«Κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν, στο πλαίσιο πάντοτε των αρμοδιοτήτων μας, για να αισθάνονται οι πολίτες ασφαλείς για τις ζωές και τις περιουσίες τους», τονίζει ο περιφερειάρχης Αττικής Γιώργος Πατούλης σε δηλώσεις του, σχετικά με την παρουσία και τις δράσεις της Περιφέρειας στις πρόσφατες Πυρκαγιές στην Αττική.

Επίσης υπογραμμίζει ότι «η σκέψη όλων μας είναι στους πυροσβέστες κι εθελοντές που δίνουν όλες αυτές τις μέρες μάχη για να προστατέψουν τις ζωές και τις περιουσίες μας. Προτεραιότητά μας είναι να προχωρήσει άμεσα η διαδικασία καταγραφής των ζημιών, ώστε να αποζημιωθούν γρήγορα από την Πολιτεία όσοι συνάνθρωποί μας έχασαν σε λίγες ώρες, τους κόπους μιας ολόκληρης ζωής»

Σημειώνει ότι ο ίδιος και το επιτελείο του εργάζονται «αθόρυβα, υπεύθυνα, αποτελεσματικά», «σε αντίθεση με αυτούς που κάνουν φθηνή αντιπολίτευση, ”πάνω στις στάχτες”» και παραθέτει τρεις «αλήθειες» «προκειμένου οι πολίτες να γνωρίζουν τι ακριβώς κάνουμε όλες αυτές τις ημέρες ως Περιφέρεια»:

«Πρώτη αλήθεια

Εγώ, οι αντιπεριφερειάρχες μου, τα στελέχη της διεύθυνσης πολιτικής προστασίας και το προσωπικό μας, βρισκόμαστε όλες αυτές τις μέρες διαρκώς στην πρώτη γραμμή της μάχης, δίπλα στο προσωπικό της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Υπεύθυνα, αθόρυβα, αποτελεσματικά.

Δεύτερη αλήθεια

Η Περιφέρεια Αττικής από την πρώτη ημέρα που ξεκίνησε η αντιπυρική περίοδος, από την 1η Μαΐου, έχει στη διάθεσή της όσα μηχανήματα και υδροφόρες χρειάζονται κατά περίπτωση, για να ενισχύσει, εφόσον μας ζητηθεί, το έργο της Πυροσβεστικής. Τις τρεις τελευταίες μόνον ημέρες διαθέσαμε 40 υδροφόρες και 10 μηχανήματα έργου, για το σκοπό αυτό.

Τρίτη αλήθεια

Μας κατηγορούν ότι δήθεν καθυστερήσαμε το διαγωνισμό για την προμήθεια του κατάλληλου εξοπλισμού για την αντιπυρική περίοδο και τον κάνουμε μέσα στον Ιούλιο.

Ξεκαθαρίζουμε. Ο συγκεκριμένος διαγωνισμός, σε τίποτε δεν επηρεάζει την ικανότητα της Περιφέρειας και της αρμόδιας διεύθυνσης πολιτικής προστασίας να έχει στη διάθεση της τον εξοπλισμό που χρειάζεται, την ώρα που τον χρειάζεται. Έχουμε όσα μέσα χρειαζόμαστε τα οποία εξασφαλίζουμε αξιοποιώντας τη διαδικασία της πρόσκλησης μέσα από το μητρώο εργοληπτών, που προβλέπεται για έκτακτες καταστάσεις. Διαδικασία που εφαρμόζεται εδώ και πολλά χρόνια.».

Μεγάλη έρευνα Αυστραλών ερευνητών καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η χρήση μάσκας, η τήρηση αποστάσεων και το πλύσιμο των χεριών είναι τα πιο αποτελεσματικά μέτρα για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού. 

