντα, ο οποίος απαίτησε την απελευθέρωση του 26χρονου αντικαθεστωτικού ακτιβιστή και blogger, Ρόμαν Προτάσεβιτς.

Ο Λιθουανός πρόεδρος κάλεσε το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση να απαντήσουν «στην απειλή κατά της διεθνούς πολιτικής αεροπορίας από το καθεστώς της Λευκορωσίας», ενώ κατήγγειλε ότι η πτήση οδηγήθηκε στο Μινσκ με τη βία.