Προς το τέλος του καλοκαιριού, όταν ο αριθμός των κρουσμάτων κορωνοϊού άρχισε να μειώνεται και οι εμβολιασμοί να αυξάνονται, πολλές κυβερνήσεις άρχισαν να χαλαρώνουν τα περιοριστικά μέτρα. Η κοινωνική ζωή επέστρεψε.Στη Μεγάλη Βρετανία ο Μπόρις Τζόνσον έκανε λόγο για «Μέρα Ελευθερίας». Λίγους όμως μήνες αργότερα η εικόνα αντιστράφηκε, τα κρούσματα και πάλι εκτοξεύθηκαν και πολλές κυβερνήσεις άρχισαν να αλλάζουν στάση.  

Γεγονός είναι ότι εκτός από τον εμβολιασμό, τα τρία μέτρα που αποδεικνύονται μέχρι σήμερα αποτελεσματικά είναι:

η χρήση μάσκας (ιδανικά FFP2 ή FFP3),

η τήρηση αποστάσεων

και το πλύσιμο των χεριών.

Το οικονομικό και κοινωνικό κόστος αυτών των μέτρων είναι χαμηλό. Σύμφωνα με νέα μελέτη του Πανεπιστήμιου Μόνας της Μελβούρνης και του Κέντρου Παγκόσμιας Υγείας του Εδιμβούργου, δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια να αμελούμε αυτούς τους βασικούς κανόνες υγιεινής.  

Σωτήρια η χρήση μάσκας 

Οι ερευνητές μελέτησαν στοιχεία που προέκυψαν στο διάστημα της πανδημίας από περίπου 37.000 επιμέρους μελέτες σχετικά με τα περιοριστικά μέτρα κατά του κορωνοϊού. Η νέα μεγάλη έρευνα επιβεβαιώνει ότι η καλή υγιεινή των χεριών μειώνει την μόλυνση από κορωνοϊό κατά 53%. Επίσης και η σωστή χρήση μάσκας μειώνει τον κίνδυνο μόλυνσης κατά 53%. Βάσει στοιχείων από 200 χώρες, το ποσοστό θνησιμότητας με COVID-19 σε χώρες με υποχρεωτική χρήση μάσκας ήταν 45,7% χαμηλότερο από χώρες, στις οποίες δεν ίσχυε αυτό το μέτρο.  

«Οι μάσκες FFP2 μπορούν να μειώσουν τις εκπομπές και την απορρόφηση σωματιδίων κορωνοϊού κατά 95%, ενώ οι FFP3 έως και κατά 99%. Αυτό σημαίνει ότι μια μάσκα FFP2 μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο μόλυνσης για τον χρήστη στο 1/20. Μια μάσκα FFP3 στο 1/100», τονίζει σε συνέντευξή του στην DW, ο Oύλριχ Πελς, διευθυντής στο Ινστιτούτο Χημείας Max Planck του Μονάχου. 

Στη νέα έρευνα πάντως σημειώνεται ότι παρατηρούνται διαφοροποιήσεις ως προς τη χρήση μάσκας από χώρα σε χώρα. Για παράδειγμα σε κάποιες χώρες είναι υποχρεωτική η χρήση μάσκας τύπου FFP και σε άλλες όχι. O Ούλριχ Πελς επισημαίνει επίσης ότι δεν αρκεί απλώς η χρήση μάσκας, αλλά είναι εξίσου σημαντικό η μάσκα να χρησιμοποιείται σωστά: «Η μάσκα είναι πλήρως αποτελεσματική μόνο όταν εφαρμόζεται καλά και σφιχτά. Είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική όταν κάθεται σωστά πάνω στη μύτη». Ο ίδιος πάντως τονίζει ότι σε κάθε περίπτωση «η χρήση οποιασδήποτε μάσκας είναι καλύτερη από τη μη χρήση μάσκας».

Oι αποστάσεις κρίνονται αποτελεσματικές

Σύμφωνα με την έρευνα ίσως το πιο αποτελεσματικό μέτρο για την αντιμετώπιση της πανδημίας παραμένει η αυστηρή τήρηση αποστάσεων. Στην πιο ακραία μορφή, η τήρηση αποστάσεων συνεπάγεται απομόνωση ή με άλλα λόγια lockdown. Η μέθοδος αυτή θεωρείται ότι μηδενίζει τα κρούσματα κορωνοϊού, ταυτόχρονα όμως ισοδυναμεί με το πάγωμα της οικονομικής και κοινωνικής ζωής.

Ωστόσο, αν και κάποιες χώρες όπως η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία και η Σινγκαπούρη εφάρμοσαν για μακρά χρονικά διαστήματα τη μέθοδο του «στρατηγικού μηδενισμού των κρουσμάτων», ειδικοί παρατηρούν ότι το μοντέλο αυτό δεν μπορεί να εφαρμοστεί παντού. Από τη μια πλευρά πλέον η πανδημία βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο, ώστε να μηδενιστούν παντελώς τα κρούσματα. Από την άλλη, η οικονομία δεν έχει πλέον την πολυτέλεια να παραμείνει κι άλλο στάσιμη. Παρόλ‘ αυτά η τήρηση αποστάσεων στη δουλειά, σε καταστήματα ή δημόσιους χώρους κρίνεται αναγκαία για την αποτελεσματική αλλά και εύκολη προστασία μας.

Πηγή: Deutsche Welle

Πώς πρέπει να γίνεται ο έλεγχος για την τήρηση των υγειονομικών μέτρων; Η εφημερίδα Die Welt παραθέτει το παράδειγμα έξι χωρών – μεταξύ αυτών και της Ελλάδας.

Το καλό παράδειγμα αποτελούν Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Αυστρία, Μ. Βρετανία και Ισπανία αναφορικά με τα μέτρα κατά του κορωνοϊού, όπως αναφέρει σχετικό άρθρο της Die Welt.

Η Die Welt γράφει συγκεκριμένα: “δρόμοι της πρωτεύουσας είναι γεμάτοι. Το Σαββατοκύριακο ήταν μέχρι το πρωί γεμάτοι. Όμως οι μπαρότσαρκες, οι βόλτες για ψώνια και οι επισκέψεις σε εστιατόρια διέπονται από αυστηρούς κανόνες. Οι μη εμβολιασμένοι ούτως ή άλλως δεν επιτρέπεται να μπουν σε εστιατόρια, γυμναστήρια και κινηματογράφους. Τώρα χρειάζονται αρνητικό τεστ για την τράπεζα, το κομμωτήριο ή τα εμπορικά καταστήματα. Εξαιρούνται μόνο σούπερ-μάρκετ, φαρμακεία, εκκλησίες. Όλοι οι εργαζόμενοι- και στον ιδιωτικό τομέα- που δεν έχουν κάνει το εμβόλιο, θα πρέπει να προσκομίζουν δύο αρνητικά τεστ την εβδομάδα, με δικά τους έξοδα.

Στη συνέχεια η εφημερίδα του Βερολίνου παρατηρεί για την Ελλάδα ότι «βρίσκεται σε δυσχερή οικονομική κατάσταση, έχει αποκλείσει εκ των προτέρων ένα νέο λόκ-νταουν και τώρα καταρρίπτει το ένα ρεκόρ κρουσμάτων μετά το άλλο. Ωστόσο τα νέα μέτρα φαίνεται ότι έχουν αποτέλεσμα. Από τότε που η κυβέρνηση ανακοίνωσε πιο αυστηρούς κανόνες, ο αριθμός των εμβολιασμών σχεδόν διπλασιάζεται, κάθε εβδομάδα, για εκείνους που κάνουν την πρώτη δόση. Και ήδη από σήμερα, όποιος το επιθυμεί, μπορεί να κλείσει ραντεβού μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας για να κάνει την τρίτη, αναμνηστική δόση του εμβολίου“.

Υποχρεωτικός ο εμβολιασμός;

Στη Γερμανία εντείνεται η συζήτηση για το αν πρέπει να γίνει υποχρεωτικός ο εμβολιασμός- είτε για το σύνολο του πληθυσμού, είτε για συγκεκριμένες επαγγελματικές ομάδες, όπως τα ιατρικά επαγγέλματα. Σχόλιο υπέρ του υποχρεωτικού εμβολιασμού δημοσιεύει η Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), η οποία ωστόσο διευκρινίζει: «Αναγκαστικός εμβολιασμός όλων των πολιτών δεν υπάρχει σε καμία χώρα του πλανήτη. Το υποχρεωτικό εμβόλιο για την ιλαρά, που ισχύει στη χώρα μας, δεν σημαίνει ότι τα παιδιά εμβολιάζονται με τη βία. Σημαίνει όμως, ότι σε έναν δημόσιο φορέα θα πρέπει να έχουν εμβολιαστεί όλοι. Όποιος αρνείται, δεν επιτρέπεται ούτε να εργαστεί, ούτε να στείλει τα παιδιά του εκεί. Το ίδιο συμβαίνει και στον αγώνα κατά του κορωνοϊού».

Η Süddeutsche Zeitung επικρίνει τα κόμματα του μελλοντικού κυβερνητικού συνασπισμού (Σοσιαλδημοκράτες, Πράσινους, Φιλελεύθερους), επισημαίνοντας ότι άργησαν να συμφωνήσουν σε νέα υγειονομικά μέτρα. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο αρθρογράφος: «Οι προτάσεις είναι σωστές, αλλά έρχονται πολύ αργά. Καθυστερώντας, οι εν δυνάμει κυβερνητικοί εταίροι προκάλεσαν μεγάλη ζημιά, η οποία πλέον δύσκολα μπορεί να αποκατασταθεί. Τουλάχιστον ένα μέρος από τα προτεινόμενα μέτρα μπορεί να βοηθήσει στην προσπάθεια για την αναχαίτιση του ιού. Ο υποχρεωτικός εμβολιασμός για όσους εξ επαγγέλματος φροντίζουν ευπαθείς ομάδες (παιδιά, ηλικιωμένους και ασθενείς) θα ήταν ένα σημαντικό βήμα σε αυτή την κατεύθυνση.

DW.com

Την ανάγκη να ληφθούν ορθά μέτρα ανάσχεσης της πανδημίας του κορονοϊού επισημαίνει ο καθηγητής Περιβαλλοντικής και Υγειονομικής Μηχανικής του ΑΠΘ, Δημοσθένης Σαρηγιάννης. «Αν δεν τα καταφέρουμε οι υπολογισμοί μας δείχνουν κορύφωση στις 15 – 18 Μαΐου, με 9.500 – 9.600 κρούσματα την ημέρα», προειδοποιεί ο κ. Σαρηγιάννης. 

Σε συνέντευξή του στο ραδιόφωνο του ΑΠΕ – ΜΠΕ, Πρακτορείο FM, ο κ. Σαρηγιάννης υπογραμμίζει πως «αν δεν λάβουμε περαιτέρω μέτρα ή αν δεν καταφέρουμε να αναχαιτίσουμε την ανοδική πορεία, οι υπολογισμοί μας δείχνουν μία κορύφωση της εξέλιξης του βρετανικού στελέχους στις 15 – 18 Μαΐου, με 9.500 – 9.600 κρούσματα την ημέρα και πολύ γρήγορη πτωτική πορεία, η οποία μπορεί να μας οδηγήσει προς το τέλος Ιουνίου με αρχές Ιουλίου σε μία πολύ καλή κατάσταση επιδημιολογικά.

Αυτό, όμως, είναι το χειρότερο σενάριο – σημειώνει ο κ. Σαρηγιάννης – και δεν πρόκειται να συμβεί σε καμία περίπτωση. «Απλώς χτυπάω λίγο το καμπανάκι, γιατί έχουμε να κάνουμε με στελέχη που έχουν μεγαλύτερη μεταδοτικότητα και για αυτό πρέπει να είμαστε πιο γρήγοροι, πιο αποφασιστικοί και πιο στοχευμένοι με τα μέτρα που παίρνουμε».

Σαρηγιάννης: Αναγκαία τα μέτρα κατά του κορονοϊού

Αναγνωρίζει πως «η αλήθεια είναι ότι συμβαίνει αυτή η αυξητική τάση, η οποία έχει αιφνιδιάσει το σύστημα υγείας, αλλά τα μέτρα που έχουν ληφθεί, ναι μεν δεν λειτουργούν όσο καλά θα θέλαμε, όμως λειτουργούν. Αν δεν κάναμε τίποτα από όλα αυτά, θα είχαν κυριολεκτικά εκτοξευθεί οι αριθμοί των κρουσμάτων. Οπότε αυτό που βλέπουμε ήδη είναι αποτέλεσμα εφαρμογής μέτρων. Απλά χρειάζεται να στοχεύσουμε κατά τη γνώμη μου πιο καλά, εκεί που γίνεται η διασπορά, έτσι ώστε να μπορέσουμε να ανατρέψουμε την αρνητική πορεία στην οποία βρισκόμαστε».

Ο καθηγητής Περιβαλλοντικής και Υγειονομικής Μηχανικής του ΑΠΘ αλλά και του Ινστιτούτου Προηγμένων Σπουδών της Παβία, Δημοσθένης Σαρηγιάννης εκτιμά ότι γύρω στα μέσα, με τέλη Απριλίου, μπορεί να υπάρξει μία κάμψη της επιδημικής καμπύλης, η οποία θα συντηρηθεί μέχρι τον Ιούνιο προδιαγράφοντας έτσι ένα καλοκαίρι με πολύ καλή επιδημιολογική εικόνα για την Ελλάδα.

Θα εξαρτηθεί όμως, εξηγεί ο καθηγητής, από το πόσο καλά θα εφαρμοστούν μέτρα που έχουν να κάνουν με αυξημένη τηλεργασία, περισσότερα τεστ στον πληθυσμό, απολύμανση του αέρα στα ΜΜΜ, που αποτελούν και πάγια άποψη του από το πρώτο κύμα της πανδημίας. Με αυτά τα μέτρα, αναφέρει, ότι θα μπορέσουμε να λειτουργήσουμε με μεγαλύτερη ελευθερία, αλλά και να στοχεύσουμε ταυτόχρονα στη μείωση της διασποράς. Όσον αφορά το ερώτημα για το εάν ο καιρός τώρα που «ανοίγει» θα βοηθήσει την κατάσταση, απαντά καταφατικά λέγοντας ότι θα κάνει μεγάλη διαφορά και ότι αποτελεί ένα κομμάτι του υπολογισμού που λαμβάνεται υπ’ όψιν από τους επιστήμονες εξαρχής. «Και για αυτό το λόγο, οποιοδήποτε μοντέλο τρέχουμε δείχνει μία αποκλιμακωτική πορεία σίγουρα από τα μέσα-τέλη Μαΐου και μετά, η οποία θα συνεχιστεί Ιούνιο και Ιούλιο. Ο εμβολιασμός και ο καιρός είναι δύο παράγοντες που θα μας οδηγήσουν σε ένα καλοκαίρι που θα είμαστε σε πολύ καλή κατάσταση επιδημιολογικά. Αυτό για μένα είναι δεδομένο».

Αυξητική η δυναμική της επιδημίας
Ποια είναι αλήθεια η δυναμική της επιδημίας αυτή τη στιγμή που μιλάμε; «Αυτή τη στιγμή η δυναμική είναι αυξητική, για αυτό και λέω συνεχώς ότι πρέπει να είμαστε προσεχτικοί και να στοχεύσουμε εκεί που γίνεται πραγματικά η διασπορά, όπως είναι οι χώροι εργασίας και τα ΜΜΜ που αποτελούν ουσιαστικά κόμβους σε πολλαπλές αλυσίδες μετάδοσης. Άρα το θέμα του ανοίγματος έχει να κάνει με τη στόχευση και με το πως λειτουργούμε όταν είμαστε ανοιχτά».

Τέλη Οκτωβρίου αρχές Νοεμβρίου θα συζητάμε για πέταγμα της μάσκας
«Με δεδομένο τον ρυθμό εμβολιασμού και την διασπορά των μεταλλαγμένων στελεχών, νομίζω ότι θα φτάσουμε προς τέλη Οκτωβρίου, αρχές Νοεμβρίου για να μιλάμε για ανοσία της αγέλης, η οποία θα μας επιτρέψει να λειτουργήσουμε με μεγαλύτερη ελευθερία. Τότε θα μπορέσουμε να συζητήσουμε για πέταγμα της μάσκας. Πιο πριν όμως δεν πρέπει να το κάνουμε.

Είναι σημαντικό να μην βοηθήσουμε τη δημιουργία πιο ανθεκτικών και πιθανώς πιο γρήγορα μεταδοτικών μεταλλάξεων. Κι επειδή το καλοκαίρι θα είναι καλύτερα τα πράγματα, δεν θα πρέπει να ξεφύγουμε και θα πρέπει και τότε να είμαστε προσεκτικοί».

Την εκτίμηση ότι τα εμβόλια κατά του COVID-19 είναι αποτελεσματικά και έναντι των μεταλλάξεων του κορωνοϊού εξέφρασε ο καθηγητής Πολιτικής της Υγείας στο LSE, Ηλίας Μόσιαλος.
 
Σε μακροσκελή ανάρτησή του στο Facebook, ο κ. Μόσιαλος σημείωσε ότι τα πράγματα με τις μεταλλάξεις του κορωνοϊού είναι καλύτερα απ’ όσο παρουσιάζονται και ότι τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά και για αυτές.
 
Αναλυτικά, ο Η. Μόσιαλος έγραψε τα εξής:
 
Ακούμε συνεχώς αναφορές για τις νέες παραλλαγές του κορωνοϊού: πως κάποιες ενδέχεται να είναι πιο μεταδοτικές και πως τα τρέχοντα εμβόλια ενδέχεται να μην λειτουργούν καλά λόγω αυτών. Τα δεδομένα όμως δεν είναι τόσο άσχημα όπως τα παρουσιάζουν ορισμένα ΜΜΕ.
 
Είναι πιο επικίνδυνες oι νέες παραλλαγές;
 
Όπως και με το αρχικό στέλεχος, ο κίνδυνος είναι υψηλότερος για τους ηλικιωμένους ή τα άτομα με σημαντικά υποκείμενα νοσήματα. Δεν υπάρχουν ακόμα αποδείξεις ότι προκαλούν πιο σοβαρή ασθένεια. Οι ερευνητές επί του παρόντος επικεντρώνονται συγκεκριμένα στην παραλλαγή που πρωτοεμφανίστηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο (γνωστή ως B.1.1.7), την παραλλαγή της Νότιας Αφρικής/ΝΑ (B.1.351) και την παραλλαγή από τη Βραζιλία (P1).
 
Μια συγκεκριμένη αλλαγή στο γονιδίωμα (η μετάλλαξη που ονομάζεται Ν501Υ) που έχουν η Βρετανική, η Ν. Αφρικανική και η Βραζιλιάνικη παραλλαγή μπορεί να επιτρέπει την ταχύτερη μετάδοση του ιού. Επίσης, η μετάλλαξη Ε484Κ που συναντάται στη Ν. Αφρικανική, στη Βραζιλιάνικη και κάποιες βρετανικές παραλλαγές μπορεί να επηρεάζει την απόκριση των αντισωμάτων. Τι σημαίνει το δεύτερο -πρακτικά μιλώντας Σημαίνει πως μπορεί να αυξάνει την πιθανότητα επαναμόλυνσης και ίσως επηρεάζει την αποτελεσματικότητα των εμβολίων.
 
Δεν υπάρχει τεκμηρίωση ότι οι παραλλαγές της Βραζιλίας και της Νότιας Αφρικής είναι πιο θανατηφόρες. Αλλά υπάρχει μια μελέτη για τη διασπορά της βραζιλιάνικης παραλλαγής (αδημοσίευτη doi.org/10.1101/2021.02.26.21252554) και μια σημερινή δημοσίευση επίσης για τον χαρακτηρισμό της ΝΑ παραλλαγής (doi.org/10.1038/ s41586-021-03402-9 (2021) που παραθέτουν στοιχεία για μεγαλύτερη μεταδοτικότητα.
 
Για την Aγγλική παραλλαγή γνωρίζουμε ότι διασπείρεται πολύ πιο εύκολα από τη μέχρι τώρα επικρατούσα. Είναι πιο θανατηφόρα όμως;
 
Τρεις αρχικές μελέτες έδειξαν ότι είναι κατά 30% πιο θανατηφόρα αλλά τα αποτελέσματα αμφισβητήθηκαν γιατί υπήρχαν μεθοδολογικά προβλήματα στη συλλογή των στοιχείων. Μια πρόσφατη μελέτη (doi.org/10.1101/2021.03.04.21252528) έδειξε ότι δεν υπάρχει διαφορά στη θνητότητα για τους κάτω των 65 και ότι η επιπρόσθετη θνητότητα εξαιτίας του νέου στελέχους είναι μικρή. Αλλά, και αυτή η μελέτη έχει μεθοδολογικά προβλήματα όσον αφορά στη συλλογή των στοιχείων. Επομένως η απάντηση είναι «δεν ξέρουμε πραγματικά αν το νέος στέλεχος είναι πιο θανατηφόρο».
 
Γιατί υπάρχουν όμως ανησυχίες για τα εμβόλια;
 
Γιατί ενώ διάφορες μελέτες εξετάζουν την πιθανότητα διαφυγής εξουδετέρωσης των παραλλαγών του ιού, και ταυτόχρονα τα εμβόλια επανασχεδιάζονται, δεν έχουμε ακόμα δεδομένα για το πως επηρεάζεται η αποτελεσματικότητα όλων των εμβολίων COVID-19.
 
Ας δούμε όμως τι ξέρουμε ήδη.
 
To εμβόλιο της Johnson & Johnson που περιμένουμε να εγκριθεί σύντομα και στην Ευρώπη – φαίνεται να προσφέρει σημαντική προστασία από σοβαρή νόσο λόγω λοίμωξης από τον κορωνοϊό. Τα αποτελέσματα 28 ημέρες μετά τον εμβολιασμό ήταν πολύ ενθαρρυντικά και για όσους συμμετείχαν και εκτέθηκαν στον ιό στη Νότιο Αφρική (στη ΝΑ, το εμβόλιο μείωσε την πιθανότητα για σοβαρή ή κρίσιμη λοίμωξη από Covid-19 κατά 81,7% και ήταν κατά 64% αποτελεσματικό στην πρόληψη κατά της νόσου με μέτριας έντασης συμπτώματα). Επίσης, είναι πολύ σημαντικό να ξαναπούμε πως 28 ημέρες από τη χορήγηση του εμβολίου δεν πέθανε κανείς από αυτούς που κόλλησαν τον ιό ούτε νοσηλεύθηκε. Και αυτό ισχύει και για όσους είχαν κόκολλήσει την παραλλαγή της Νότιας Αφρικής. Επίσης η εταιρεία ανέφερε ότι η αποτελεσματικότητα του εμβολίου δεν επηρεάστηκε από τον υψηλό επιπολασμό της βραζιλιάνικης παραλλαγής.
 
Τα δεδομένα από την ομάδα εμβολίων Oxford-AstraZeneca δείχνουν ότι προστατεύει εξίσου από τη βρετανική παραλλαγή. Επίσης, θεωρήθηκε πως προσφέρει λιγότερη προστασία έναντι της παραλλαγής της Νότιας Αφρικής, επί του παρόντος δοκιμάζεται σε 100,000 υγειονομικούς στη Νότια Αφρική για να δουν αν αποτρέπει τη σοβαρή νόσο. Επιπλέον, προκαταρκτικές μελέτες δείχνουν ότι προστατεύει από την βραζιλιάνικη παραλλαγή όπως δήλωσε (επιβεβαιώνοντας την είδηση του Reuters) ο Mauricio Zuma, επικεφαλής παραγωγής στο βιοϊατρικό ινστιτούτο Fiocruz της Βραζιλίας.
 
Σε δυο χθεσινές εργαστηριακές μελέτες που δημοσιευτήκαν έχουμε και αποτελέσματα για τα εμβόλια των Pfizer και Moderna.
 
Στην πρώτη (με δοκιμή ουδετεροποίησης μείωσης πλάκας 50% (PRNT50)) που χρησιμοποιήθηκαν 20 δείγματα ορού από εμβολιασθέντες με το εμβόλιο της Pfizer, έγινε σύγκριση στην εξουδετέρωση του αρχικού στελέχους σε σχέση με τη βρετανική και την βραζιλιάνικη παραλλαγή και ήταν περίπου ισοδύναμες. Στην περίπτωση της ΝΑ παραλλαγής η εξουδετέρωση του ιού ήταν επίσης ισχυρή αλλά χαμηλότερη.
 
Στη δεύτερη εργαστηριακή- δημοσίευση αναφέρεται πως μετά την ανάλυση ορού εμβολιασθέντων, η βρετανική παραλλαγή του ιού εξουδετερώνεται μετά τον εμβολιασμό με τα εμβόλια των Pfizer και Moderna. Τα ευρήματα αναφέρουν πως η ΝΑ παραλλαγή είναι πιο ανθεκτική στην εξουδετέρωση και εστιάζουν το πρόβλημα στην μετάλλαξη Ε484Κ (doi.org/10.1038/s41586-021-03398-2).
 
Επιπρόσθετα, σε άλλη εργαστηριακή μελέτη (preprint) που αναλύθηκε το αίμα από πρώην ασθενείς που είχαν νοσήσει με το αρχικό στέλεχος του ιού και από εμβολιασθέντες με τα εμβόλια Pfizer και Moderna, φαίνεται πως οι αποκρίσεις (CD4 + και CD8 +) Τ λεμφοκυττάρων, δεν επηρεάζονται από τις μεταλλάξεις που στη βρετανική, νοτιοαφρικανική, βραζιλιάνικη παραλλαγή. Αυτό σημαίνει πως η κυτταρική ανοσία, μετά τη λοίμωξη θα μπορούσε να στοχεύσει τις παραλλαγές (doi.org/10.1101/2021.02.27.433180).
 
Σε μια μελέτη της απόκρισης των αντισωμάτων στην νοτιοαφρικανική (ΝΑ) παραλλαγή εξετάστηκε σε μια ομάδα ασθενών που νοσηλεύτηκαν με COVID-19 στις αρχές του 2021, όταν πάνω από το 90% των λοιμώξεων αποδίδονταν στη ΝΑ παραλλαγή (preprint: doi.org/10.1101/2021.03.06.434193). Σε αντίθεση με μια προηγούμενη μελέτη όπου οροί από άτομα που είχαν μολυνθεί με την αρχική παραλλαγή έδειξαν δραματικά μειωμένη ισχύ έναντι της ΝΑ παραλλαγής, το αίμα από ασθενείς μετά από λοίμωξη με την ΝΑ παραλλαγή έδειξε υψηλά επίπεδα διασταυρούμενης ανοσοπροστασίας για την αρχική παραλλαγή, από το πρώτο κύμα. Επιπλέον, το αίμα από ασθενείς μετα από λοίμωξη με την ΝΑ παραλλαγή εξουδετέρωσε επίσης την βραζιλιάνικη παραλλαγή.
 
Συλλογικά, δηλαδή τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι τα εμβόλια θα είναι μάλλον αποτελεσματικά για όλες τις μέχρι τώρα γνωστές παραλλαγές. Τα καλά νέα είναι πως οι εμβολιασμοί συνεχίζονται συστηματικά και πως oι εταιρείες ανανεώνουν τα εμβόλια, έτσι ώστε να έχουμε εμβόλια που να αντιμετωπίζουν τις παραλλαγές, εάν βέβαια χρειαστούν.
 
Η Moderna έχει ήδη ετοιμάσει το νέο εμβόλιο, η AstraZeneca θα το έχει έτοιμο τον Οκτώβριο, ενώ η Pfizer θα χορηγήσει τρίτη δόση του υπάρχοντος εμβολίου σε εθελοντές, για να δούμε εάν έτσι ανταποκρίνονται καλύτερα εάν κολλήσουν μία από τις νέες παραλλαγές του ιού.

http://www.topontiki.gr